Biển lặng và khí hậu ôn hòa nên các trò thể thao biển ở đây rất phát triển
Hòn ngọc của biển Đông
Thành phố biển Nha Trang là thủ phủ của tỉnh Khánh Hòa, thuộc miền duyên hải nam Trung bộ Việt Nam. Nha Trang nằm phía đông đồng bằng Diên Khánh - Nha Trang; được thiên nhiên ưu đãi, có khí hậu ôn hòa, cảnh sắc thiên nhiên đẹp, có một bề dày lịch sử - văn hóa. Trong quá khứ, Nha Trang là vùng đất của Chăm Pa. Nơi đây vẫn còn lưu nhiều dấu ấn, di tích của nền văn hóa Chăm. Khi người Pháp tới, họ đã nhận thấy vẻ đẹp đầy tiềm năng của vùng đất này. Đô thị Nha Trang được hình thành và phát triển bên bờ biển xanh cát trắng. Nha Trang được gọi là thành phố biển, nơi mà mọi con đường đều dẫn ra biển. Với vẻ đẹp tuyệt vời cùng những giá trị của thiên nhiên và biển cả, Nha Trang còn được mệnh danh là “Hòn ngọc của biển Đông”.
Thành phố Nha Trang nằm bên bờ biển vịnh Nha Trang, và khu trung tâm chính là phía bờ biển. Đường Trần Phú dài 7km dọc theo bờ biển là con đường lớn nhất, đẹp nhất, cũng là nơi tập trung những công trình kiến trúc quan trọng của thành phố, và hiện được phát triển xây dựng thêm nhiều công trình phục vụ du lịch. Bờ biển Nha Trang với bãi cát trắng trải dài, uốn cong tạo nên một dáng vóc thành phố ôm lấy biển xanh. Không chỉ đẹp về mặt cảnh sắc tự nhiên, biển Nha Trang còn hấp dẫn du khách bởi khí hậu nơi đây ấm áp quanh năm, tràn ngập ánh nắng. Và vịnh Nha Trang có nhiều đảo che chắn phía ngoài nên nước lặng, sóng êm; bờ biển thành phố là bãi tắm - điểm du lịch biển lý tưởng đối với du khách.
Vịnh Nha Trang là một trong số những vịnh biển đẹp nhất thế giới (vịnh Nha Trang là thành viên của Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới từ tháng 6.2003). Vịnh Nha Trang rộng 507km2, cùng 19 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó lớn nhất là đảo Hòn Tre có diện tích 3.250ha; nhỏ nhất là đảo Hòn Nóc có diện tích khoảng 4ha. Vịnh Nha Trang hội tụ khá đầy đủ các yếu tố núi non, sông biển, đầm phá, hải đảo, đồng ruộng, xóm làng… tạo nên một giá trị phong phú và đặc sắc. Vịnh Nha Trang là hình mẫu tự nhiên hiếm có của các hệ thống vịnh, vũng trên thế giới với sự đa dạng sinh học, có hầu hết các hệ sinh thái điển hình của vùng biển nhiệt đới.
Tháng 3.2005, vịnh Nha Trang được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch) công nhận là danh thắng quốc gia. Ngày 22.4.2009, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận thành phố Nha Trang là đô thị loại 1. Hiện nay Nha Trang là một trong những trung tâm kinh tế - văn hóa - du lịch quan trọng của miền duyên hải nam Trung bộ.
Nguy cơ xâm hại danh thắng quốc gia
Thành phố Nha Trang đẹp, bờ biển Nha Trang đẹp, vịnh Nha Trang đẹp; và đương nhiên Nha Trang là điểm đến khó cưỡng đối với nhiều du khách. Trong những năm gần đây, du lịch phát triển mạnh mẽ, thì thành phố biển này là điểm đến hàng đầu ở khu vực duyên hải nam Trung bộ cũng như cả nước. Nhưng cũng chính vì vậy mà Nha Trang trở thành đích ngắm của nhiều dự án đầu tư xây dựng có nguy cơ xâm hại danh thắng quốc gia, bởi những quy hoạch, thiết kế không phù hợp, xâm lấn thiên nhiên và không gian đô thị biển. Trong các địa điểm xây dựng thì phía đông đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng sát bờ biển, và các hòn đảo trong vịnh là những nơi “nhạy cảm” có thể gây những hậu quả nghiêm trọng khó lường, mà nếu sự đã rồi rất khó có thể cứu vãn.
