Richardo Bofill và những công trình đầy chất thơ

30/10/2019 - Thế giới kiến trúc
Tác giả: Phương Nguyên

Richardo Bofill là một kiến trúc sư nổi tiếng với trường phái kiến trúc siêu thực, vận dụng màu sắc và đường nét kiến trúc để tạo nên những không gian mê hoặc, đầy chất thơ ấn tượng. Người ta nói rằng “chất nghệ” trong những công trình của Bofill là không thể trộn lẫn. Nếu có cơ hội được tận mắt chiêm ngưỡng những công trình của ông, bạn sẽ ngỡ như mình đang lạc vào thế giới giấc mơ như trong bộ phim Deception, nơi không gian, thời gian gần như hoà quyện thành một ảo ảnh đầy bối rối nhưng cũng thật tươi đẹp.

 
 
 
Richardo Bofill sinh năm 1939 tại Tây Ban Nha trong một gia đình gốc Catalan; cha ông là một nhà thầu xây dựng và từ bé ông đã được theo cha đi khắp nơi, nhìn ngắm những toà kiến trúc đa dạng khắp vùng Địa Trung Hải. Sau khi tốt nghiệp Đại học Kiến trúc Tây Ban Nha và Học viện Geneva, Bofill thành lập công ty Taller de Arquitectura. Trong hơn 50 năm hành nghề, ông đã tạo ra hơn 1000 công trình khắp các thành phố trên thế giới từ Lisbon, Boston cho đến Tokyo và St. Petersburg.
Bofill nổi tiếng với cách làm việc khác lạ, cầu toàn trong từng chi tiết. Trong thời gian khởi nghiệp, ông thậm chí còn tập hợp riêng một đội tinh hoa để tiếp truyền cảm hứng thẩm mỹ cho những công trình của mình. Đội ấy gồm có một nhà văn, một hoạ sỹ, nhà điêu khắc, triết gia, kỹ sư và nhà toán học. Tất cả họ sẽ cùng làm việc với Bofill trên công trường. Bofill chia sẻ rằng đó là cách mà ông mở rộng tầm nhìn của mình. Bằng cách tìm ra sự giao thoa giữa những lĩnh vực khác nhau, ông phát triển một cách tiếp cận mới, phá vỡ định kiến và kiến tạo nên một ước mơ.
Sự nhạy cảm đặc biệt về mặt cảm xúc của Richardo Bofill cũng đóng góp không nhỏ cho những thành công của ông. Ông cho rằng một toà kiến trúc không chỉ là một tài sản thuộc sở hữu của con người mà còn là chốn suy tưởng, khơi gợi nên những xúc cảm mạnh mẽ. Từ sự thấu cảm này, Bofill xây dựng nên những công trình có thể được “đọc” bằng cảm xúc, hơn cả mắt thấy tay chạm thông thường.
Bofill đặc biệt đam mê kiến trúc địa phương Tây Ban Nha và ông ứng dụng rất nhiều kỹ thuật xây dựng của người Catalan vào trong những công trình của mình. Dấu ấn địa phương đậm đà cùng cách dụng màu tương phản, bắt mắt như của hoạ sỹ khiến các toà nhà của Bofill trở nên khác biệt. Một trong những công trình nổi tiếng nhất của ông La Muralla Roja là minh chứng sống động nhất cho phong cách đó. Toà nhà mang kiến trúc như một pháo đài với sự tham chiếu liên tưởng đến kiến trúc Ả Rập, Địa Trung Hải. La Muralla Roja toạ lạc trên một núi đá, tái hiện hình ảnh các lâu đài xưa, bao quanh bởi tường thành Bắc Phi truyền thống. Khi tiến vào bên trong, du khách sẽ như lạc vào một không gian đa chiều sống động, nơi các cầu thang lồng vào nhau, các bậc, thềm, bục và cầu tiếp nối liên hoàn như không có điểm kết. Tính phức tạp của công trình còn thể hiện qua cách Richardo Bofill phân chia các căn hộ với lối tiếp cận mở ra từ tứ phía, hết sức linh hoạt. Đặc biệt hơn cả là cách ông sử dụng màu sắc tương phản mạnh mẽ, nổi bật hẳn lên khỏi cảnh quan như màu cam đỏ, đất nung cho đến những gam màu lạnh như xanh da trời, chàm, tím. Sự sắp xếp nhuần nhuyễn của các đường nét hình học mang lại cho La Muralla Roja một cảm giác vừa uy nghi, vừa khác lạ, quyến rũ.
Một thập kỷ sau đó, phong cách của Bofill bắt đầu có sự thay đổi đáng kể, chuyển dịch từ ấn tượng hình học chi tiết sang hình thức khai phá không gian phóng khoáng hơn. Ông ưa thích vận dụng những đường cong phá cách và cấu trúc mái vòm, thể hiện đặc trưng nhất trong công trình W Hotel Barcelona. Ông cũng dần thể nghiệm đa dạng hơn với các chất liệu hiện đại như kính và sắt thép, nhưng sự kì vỹ xen lẫn nét mê hoặc vẫn là một đặc trưng không thể thiếu vắng trong không gian của Bofill. Ông đam mê sự kịch tính và luôn tìm cách đẩy những công trình của mình đến giới hạn không tưởng, một giới hạn mà theo chính Bofill định nghĩa là “không gian gây xúc động mạnh tới mức một người không biết gì về kiến trúc cũng có thể cảm được sự tồn tại của kiến trúc.”
Mời bạn hãy cùng chiêm ngưỡng những tác phẩm đầy ấn tượng của vị kiến trúc sư đặc biệt này.
 
 
Công trình Xanadú nằm cạnh La Muralla Roja. Xanadú là một trong những tác phẩm thuộc về giai đoạn sáng tác đầu tiên của Richardo Bofill. Công trình gồm 18 căn hộ nghỉ dưỡng mùa hè nằm xếp chồng lên nhau theo một bố cục vô cùng phóng khoáng
 
 
 
 
 
 
 
Pháo đài La Muralla Roja (1968) với kiến trúc như một mê cung sắc màu
 
 
 
 
 
Walden 7 vốn là một nhà máy xi măng cũ được cải tạo lại dựa trên ý tưởng nhà và vườn tồn tại chung trong một không gian để cải thiện chất lượng cuộc sống. Các căn hộ đều có tầm nhìn tuyệt đẹp về phía sân trong cùng một hệ thống kết nối bằng cầu thang, cầu rất phức tạp
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 161

Các tin khác