Mỗi lần đến nhà bà con, có khi vài ngày, có khi vài tháng. Tôi ở lại đó làm những công việc lặt vặt tay chân. Thi thoảng bác tôi hỏi có nhớ ba má, anh chị em không. Tôi lắc đầu mà quả quyết rằng: “Con nhớ nhà!”.
Thế là vợ chồng bác tôi được một phen cười ngả nghiêng, rồi còn xoa đầu tôi an ủi: “Nhà nào mà chẳng giống nhau hở con, có tường, có sân, có cửa ngõ, cũng mái ngói cột rơm như nhà bác thì nhớ cái gì!”. Lòng tôi bỗng khựng lại, nhà trong tôi đâu chỉ là những vật vô tri vô giác như vậy. Nói nhớ nhà là nhớ từng cánh cửa sổ không cài then mỗi khi gió bấc tràn về, là nhớ mặt sân đầy lá rụng, nhớ bức tường gạch loang lổ, chiếc bàn học lắc lư qua lại vì chân không đều...
Nhưng rồi tuổi thơ cũng vội xa, “nhà” của tôi trải qua bao lần thay da đổi thịt.
Ngôi nhà nơi gia đình tôi đang ở nằm nằm hun hút trong núi xa. Muốn ra lộ lớn, phải qua những nghĩa địa, những khoảng rừng âm u đầy dốc đá. Hồi nhỏ ấy, nhà tôi chỉ là những bức tường gạch đỏ thẫm, ô cửa sổ được “vá” lại bằng những bao xi măng. Mỗi khi mưa gió về, mấy chị em đứng bên cửa sổ, ngó nghiêng qua tấm “rèm che” để nhìn ra khoảng trắng xóa ngoài kia.
Lớn lên một chút, nhà tôi được nhà nước hỗ trợ sửa sang nhà mới - gia đình tôi thuộc diện chính sách. Có kinh phí hỗ trợ, ba má sửa sang lại căn nhà thờ phía trên. Lần đầu tiên trong đời tôi được thấy những viên gạch hoa văn in hình thù đẹp mắt được lót dưới sàn, tường nhà cũng được sơn màu xanh đẹp mắt. Trưa hè nóng bức, mấy chị em nằm lên đó hít hà mùi gạch men mới, mát lạnh làm sao!
Rồi nhiều năm sau, ba má dành dụm vốn liếng để sửa căn nhà dưới - nơi bọn tôi đang ở. Khỏi phải nói cả nhà mừng lắm, mấy chị em sẽ có phòng ngủ riêng như mơ ước, chẳng phải trải chiếu lăn lóc dưới sàn nhà mùa nắng cũng như mùa mưa nữa.
Ba má làm nhà bằng tất cả vốn liếng và sức lực, căn nhà hoàn thiện mất gần một năm.
Mà khi ấy nhà tôi làm theo kiểu cuốn chiếu. Ba đi làm thuê độ nửa tháng, có tiền ba má tiếp tục xây thêm từng viên gạch, rồi khi đó không còn kinh phí ba má lại khăn gói đi làm thuê, về sơn thêm bức tường. Cứ như thế một năm mới hoàn thành.
Tôi từng hỏi má, sao không làm một lần cho xong. Má cười nói dịu dàng: “Đợi có đủ tiền để sửa sang nhà thì lâu lắm con, có khi phải đợi cả đời người!”. Tôi nghe má nói, khóe mắt cay cay.
Nhưng rồi gia đình chúng tôi cũng rời vùng trời tuổi thơ ấy để đến với một vùng trời khác. Vì rất nhiều lý do, ba má đành lòng rời quê, rời ngôi nhà cũ được dựng nên từ hai bàn tay trắng để xây một ngôi nhà mới. Căn nhà đang thi công hiện tại cách xa chỗ ở cũ, và cũng là tổ ấm tương lai của ba má và chị em chúng tôi.
Mỗi lần rảnh rỗi, mấy chị em đều ra nhà mới, khi thì phụ ba xúc cát, khi thì phụ má đẩy gạch. Căn nhà mới này là công sức của cả gia đình vun vén từng chút một. Gần 3 tháng xây dựng, ngôi nhà dần thành hình, mọi thứ cũng bắt đầu bước vào giai đoạn hoàn thiện.
Lúc đứng nhìn ngôi nhà giữa trời xanh, tôi chụp lại từng khoảnh khắc khi còn đào móng nhà, xây tường, đổ tấm... Để mỗi khi nhớ nhà, tôi lại mở album ảnh ra ngắm nhìn.
Đôi chân này đi khắp chốn, từng xuýt xoa những nét kiến trúc hiện đại sang trọng, cũng từng ngẩn ngơ trước vẻ đẹp của kiến trúc bình dị hoang sơ. Nhưng khi mỏi mệt, quay về nhà, thấy ngôi nhà từ từ thành hình trong mồ hôi và nước mắt của ba má, mới thấy so với mọi loại kiến trúc trên đời, nó lung linh hơn hết thảy.
Từ cái ban công, khung cửa sổ, mái hiên... tất cả đều tạo nên từ đôi bàn tay thô ráp nhăn nheo vì cháy nắng của người. Chẳng phải là kiến trúc sư, nhà điêu khắc, ấy vậy mà nhà vẫn đẹp lạ lùng.
Là vì trong tim có nhà!
Theo Kiến Trúc & Đời Sống số 210