Đóng góp ý kiến xây dựng dữ liệu mở về quy hoạch

Lượt xem: 1893
15/1/2019 0:00 - Chuyên đề
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - Bài Hưng Long ảnh Đinh Quang Tuấn

Nhân kỷ niệm 37 năm ngày thành lập Hội Kiến trúc sư thành phố Hồ Chí Minh (28.11.1981-28.11.2018), ngày 14.12.2018, Hội Kiến trúc sư thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp với Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam - Bộ Xây dựng cùng tạp chí Kiến Trúc & Đời Sống tổ chức hội thảo với chủ đề Lựa chọn gì cho thành phố thông minh. Buổi hội thảo thu hút khoảng 50 người là các kiến trúc sư, chuyên gia, nhà quản lý... liên quan đến lãnh vực kiến trúc, xây dựng, quy hoạch.

 
KTS Nguyễn Trường Lưu, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư thành phố Hồ Chí Minh chủ trì hội thảo. KTS Nguyễn Thanh Hải, Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam - Bộ Xây dựng cũng tham gia trình bày nội dung trong hội thảo.      
Báo cáo đề dẫn tại hội thảo cho biết, việc xây dựng thành phố trở thành đô thị thông minh đã có hiệu lực pháp lý qua các quyết định số 6179/QĐ-UBND ngày 23.11.2017 của UBND thành phố Hồ Chí Minh về xây dựng thành phố trở thành đô thị thông minh giai đoạn 2017-2020 tầm nhìn 2025 và quyết định 950/QĐ-TTg ngày 1.8.2018 của thủ tướng chính phủ về đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018-2025 tầm nhìn 2030.
 
 
KTS Nguyễn Trường Lưu, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM chủ trì hội thảo
 
Ngày 30.11.2017, TP.HCM chính thức công bố vận hành chính thức ứng dụng “Thông tin quy hoạch TP.HCM”. Theo đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã tổ chức xây dựng hệ thống dữ liệu các đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 và công khai thông qua trang thông tin điện tử chính thức của thành phố: https://thongtinquyhoach.hochiminhcity.gov.vn và thông qua các ứng dụng chạy trên các hệ điều hành Android và iOS. Đầu tháng 11.2018, Sở Quy hoạch - Kiến trúc tiếp tục cập nhật cơ sở dữ liệu và nâng cấp ứng dụng.
Theo quyết định 6179/QĐ-UBND của UBND TP.HCM, với tầm nhìn đặt “người dân làm trung tâm của đô thị” thì khi xây dựng đô thị thông minh, lợi ích cho người dân trong lãnh vực chỉnh trang và phát triển đô thị sẽ là: 
- Việc quy hoạch hợp lý sẽ gián tiếp tạo môi trường sống ổn định phù hợp cho người dân. Các dữ liệu mở về quy hoạch đô thị cho người dân có thể truy cập và tìm thông tin một cách nhanh chóng trong các giao dịch, đẩy mạnh tính minh bạch và tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân.
- Các kênh tương tác số (ứng dụng di động) cho phép người dân tham gia giám sát tình hình xây dựng tuân thủ quy hoạch, tố giác các hành vi lấn chiếm lòng lề đường, xây dựng trái phép, lấn chiếm kênh rạch...
Căn cứ trên thực tế công việc và lãnh vực, hội thảo đã dành nhiều thời gian để các đại biểu tham dự góp ý về “dữ liệu mở quy hoạch”. 
 

