“Lũ ống” giao thông

15/5/2019 - Chuyên đề
Tác giả: Bài Hy Hưng ảnh từ internet

LTS: Hình ảnh những dòng xe hơi, xe máy ùn ứ kéo dài (không phải nghẽn cổ chai cục bộ như ngày xưa) với mật độ khủng khiếp trên đường phố gợi liên tưởng đến những dòng “lũ ống” mà mọi người nhìn thấy trên tivi thời gian qua. Chỉ có điều khác là “lũ ống” trên đường phố xuất hiện với tần suất cao hơn nhiều so với lũ ống tự nhiên và cũng không ai biết khi nào thì “lũ ống” giao thông mới chấm dứt! Và, giải pháp cho lũ ống giao thông chắc chắn phải khác giải pháp cho nghẽn cổ chai.

 

 

 

Những bức ảnh kèm theo minh họa cho bài báo này được tìm ở trang Google với các từ khóa như “kẹt xe ở TP.HCM”, “kẹt xe kinh hoàng ở sân bay Tân Sơn Nhất”. Nếu tìm trong các bài báo liên quan đến kẹt xe ở TP.HCM và sân bay Tân Sơn Nhất ta còn thấy nhiều từ như “khủng khiếp”, “thất thủ”, “phát điên vì kẹt xe”, “kẹt xe kéo dài hơn 4 tiếng”…
Trong rừng những bức ảnh và bài báo đó, tôi chú ý đến bài báo thông tin một vụ kẹt xe nghiêm trọng ở đường vào Tân Sơn Nhất mà bài báo nhấn mạnh, trong điều kiện không có vụ tai nạn nào, không có sự cố về cầu cống, không có mưa to gió lớn, không có cây đổ. Ừ, nếu có tai nạn, nếu có mưa ngập, nếu cống lề đường nứt mà dẫn đến kẹt xe thì… bình thường quá. Bỗng dưng không có gì mà vẫn kẹt xe, thế mới là không bình thường, thế mới là tin!
Cũng không khó để tìm thấy trên mạng bài báo với tựa đề “Sài Gòn mưa không lớn, đường Nguyễn Hữu Cảnh vẫn ngập nặng”. Ừ, nếu mưa lớn mà ngập thì… bình thường quá!
 Tân Sơn Nhất đã được “giải cứu” (từ thời sự được dùng trong nhiều lĩnh vực hiện nay) bằng cầu vượt chữ Y ngay đường Trường Sơn. Ngày 8.2.2017, khởi công. Ngày 3.7.2017, thông xe. Và ngay trong tháng 7, thực tế vẫn được báo chí tường thuật “dù cầu vượt thép “giải cứu” kẹt xe ở Tân Sơn Nhất vừa đưa vào sử dụng nhưng hàng ngàn phương tiện vẫn phải xếp hàng dài từ sáng đến trưa”! Như vậy cây cầu “giải cứu” cũng chỉ có tác dụng hạn chế!
Vật dụng “giải cứu” ngập ở đường Nguyễn Hữu Cảnh là “siêu máy bơm thông minh” chưa sử dụng nên chưa thể biết mức độ giải cứu thực tế.
 Ngày 16.8.2017, báo chí đăng hai biện pháp mới sẽ được thực hiện để giảm kẹt xe ở cửa ngõ Tân Sơn Nhất là “lập tổ phản ứng nhanh” và “xẻ thịt đất công viên mở rộng đường giải cứu kẹt xe”. 
 Không chỉ Tân Sơn Nhất mới là điểm nóng. Cùng ngày, trang Café F cũng đăng hình ảnh về hai tuyến đường ở TP.HCM “oằn mình cõng hàng chục dự án chung cư”. Theo bài báo thì “Trục đường Nguyễn Hữu Thọ (quận 7) hay Nguyễn Hữu Cảnh (quận 1) được coi là một trong những tuyến quá tải nhất về hạ tầng giao thông hiện nay của TP.HCM do có hàng chục tòa nhà cao tầng san sát, vì thế tình trạng kẹt xe đang ngày một diễn biến trầm trọng”. 
 Cũng trong ngày 16.8.2017, “Chủ tịch UBND hai TP lớn là TP.HCM và Hà Nội cùng góp mặt trong phiên chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội với Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà về quy hoạch, quản lý quy hoạch xây dựng đô thị” . 
Báo Tuổi trẻ ngày 17.8 tường thuật lại, đại biểu quốc hội cho rằng “Quy hoạch đô thị ở nước ta rất thiếu tầm nhìn, chứng cứ là đô thị nào cũng có vấn đề về ô nhiễm môi trường, tắc nghẽn giao thông” và đặt vấn đề có “điều chỉnh quy hoạch để trục lợi hay không”?  
 