Nguợc dòng thời gian một chút, tháng 1.2015, UBND tỉnh Khánh Hòa đã cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án Phoenix Beach của tập đoàn Dewan (Ấn Độ) để làm một dự án khủng suốt dọc bờ biển phía đông đường Trần Phú, đường Phạm Văn Đồng thành phố Nha Trang. Dự án này, theo những nhà quy hoạch và kiến trúc sư, là xâm phạm thô bạo vào cảnh quan vịnh Nha Trang - danh thắng quốc gia, với những tòa nhà cao tới 5-6 chục tầng và bêtông hóa toàn bộ bãi biển, lấn cả ra biển; như một bức tường thành chắn toàn bộ thành phố Nha Trang với biển. Điều khó hiểu hơn nữa là dự án này được lập phù hợp với quy hoạch, mà quy hoạch lại là ý tưởng do nhà đầu tư đưa ra. Dự án chưa triển khai, mới chỉ bước khởi đầu, nhưng đã bịt kín lối ra biển - theo đúng nghĩa đen - bằng tường rào và biển cấm. Người dân nơi đây đã rất bất bình, dư luận lên tiếng, giới chuyên môn phản biện quyết liệt. Và rất may mắn, sau nhiều chuyện, tháng 7.2015, tỉnh Khánh Hòa đã rút giấy chứng nhận đầu tư của dự án này.
Tháng 3.2018, sau những phản ánh của dư luận và báo chí, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tiến hành kiểm tra 6 dự án xây dựng trong khu vực vịnh Nha Trang; có liên quan đến sai phép xây dựng, lấn chiếm vịnh biển, gây tổn hại đến cảnh quan thiên nhiên. UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản số 85 ngày 27.4 báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả kiểm tra phản ánh của báo chí về các dự án san lấp lấn biển ảnh hưởng đến vịnh Nha Trang.
Thực hiện Quy chế làm việc của Chính phủ, Văn phòng Chính phủ đề nghị Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng nghiên cứu, cho ý kiến đối với nội dung báo cáo của UBND tỉnh Khánh Hòa tại văn bản nêu trên.
Kết quả, có 3 dự án vi phạm việc san lấp ngoài ranh giới dự án được giao, bao gồm, dự án công viên văn hóa, giải trí, thể thao Nha Trang do công ty Nha Trang Sao làm chủ đầu tư; dự án khu nghỉ dưỡng Champarama Resort & Spa do công ty cổ phần du lịch Champarama làm chủ đầu tư; dự án trồng rừng, nuôi rong biển kết hợp du lịch sinh thái đảo Hòn Rùa do công ty TNHH Du lịch sinh thái Hòn Rùa làm chủ đầu tư. Các dự án này đều làm sai quy hoạch, thi công ra ngoài ranh giới được cấp phép, san lấp - lấn biển từ 1,3 đến 17,5 héc ta mặt nước trong phạm vi vịnh Nha Trang. Có dự án trong số này đã từng bị phạt hành chính trong quá trình thi công vì những sai phạm trong xây dựng. Riêng dự án công viên văn hóa, giải trí, thể thao Nha Trang Sao, đã bị Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Khánh Hòa thu hồi giấy phép đầu tư từ tháng 1.2018; hiện tại nơi đây là một công trường dang dở ngổn ngang…
Để có một giá trị bền vững, bảo tồn giá trị lịch sử và tôn trọng thiên nhiên; chúng ta cần có quy hoạch khoa học và có tầm nhìn. Nhưng cũng không chỉ trông đợi vào một bản quy hoạch mỹ miều chỉn chu mà cần có cả những quy định hành chính và thiết chế pháp lý đủ mạnh.
.jpg)
Dự án Phoenix Beach gây tai tiếng một thời (ảnh phối cảnh dự án)
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 157