Thiết kế vườn trên sân thượng

10/7/2019 - Nhà ở
Tác giả: KTS Nguyễn Bảo Tiên Hoàng

Bạn đang nghĩ đến việc biến sân thượng của mình thành một khu vườn, hay đúng hơn là một không gian sinh hoạt ngoài trời hoàn hảo? Không thể phủ nhận vườn trên sân thượng đặt ra khá nhiều “thách thức” và quy tắc khác biệt, mặc dù vậy chúng vẫn mang đến những cơ hội tuyệt vời, thậm chí có phần hấp dẫn và thú vị vượt xa những khu vườn trên mặt đất.

 

 

 

Từ đa dạng hóa chức năng…
Trước khi bạn có thể đi đến một thiết kế mơ ước cho sân thượng nhà mình, đừng quên điều cốt lõi là những chức năng mà bạn hướng đến. Thông thường những không gian trên cao không có quá nhiều diện tích để thực hiện mọi thứ bạn muốn nhưng chắc chắn sẽ đủ chỗ cho những thứ bạn cần! Để hiện thực hóa chúng thì mỗi thành phần trong sân vườn nên đảm nhận hai chức năng là ít nhất, chẳng hạn khu vực bục ngồi có thể kèm theo ngăn đựng dụng cụ sân vườn ngay phía dưới, hay giấu trong các bồn hoa là hệ thống lọc nước cho hồ cá kế bên, các băng ghế kết hợp bồn hoa cũng là ý tưởng hay mà bạn có thể áp dụng… Không những thế mỗi bộ phận cũng nên có khả năng thay đổi linh hoạt theo nhu cầu, như mái hiên di động tùy thuộc vào tình hình thời tiết, hay đơn thuần là các bộ bàn ghế tiện dụng mà bạn có thể thoải mái di chuyển để thay đổi chức năng không gian.
… đến đơn giản hóa bố cục
Chính vì các chức năng đã được kết hợp cùng nhau nên mảng xanh vô hình chung sẽ trở nên thoáng đãng và nhẹ nhàng hơn trong bố cục. Ngoại trừ bạn có những dụng ý khác trong thiết kế, có thể nói một bố cục đơn giản gần như là quy tắc vàng cho những khu vườn trên sân thượng. 
Hãy bố trí thật gọn ghẽ và nhẹ nhàng, việc vẽ ra quá nhiều thứ trong một diện tích giới hạn có thể “xé vụn” sân thượng của bạn và khiến chúng trở nên nặng nề hơn. Với quy mô gia đình thì các phân khu trong sân vườn thường không vượt quá con số ba, tiêu biểu như khu bàn ghế ngoài trời, khu cây xanh, khu mặt nước. Cách sắp xếp tuyến tính theo phong cách hiện đại cũng là một lựa chọn hay ho mà bạn có thể áp dụng vào bố cục của khu vườn. 
 
 
 
Lựa chọn tầm nhìn tối ưu
Cũng như những không gian trên cao khác, ưu điểm nổi bật nhất của vườn trên sân thượng chính là tầm nhìn rộng và thoáng. Chẳng phải ngẫu nhiên mà người ta thích chiêm ngưỡng mọi thứ từ trên cao, khi mà hầu hết các “chướng ngại” đều giảm đi đáng kể và mang đến cơ hội để bạn tối đa hóa các “view nhìn” một cách trọn vẹn nhất. 
Sẽ thật tuyệt vời nếu sân thượng của bạn hướng ra những cảnh quan đô thị hấp dẫn hay một bãi biển trong xanh, còn chờ gì mà không tận dụng chúng triệt để! Chỉ cần lựa chọn cây trồng và vật liệu có khả năng hòa vào môi trường xung quanh, khiến ranh giới giữa chúng bị xóa nhòa và khi đó bạn sẽ có một khu vườn rộng hơn bạn nghĩ. Mặc dù vậy cũng có một số nơi mà tầm nhìn bị giới hạn bởi cao ốc, nhưng đừng lo lắng, hãy thử giải pháp trồng “ba tầng cây” từng được áp dụng khá nhiều cho các khu vườn trên cao tại Luân Đôn: một lớp cây tầm trung nhẹ nhàng, tiếp theo là cây bụi với những sắc màu nổi bật và cuối cùng cây đường viền nhỏ nhắn xinh tươi. Sử dụng nhiều tầng cây sẽ tạo thêm chiều sâu cho khu vườn, đồng thời các tán cây tầm trung bồng bềnh cũng có tác dụng che khuất các cao ốc. Hoặc đơn giản hơn bạn có thể sử dụng hàng rào cao một chút và đảm bảo những cây trồng hấp dẫn nhất nằm ở tầm nhìn thấp hơn nhằm phân tán sự chú ý khỏi các tòa tháp xung quanh.
 
