Con cháu của cụ đang sinh sống khắp mọi nơi trên thế giới khi biết tin thì nhanh chóng tìm cách thông báo cho nhau. Con cháu ở Sài Gòn chờ ngày gắn bảng tên đường là nhanh chóng chạy xuống chụp hình. Rồi khi đã có bảng tên đường, con cháu ở nước ngoài về, con cháu từ các địa phương khác đến Sài Gòn tham quan, công tác thì trong lịch hoạt động có thêm mục “đi thăm đường mang tên cụ tổ”.
Một con đường mới được đặt tên. Một cái tên là một con người. Người đã khuất nhưng tên đường thì bắt đầu một cuộc sống.
Trước khi có tên đường, nếu dùng chức năng tìm kiếm trên google có thể chỉ ra trên dưới 100 kết quả dẫn đến từ điển, trang thơ, các tác phẩm của cụ hoặc viết về cụ. Sau khi có bảng tên đường, dùng lại chức năng trên google, số kết quả tăng liên tục. Đó là bản đồ, các thông báo, rao vặt về dịch vụ, thông tin địa chỉ doanh nghiệp… đều xuất hiện trên mạng. Những người dân ở đó có lẽ cũng dùng nhiều đến tên đường trong đời sống hàng ngày. Có lẽ trong các văn bản hành chính của phường Thạnh Mỹ Lợi, của quận 2 thì tên cụ cũng sẽ xuất hiện. Một con đường với tên gọi đã “đi vào cuộc sống”, đã hoà vào dòng chảy của cuộc sống đô thị.
Bản thân tôi sinh sống ở quận 3 nhưng từ khi biết phường Thạnh Mỹ Lợi có đường mang tên cụ tổ thì thường xuyên lui tới. Có buổi là đưa người họ hàng từ địa phương khác đến thăm, có buổi là đưa con cái đến chụp hình. Có những buổi rảnh rỗi lái xe vu vơ cũng chạy lên, rảo quanh một vòng rồi về. Đường đi lạ cũng thành quen, rồi thành thân quen. Theo sử sách ghi lại, Phó bảng Phạm Hy Lượng sinh ra, lớn lên rồi mất đi ở Hà Nội. Cả đời hoạt động của cụ gắn bó với Hà Nội, Huế, Nghệ An, Ninh Bình… chứ chưa bao giờ đặt chân đến Sài Gòn. Nhưng tên của cụ lại được vinh danh ở Sài Gòn – TP. Hồ Chí Minh và gắn với một đường phố mới trong khu dân cư mới. Cũng như nhiều tên đường phố khác, gọi mãi thành quen, tên người – tên đường sẽ thành tên chỉ nơi chốn, có địa chỉ, có tọa độ cụ thể, trở thành một tên địa danh.
Còn nhớ, khi mới có bảng tên đường, họ hàng con cháu tập hợp được chút tư liệu về cụ, tặng thư viện ở Trung tâm Văn hóa quận 2 để giới thiệu thêm thông tin về một người được lấy tên đặt cho một con đường. Nhưng có lẽ như vậy cũng chưa đủ. Con cháu cũng rất mong có những cơ hội để có thể giới thiệu thêm về nhân thân, cuộc đời hoạt động của cụ.
TP. Hồ Chí Minh có một hội đồng để chọn và đưa tên các danh nhân, nhà cách mạng, anh hùng liệt sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng… vào quỹ tên đường. Những cái tên không chỉ đơn thuần là một sự vinh danh người được đặt tên. Những tên đường còn có riêng cuộc sống của nó. Các thế hệ con cháu không chỉ thêm tự hào về ông cha mình mà con thêm gắn bó với quê hương, đất nước, với thành phố yêu dấu, nơi có lưu danh tên tuổi cha ông.
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 105