KTS Lê Văn Năm phát biểu tại hội thảo 
 
Với tư cách là người đã trực tiếp sử dụng thông tin, các kiến trúc sư ghi nhận đó là nỗ lực lớn của Sở Quy hoạch - Kiến trúc thành phố, giao diện và việc lấy thông tin cũng khá tiện lợi. Thông tin đã giúp ích trong việc chuẩn bị số liệu thiết kế. Tuy nhiên, các kiến trúc sư cũng chỉ ra nhiều hạn chế. Thông tin chủ yếu là chức năng sử dụng đất và so với cả thành phố thì cũng chưa phủ kín 100% diện tích. Một hạn chế khác là các bản đồ quy hoạch được lập ở nhiều thời gian khác nhau nên cũng không đồng bộ. 
Phát biểu tại hội thảo, KTS Nguyễn Hoài Nam, nguyên phó giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc thành phố cho biết, nếu có đủ kinh phí thì sở đã có thể làm được bộ dữ liệu về nhà đất tương đối rõ ràng. Góp ý về việc xây dựng đô thị thông minh, KTS Nguyễn Hoài Nam nhấn mạnh rằng phải thay đổi ngay phương pháp làm quy hoạch. Theo đó, ta không nên theo đuổi việc lập ra các quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, 1/2000 nữa. “Nếu nói tới định hướng ta chỉ nên dùng sơ đồ thôi, còn nếu đã làm bản đồ quy hoạch thì kết quả cuối cùng của nó phải là những dữ liệu đầy đủ”, KTS Nguyễn Hoài Nam nói. 
Phát biểu tại hội thảo, KTS Lê Văn Năm, nguyên kiến trúc sư trưởng TP.HCM lưu ý rằng chỉ số đô thị thông minh của TP.HCM là thấp so với các đô thị khác trên thế giới. Vì vậy cần chọn những mục tiêu cụ thể để có thể từng bước hiện thực hóa việc xây dựng đô thị thông minh. KTS Lê Văn Năm cũng bày tỏ tâm tư với tư cách của một người từng làm quy hoạch lâu năm: “Điều xót xa nhất là người dân ít tin vào quy hoạch vì chúng ta thay đổi hoài”.
KTS Võ Kim Cương, nguyên phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM cho rằng nên làm dữ liệu mở về quy hoạch theo quan hệ cung - cầu, nghĩa là người dân, kiến trúc sư cần gì thì ta làm dữ liệu mở về quy hoạch theo hướng đó. 
TS Nguyễn Minh Hòa đặt vấn đề đô thị thông minh là bắt buộc tất yếu hay chỉ là lựa chọn có tính tùy chọn? Trên cách đặt vấn đề như vậy, TS Nguyễn Minh Hòa bày tỏ sự e ngại về tính phong trào của chủ trương. Muốn khắc phục, cần quan niệm, các biện pháp kỹ thuật chỉ là công cụ, cái cốt yếu vẫn là nội dung. 
 
KTS Nguyễn Hoài Nam phát biểu tại hội thảo
 
Trong phần tiếp của hội thảo, KTS Nguyễn Thanh Hải, Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam - Bộ Xây dựng trình bày đề dẫn về chủ trương Chỉnh trang đô thị trong đô thị thông minh. Theo quyết định 6179/QĐ của UBND TP.HCM, trong “các nhóm giải pháp theo từng lãnh vực để xây dựng đô thị thông minh có Nhóm giải pháp về chỉnh trang đô thị, gồm: 
- CT1: Xây dựng ứng dụng hỗ trợ tự chọn phương án tái định cư.
Hệ thống sẽ đưa lựa chọn địa điểm tái định cư phù hợp với nhu cầu của người dân trong diện giải tỏa. Thông qua kết nối với cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành xây dựng, hệ thống sẽ lấy ra các thông tin dự án tái định cư. Kết hợp với các yêu cầu từ phía người dùng như khoảng cách tới các dịch vụ cộng đồng, giá tiền, diện tích sử dụng, để đưa gợi ý phù hợp nhất. Sau khi có được lựa chọn phù hợp với mình, hệ thống sẽ tự động kết nối và chuyển qua giai đoạn hỗ trợ tư vấn mua bán bất động sản sao cho phù hợp.
- CT2: Xây dựng hệ thống quản lý quy hoạch và phát triển đô thị.
Hệ thống số hóa các công trình kiến trúc trong thành phố và lưu trữ tại cơ sở dữ liệu dùng chung. Dựa trên các thông tin này sẽ đưa ra mô hình mô phỏng thành phố dưới dạng 3D. Khi có công trình mới được xin cấp phép xây dựng, phần mềm sẽ tự động phân tích dựa trên các thông tin của công trình định xây mới như chiều cao, diện tích, không gian chiếm lĩnh.
Hệ thống đưa ra giải pháp tích hợp về không gian đô thị để góp phần giảm thiểu ùn tắc giao thông trong tương lai. Hệ thống đảm bảo cập nhật đầy đủ, kịp thời, chính xác các đồ án được duyệt vào hệ thống cơ sở dữ liệu quy hoạch hướng đến cho phép các tổ chức, doanh nghiệp và công dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin cần thiết về quy hoạch, kiến trúc tại những khu đất, lô đất. Hệ thống đảm bảo cập nhật kịp thời thực trạng môi trường, không gian và các hoạt động đô thị để hỗ trợ công tác tham mưu, ra quyết định về quản lý”.
Các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến về việc xây dựng cơ sở dữ liệu cũng như cách thức truy cập tiện lợi để người dân có thể sử dụng.
 
Các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến chuyên môn để xây dựng đô thị thông minh
 
KTS Võ Kim Cương phát biểu (ảnh trái). KTS Ngô Viết Nam Sơn, KTS Võ Kim Cương, KTS Lê Văn Năm, KTS Nguyễn Ánh Tuyết, KTS Nguyễn Kim Sến tại buổi gặp mặt (từ trái qua)
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 153