Đầu tư vào các điểm nhấn
Điểm nhấn luôn là yếu tố không thể bỏ quên trong bất kỳ một thiết kế nào. Với tổng thể một khu vườn, điểm nhấn không chỉ đơn thuần là cây xanh mà còn có thể là một tính năng nước, giàn mái che hay vật dụng nội thất ngoài trời. 
Diện tích sân vườn càng nhỏ thì số lượng điểm nhấn càng nên ít lại, thậm chí vài mảng sơn tường hay một chiếc ghế với thiết kế lạ mắt cũng đã có thể khiến sân vườn của bạn trở nên khác biệt và nổi bật. Một số người lại ưu tiên cho không gian sinh hoạt ăn uống, khi đó giàn bếp ngoài trời và bàn ăn có thể chính là “spotlight” của cả sân thượng. Và nếu như bạn yêu thích bầu không khí lãng mạn thì đừng quên giàn pergola cùng các loại hồng leo hay sử quân tử, thậm chí nhiều gia chủ còn dành toàn bộ không gian sân thượng để lắp đặt pergola. Những tính năng nước lại luôn mang đến đủ “món ăn chơi” từ hình ảnh đến âm thanh, kết hợp cùng đèn chiếu sáng có thể trở thành điểm nhấn đặc sắc và sống động cả ban ngày lẫn ban đêm. 
 
 
 
 
Vận dụng ánh sáng linh hoạt
Ánh sáng ngoài trời chắc chắn là một phần không thể thiếu của các khu vườn trên cao. Nhưng ánh sáng nhiều chưa hẳn đã tốt, bởi vị trí bóng đổ tinh tế và khéo léo có thể mang đến cho khu vườn nhiều hiệu ứng đặc sắc mà bạn không thể ngờ đến. Vì vậy tốt nhất bạn nên thiết lập một kế hoạch cấp sáng rõ ràng cho từng vị trí cụ thể trên sân thượng, nơi nào sẽ hứng ánh sáng và nơi nào sẽ ít hơn hoặc nơi nào sẽ hoàn toàn cần bóng râm. 
Hầu hết mọi người thường yêu cầu một khu vườn sống động vào ban đêm - cũng là khoảng thời gian mà họ tiếp xúc nhiều với sân vườn, vì vậy đừng quên kết hợp cùng ánh sáng nhân tạo để đạt hiệu quả tối ưu nhất. Lắp đặt đèn tại những vị trí quan trọng như xung quanh gốc cây, dưới tán lá đặc sắc, bên trong các hồ cá,… chắc chắn sẽ mang đến hình ảnh duyên dáng và đẹp mắt!
Ngoài những quy tắc thiết kế căn bản như trên, chúng ta cũng cần lưu ý đến các vấn đề về kỹ thuật vật liệu cũng như cây trồng - điều tối quan trọng của một “hệ sinh thái” trên cao mà tôi sẽ giới thiêu đến các bạn vào lần sau. Còn bây giờ? Hãy lập kế hoạch cho khu vườn ngay thôi! Xác định những gì bạn mong muốn và lên phương án thiết kế tối ưu nhất. Một khu vườn như ý bạn chắc chắn không còn xa! 
 
 
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 158

Các tin khác