Kiến trúc đại học - Kiến trúc con người

Lượt xem: 1632
2/11/2020 - Điểm đến
Tác giả: Bài Lê Vỹ ảnh Thu Thuỷ

Sau mùa thi tuyển căng thẳng giờ đây lại đến thời điểm các tân sinh viên chuẩn bị nhập học. Nhiều câu hỏi mới đặt ra cho gia đình và bản thân bạn trẻ khi bước vào môi trường giáo dục bậc cao, trong đó, luôn nổi lên những thắc mắc về cơ sở vật chất của một trường đại học, chẳng hạn, trường đại học có khác gì so với một dãy lớp học của 12 năm phổ thông không? Giới thiệu về kiến trúc của một trường đại học là mong muốn của bài viết này.

 
Mặt trước của đại học RMIT
 
Một trường đại học thường bao gồm nhiều khoa, trong các trường nhỏ và vừa, người ta thường tổ chức mặt bằng theo kết cấu hợp khối, tức các khoa cùng nằm trong một khối nhà và chỉ phân theo tầng khác nhau mà thôi. Đối với các đại học tổng hợp hay bách khoa lớn, mặt bằng được tổ chức theo kết cấu cụm, nhóm chức năng, tức các khoa được bố trí trong những khối nhà khác nhau.
Khác với trường phổ thông, chủ yếu là lớp học, cơ sở vật chất của một đại học phức tạp hơn với các khối chức năng chính như: khối học tập gồm giảng đường, phòng thí nghiệm, các phòng bài tập theo môn học,
các phòng chuyên môn… các gian vẽ hội hoạ, mẫu, các khối đặc biệt nghiên cứu khoa học chính xác và các lĩnh vực khoa học khác; khối phụ trợ học tập gồm: thư viện trường, thư viện khoa (phòng tạp chí, triển lãm trưng bày), các bộ phận quản lý dụng cụ, vật liệu, xưởng in, sửa chữa, kỹ thuật…; khối hành chính: các văn phòng khoa, bộ môn, các phòng cho giáo sư, giảng viên, ban giám hiệu, phòng họp, phòng hội đồng…, bộ phận quản lý nhà, thiết bị.
Ngày nay, với sự bùng nổ của công nghệ thông tin và viễn thông, môi trường đại học lại càng là nơi ứng dụng cao cho các tiện ích trên: chẳng hạn việc khai thác nguồn tài nguyên kiến thức trên internet là rất thiết yếu nên các trường đều có phòng lab cho công việc truy cập này; ở các trường tiên tiến, toàn bộ khu vực đều có phủ wireless và sinh viên được khuyến khích dùng laptop cá nhân để có thể truy cập ở bất
cứ nơi nào trong trường (trong căng-tin, trên ghế đá…). Trong lớp học, các trang bị mới như màn hình, máy chiếu, nối mạng với kho dữ liệu chung… sẽ giúp việc dạy và học mang tính tương tác cao chứ không chỉ có bảng đen, phấn trắng và sinh viên chỉ cắm cúi ghi chép. Ngoài ra, tại nơi cất giữ nguồn tài nguyên kiến thức khổng lồ của nhà trường là thư viện, người ta cũng mạnh dạn áp dụng các loại sách số, tạp chí số, các tài liệu được số hoá để giúp cho việc tìm đọc thuận lợi và tăng hiệu quả sử dụng nhờ tăng khả năng nhiều người khai thác chung một nguồn tài nguyên…
Bên cạnh việc học tập, nghiên cứu, môi trường đại học còn là nơi nâng cao các khả năng thể chất, tinh thần cho sinh viên, qua đó nâng cao tính cạnh tranh, khả năng đối phó với các tình huống của cuộc sống, khả năng làm việc tập thể, khả năng giao tiếp, lãnh đạo…, nên các cơ sở vật chất về thể thao, thể dục, nghệ thuật, văn hoá… cũng là một trong những tiêu chuẩn cần chúý. Thông thường, các trường đều có sân tập cho các môn thể thao phổ thông: bóng đá, bóng chuyền…, nhưng nếu một ngôi trường nhằm đào tạo ra các nhà quản lý lịch lãm, các nhà ngoại giao, các nhà chính trị…, thì nó cần có sân tennis, sân đánh golf…
Ngoài ra, ở nhiều nước có truyền thống lâu đời về đại học thì một nơi tưởng như ít quan trọng nhưng lại rất tốt để phát huy khả năng xã hội của người trí thức tương lai, đólà: các quán cà phê, căng-tin đại học. Người ta chú ý chọn cảnh quan đẹp, thuận lợi để xây dựng các quán này. Quán được thiết kế không chỉ phù hợp cho việc ăn uống, mà còn cả đọc sách, ghi chép… và quan trọng nhất là giao tiếp, trao đổi tranh luận, ấp ủ những tư tưởng, phát kiến mới…
Không chỉ kiến thức, hay nghề nghiệp, môi trường đại học là nơi để tạo ra những nhân cách nhằm điều hướng tương lai của cả một cộng đồng, xã hội hay thế giới, nên cái chất, cái không khí, cái phong cách sống, làm việc mà nó tạo ra - và kiến trúc là một phần quan trọng - mới là điều xác nhận phẩm chất và đẳng cấp của ngôi trường.
 

