Nghệ sĩ Nguyễn Thăng Long đã có cuộc Triển lãm “HIỂM HỌA LƠ LỬNG” tại Trung tâm Mỹ thuật Đương đại (số 621 Đê La Thành, Hà Nội) vào ngày ngày 9.12.2021 vừa qua
Thâm niên trong nghề điêu khắc, nhưng với loạt tác phẩm được Nguyễn Thăng Long gọi tên: “Hiểm họa lơ lửng”, chỉ là những bắt đầu và thử nghiệm từ khoảng ba năm trở lại. Dùng một vật liệu siêu nhẹ là bông, đối trọng với kỹ thuật điêu khắc vốn thường thể hiện trên các vật liệu, chất liệu có độ cứng cao. Thế nên khi nghe người nghệ sĩ chia sẻ về sự phối hợp của bông và điêu khắc, thực gợi nhiều tò mò.
Lý giải về sự lựa chọn chất liệu bông, nhà điêu khắc Nguyễn Thăng Long cho biết: “Trong nghệ thuật Hiện đại và Đương đại, việc tìm kiếm và khai thác chất liệu là điều các nghệ sỹ thường trăn trở. Bông là một vật liệu rất ít khi được sử dụng trong lĩnh vực điêu khắc do nó không hề có các đặc tính thông thường của những vật liệu điêu khắc truyền thống như đồng, gỗ, đá, thủy tinh... đòi hỏi sự cứng chắc, bền vững, ổn định cao. Tuy nhiên khi đến với vật liệu bông, tôi thấy bông cũng có hiệu quả về tạo hình đặc biệt mà các vật liệu khác không có, độ trong thấu của bông cùng kết cấu mang lại cho vật liệu này một vẻ đẹp tự thân rất riêng, không có ở bất cứ vật liệu nào khác”.
Và cách Nguyễn Thăng Long khai thác tối đa vẻ đẹp ấy, là sử dụng ánh sáng vào ngôn ngữ tạo hình. Có thể thấy rõ ý đồ của người nghệ sĩ khi chủ động khai thác tối đa thế mạnh bản thân là hình khối trong ngôn ngữ điêu khắc, khi đưa ánh sáng vào điêu khắc từ bông, vẻ tạo hình được biến đổi đầy ảo diệu. Lối bố cục ánh sáng từ trong tác phẩm, tận dụng sự thấu quang của bông, đã tạo nên hiệu ứng hình khối, khơi gợi tối đa trí tưởng tượng, với lung linh, dữ dội, có cả dịu êm, lãng mạn, cùng những day dứt, cuộn trào với tầng tầng, lớp lớp sâu thẳm trên mỗi tác phẩm.
Loạt tác phẩm “Hiểm họa lơ lửng”, được Nguyễn Thăng Long “nhốt” vào những khung kính thiết kế riêng, tạo nên hiệu ứng phản chiếu, va đập của ánh sáng, tôn lên đường nét, hình khối, màu sắc của từng tác phẩm. Trong khối nét, sắc màu tác phẩm, có sự cuộn sôi của chuyển động, dữ dội, bạo liệt và gần như không có khái niệm kết thúc. Khung kính, tạo giới hạn, ở khía cạnh đề tài, con người tưởng chừng như kiểm soát được những hoạt động của mình nhưng không hẳn vậy - “ Hiểm họa lơ lửng” là có thật và nó nhắc nhớ con người về cái lồng của mình.
Quan sát, chiêm nghiệm trong các điêu khắc từ bông và ánh sáng của Nguyễn Thăng Long, những khái niệm có hình - không hình không còn ranh giới cụ thể. Mỗi tác phẩm, đều “có hình”, là con Covid, là nước mắt cá sấu, là liên minh ma quỷ, tiếng thét… nhưng trong cái “có hình” ấy, lại là cái không hình với những phô diễn của nét, khối, ánh sáng, sắc màu… đầy ảo diệu và đậm đặc phong cách trừu tượng.
“Chất liệu bông khi nhận ánh sáng bên trong, sẽ cho hiệu ứng thị giác khác, nhưng khi nhận ánh sáng bên ngoài, sẽ lại là những hiệu ứng kỳ diệu hơn nữa, vẻ đẹp ấy không dễ tìm ở các chất liệu tạo hình khác”
“Về tạo hình, tôi đã nghiên cứu việc xây dựng cốt hình khung thép, giúp cho việc hoàn toàn chủ động với bất kỳ hình khối nào mà tôi có thể nghĩ ra”
“Triển lãm này với tôi là một sự kiếm tìm, thể nghiệm trên một vật liệu mới, tạo ra không gian sắp đặt, tương tác với người xem, đồng thời gửi gắm ở đó thông điệp rằng con người đừng quên HIỂM HỌA LƠ LỬNG mà hãy tìm cách hành động”
Theo Kiến Trúc & Đời Sống số 187