Bảo tồn - cải tạo không khó

“Điều hay của bảo tồn là bạn bắt đầu với những thứ đã tồn tại rồi và do đó, nó đã có sẵn tính cục bộ. Mỗi dự án bảo tồn thể hiện sự trân trọng với văn hóa và các giá trị tinh thần của thời kỳ trước, từ đó bạn có thể bổ sung thêm vào một chiều hướng mới, một chức năng mới, một vẻ đẹp và sự hấp dẫn mới” - Kiến trúc sư Rem Koohas đã phát biểu trong bài phát biểu bế mạc hội nghị AIA 2016.

 

 

Toàn bộ lớp vỏ công trình được phục chế lại như nguyên bản. Khối cơi nới được bọc gỗ theo hình thức cũ phù hợp với công trình. Sự cải tạo chỉ có thể nhận ra phía bên ngoài thông qua hệ cửa sổ

 

Bảo tồn không phải chỉ hiện thực hóa được ở công trình quy mô lớn mà có thể thực hiện ngay ở quy mô nhỏ, nó phụ thuộc vào sự nhận thức và trân trọng giá trị lịch sử. 
Trong số trước, chúng ta đã biết đến công trình Zollverein tại CHLB Đức được cải tạo ở quy mô lớn, đòi hỏi sự tham gia của nhiều bên và nguồn lực lớn. Đã có nhiều câu hỏi đặt ra về hiệu quả kinh tế trong bảo tồn, tính khả thi đặc biệt là với các công trình nhỏ. Tại đây, chúng tôi muốn giới thiệu tới các bạn một số công trình nhà ở, hoàn toàn đối lập về quy mô với Zoll Verein nhưng hiệu quả và ý nghĩa của bảo tồn thì vẫn nguyên vẹn.
Căn nhà có tổng diện tích chỉ 180m² tại thành phố cổ Jaffa, Israel. Qua nhiều năm không được chăm sóc bảo tồn đứng mức, nhiều yếu tố mới tác động đã làm tổn hại đến công trình. Ý tưởng chủ đạo của quá trình cải tạo là phục chế lại cấu trúc nguyên bản, đặc biệt là hệ tường đá, trần vòm và cấu trúc gạch đặc trưng địa phương của ngôi nhà vùng Địa Trung Hải này. Điều đáng ngạc nhiên trong ý tưởng của văn phòng thiết kế Pitsou Kedem Architects là sự tương phản giữa cũ và mới trong cải tạo. Những phần xây mới, cấu kiện mới theo phong cách tối giản đương đại đã càng tôn lên đặc tính thuộc về thời đại và văn hóa của phần công trình được phục chế. Yếu tố lịch sử được bảo tồn thông qua việc phục chế tái hiện nguyên trạng vật liệu và chất cảm của lớp vỏ công trình. Từ bên ngoài, sự cải tạo của công trình chỉ được nhận ra thông qua hệ cửa được thay đổi phù hợp với nhu cầu tiện nghi và thẩm mỹ ngày nay. Yếu tố đương đại được thấy rõ thông qua việc mở rộng và kết nối không gian trong nội thất, sử dụng vật liệu được coi là kinh điển ngày nay: thép, kính, vật liệu nhân tạo corean. Đặc biệt công trình được thiết kế rất rõ ràng để người ta có thể đọc được sự cũ/cổ và mới trong tổng thể cũng như mọi chi tiết kiến trúc, nội thất. Ánh sáng và đồ nội thất theo phong cách cực thiểu đồng thời tạo nên sự hài hòa của thẩm mỹ đương đại và văn hóa bảo tồn. 

 

 

 

  

Thiết kế không gian mới theo trường phái cực thiều tạo ra sự tương phản đồng thời tôn giá trị phần công trình cũ. Từ mọi góc trong căn nhà đều có thể thấy rõ sự hài hòa của thẩm mỹ đương đại và văn hóa bảo tồn trong thiết kế công trình

 

Đến với một ngôi nhà khác trên cao nguyên thuộc vùng núi Alps của Slovenia. Từ một nhà kho bị bỏ hoang, các nhà thiết kế của văn phòng OFIS Architects đã tạo nên một ngôi nhà tiện nghi và bản sắc. Đặc điểm địa lý đã tạo ra một đất nước Slovenia với rất nhiều công trình kiến trúc dạng trang trại, nông trang đầy bản sắc. Trong xu hướng phát triển mới, rất nhiều trong số đó đã bị xuống cấp trầm trọng do không được sử dụng và một phần không nhỏ cũng đã bị phá bỏ, thay thế bởi nhà chung cư kiểu mới. Bằng cách nhìn tiếp nhận, gìn giữ và phát triển giá trị kiến trúc bản địa, gia chủ và các kiến trúc sư ở đây đã rạo ra được không gian mới tiện nghi đầy sáng tạo. Một lần nữa, chúng ta lại thấy lớp vỏ và cấu trúc kiến trúc được gìn giữ và phục hồi. Một lõi mới cũng từ gỗ tạo ra không gian sinh hoạt cơ bản: khách – ngủ - phụ trợ. Chính hệ cấu trúc cột, giằng cũ đã kết hợp cùng lớp lõi mới tạo nên không gian sống động. Sự đồng nhất của các vật liệu trong nội thất ở đây một mặt tạo ra không gian sáng và thông thoáng, mặt khác tôn lên giá trị của kiến trúc bản địa.
Rõ ràng, “sự trân trọng văn hóa và các giá trị tinh thần của thời kỳ trước” hoàn toàn có thể hài hòa và là yếu tố xuyên suốt cho những thiết kế đương đại, dù ở quy mô công trình lớn hay nhỏ.  

 

 

 

 

Yếu tố hiện đại được thấy rõ thông qua việc mở rộng và kết nối không gian nội thất, sử dụng vật liệu được coi là thời thượng trong thiết kế đương đại: thép, kính, vật liệu nhân tạo corean

 

 

    

                                               Mặt bằng trệt, tầng 1 & 2

 

                                 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 122