 

Khối cách điệu này bố trí giảng đường của đại học. Hành lang thiết kế đẹp lại thông thoáng
 

 

Thư viện và phòng lab để sinh viên làm việc
 

 

Hành lang giữa các phòng học rất uyển chuyển không khô cứng. Một hệ cầu thang ngoài giúp tăng khả năng ra vào của 3.000 sinh viên vào giờ cao điểm
 
Phong cách Đại học RMIT
Cơ sở vật chất của Đại học Quốc tế RMIT Việt Nam tại Nam Sài Gòn rộng gần 13 héc ta, gồm một toà nhà cao tầng dành cho việc giảng dạy, một sân thể thao, sân bóng chuyền và đường chạy bộ; khu nội trú cho sinh viên, khu thể thao trong nhà, bể bơi và khu liên hợp quần vợt.
Toà nhà chính có sức chứa tới 3.000 sinh viên, với 37 phòng học và không gian học tập linh hoạt. Các giảng đường và một hội trường với trang bị hiện đại đủ điều kiện phục vụ cho những hội thảo, hội nghị theo tiêu chuẩn quốc tế.
Một thư viện với trên 6.000 đầu sách và 12 phòng lab để học sinh tự học với khả năng truy cập hơn 15.000 đầu sách và tạp chí điện tử chung với thư viện RMIT Melbourne. Toàn bộ ngôi trường, kể cả khu vực bên ngoài, đều có thể nối mạng không dây.
Xem bảng vẽ mặt bằng tầng trệt ta thấy, nguyên một góc trái của toà nhà dành cho quán cà phê sinh viên, quầy bán lẻ vật dụng, phòng y tế, các dịch vụ hỗ trợ sinh viên. Phía bên phải là khu vực học tập với cách bố trí không gian uyển chuyển với hành lang chạy cong dịu dàng, phòng học lớn nhỏ khác nhau để tiện cho các quy mô làm việc khác nhau. Ở giữa là các phòng lab để truy cập thông tin, phòng tự học có wireless, phòng IT…
Toà nhà này được thiết kế bởi KTS Norman Day, quốc tịch Úc.
 

 

 
Cầu thang và hành lang trong rộng để giải phóng nhanh lưu lượng sinh viên giờ cao điểm

Quán cà phê sinh viên
 

 

Sân thể thao. Giảng đường chính
 
Chùm ảnh về Đại học Chulalongkorn - Thái Lan
Đại học Chulalongkorn là đại học nổi tiếng nhất ở Thái Lan được lập từ tháng 3.1917. Trong chuyến đi mới đây tới Bangkok, PV Lê Quang Nhật đã tới thăm đại học này. Chùm ảnh của anh giới thiệu đôi nét về phong cảnh và hoạt động của trường.
 
Khối nhà cổ thứ hai liên thông với bảo tàng, được xây dựng theo kiến trúc cung điện Thái Lan và trang trí hoa văn tinh xảo, tạo không gian yên tĩnh, thoáng mát, sạch sẽ. Nơi đây hiện là thư viện tổng hợp của trường
 
Ngoài thư viện tổng hợp, các khoa đều có thư viện riêng với hệ thống chiếu sáng, chỗ ngồi sạch sẽ và cũng rất yên tĩnh, mang phong thái kiến trúc riêng của từng khoa
 

 

Bảo tàng lịch sử của trường Chulalongkorn là toà nhà đầu tiên được xây dựng khi trường mới thành lập. Bảo tàng thường được mở cửa cho các thế hệ tân sinh viên, học sinh phổ thông vào tham quan. Những khoảng sân chung trong các khối nhà của các khoa được thiết kế hợp ly,vừa là nơi hội họp vừa là nơi để trình bày đồ án hoặc cuộc thi thiết kế của sinh viên từng khoa
 
Dưới những mái che thanh thoát hoà vào mảng xanh là dãy bàn học bằng gỗ tốt giúp sinh viên có nhiều chỗ tự học thoải mái
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 6

Các tin khác