 
 
 
 
 
Điều chỉnh quy hoạch, tăng hệ số sử dụng đất, tăng độ nén là vấn đề không mới với các nhà chuyên môn. Từ giữa năm 2013, bình luận trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn về giải pháp quy hoạch dải bờ tây sông Sài Gòn của các chuyên gia Nhật Bản trong quy hoạch khu trung tâm 930ha do công ty Nikken Sekkei thực hiện, kiến trúc sư Khương Văn Mười, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, đã nói: “Đẹp. Hài hòa với đồ án quy hoạch khu đô thị Thủ Thiêm bên bờ đông sông Sài Gòn... Vấn đề còn lại là chúng ta quản lý đồ án quy hoạch này như thế nào mà thôi”.
Thực tế, việc quản lý quy hoạch là không dễ dàng. Ít nhất là hệ số sử dụng đất đã có tăng lên so với quy hoạch. 
 KTS Nguyễn Trường Lưu, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM cũng bày tỏ với KT&ĐS sự lo ngại về việc này. Ông lấy ví dụ, theo Quy chế quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan đô thị khu trung tâm hiện hữu TP.HCM (930ha) thì nếu chủ đầu tư có “Không gian mở công cộng (áp dụng cho toàn bộ khu vực quy hoạch)” thì sẽ được tăng hệ số sử dụng đất. “Không gian mở do nhà đầu tư xây dựng” chỉ cần điều kiện rất chung chung như “Đảm bảo người dân có thể tiếp cận và thụ hưởng”. Với điều kiện chung chung như vậy, dự án nào cũng có thể tăng thêm hệ số sử dụng đất. Hoặc theo quy chế, nếu dự án được chủ đầu tư “thiết kế và xây dựng với các giải pháp thân thiện với môi trường” thì sẽ được tăng thêm hệ số sử dụng đất. “Tuy nhiên, quy chế không nêu rõ thân thiện môi trường là theo tiêu chuẩn nào và nếu không đạt thì có chế tài bỏ phần đã tăng thêm của hệ số sử dụng đất hay không”, KTS Nguyễn Trường Lưu nói. 
Trở lại phần chất vấn ngày 16.8, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà thừa nhận ở một số trường hợp cụ thể cũng có biểu hiện trục lợi, lợi ích nhóm trong công tác quy hoạch. 
 Một chuyên gia quy hoạch xin giấu tên nói với KT&ĐS rằng, việc cấp phép xây dựng với độ nén như hai bên đường Nguyễn Hữu Cảnh và Nguyễn Hữu Thọ, trong vài năm tới, khi vài chục ngàn căn hộ có chủ thì hai tuyến đường đó “không kẹt xe mới lạ”! 
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong cho biết theo đồ án quy hoạch chung xây dựng TP.HCM đến năm 2025 đã được Thủ tướng phê duyệt thì dự báo quy mô năm 2025 của TP là 10 triệu người, nhưng con số thực tế hiện tại đã là khoảng 13 triệu người. “TP đang chịu áp lực rất lớn về dân số. Hiện TP có 7,6 triệu xe máy và 700.000 ôtô. Trung bình mỗi ngày có 1.000 phương tiện đăng ký mới…”, ông Phong nói.
Tường thuật buổi chất vấn trên, đề cập đến giải pháp, báo Công an TP.HCM viết, “cần tiền và lộ trình”. Tiền là bao nhiêu và lộ trình như thế nào?
Ngay sau đó, Hội nghị Thành ủy TP.HCM ngày 18.8 đã trả lời phần nào câu hỏi trên. Báo Tuổi Trẻ ngày 18.8 dẫn lời của Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân rằng, “Theo chuẩn, 1km2 đất đô thị phải có 10km đường nhưng hiện nay TP chỉ có 1,98km đường/km2, chưa được 20%. Trong 6 năm qua mật độ đường của TP đã tăng từ 1,45km/km2 lên 1,98km/km2. Với tốc độ này phải cần 167 năm nữa TP.HCM mới đạt chuẩn giao thông đô thị. Muốn đạt chuẩn trong 25 năm tới, tốc độ xây đường phải gấp 7 lần thời gian qua”.
Có lẽ những con số kể trên đã cho thấy đầy đủ thực trạng quá tải và rõ ràng là không thể giải quyết ngay được. Hàng loạt đề xuất về cơ chế giải quyết vốn và nguồn lực thực hiện đã được TP.HCM đưa ra. Trong lúc chờ đợi những giải pháp căn cơ đó, trước mắt mong rằng việc quản lý quy hoạch sẽ tốt hơn để đô thị không bị gia tăng độ nén làm cho kẹt xe, ngập nước giảm bớt phần nghiêm trọng! 
 
 
 
 
 
 
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 136

Các tin khác