“Phen này ông quyết đi buôn chỗ”

Xét theo quan hệ cung cầu thì việc buôn chỗ đậu xe, kể cả xe gắn máy và xe hơi, ở trung tâm TP.HCM đang có tiềm năng rất lớn: cầu mênh mông, cung thì cực kỳ hạn chế! 
Chỉ cần rảo qua một vòng các bãi đậu xe vào giờ hành chính, bạn sẽ thấy kinh doanh chỗ gửi xe có lẽ là nghề duy nhất hiện nay “vừa bán vừa la vẫn đắt hàng”. Vừa dừng chân trước một chỗ giữ xe máy thì người giữ xe nếu không nói ngay “hết chỗ rồi” thì cũng hỏi xẵng giọng “đi đâu đây, lâu không?”. Nếu câu trả lời tỏ ra ít liên quan đến chỗ giữ xe hoặc thời gian giữ chừng vài tiếng là người giữ xe sẵn sàng bảo “kiếm chỗ khác đi anh ơi”. Dịch vụ nào cần chiều khách chứ dịch vụ giữ xe máy ở khu trung tâm luôn được quyền “mình thích thì mình chảnh thôi”! 
Còn chỗ đậu xe hơi? Bạn có thể tạm an tâm về chỗ đậu xe nếu bạn đi ăn, mua sắm hoặc tham dự sự kiện ở các khách sạn, trung tâm thương mại có bãi đậu xe ngầm. Gọi là “tạm” bởi đôi khi những chỗ đó cũng hết chỗ đậu xe, khi đó khách được nhắc nhở “thông cảm, vui lòng tìm chỗ giữ xe khác”. 
Còn đậu xe bên đường? Câu trả lời là “hên xui”. Bài trên báo Thanh Niên ngày 6.9.2017 mô tả có tình trạng “xe chạy lòng vòng vì thiếu chỗ đậu”. Theo ghi nhận của phóng viên thì “25 tuyến đường khu trung tâm được đỗ dưới lòng đường có thu phí (khoảng hơn 1.000 chỗ đậu xe) và 22 tuyến đường không cấm đỗ xe... luôn trong tình trạng kín chỗ”. Bài báo còn mô tả tình trạng trên đường cũng thiếu chỗ đậu xe. Trong khi đó, theo thông tin từ Sở Giao thông Vận tải TP.HCM, riêng xe hợp đồng 9 chỗ trở xuống, thành phố đã có trên 24.000 xe trong đó chủ yếu là xe grab và uber. Với lượng xe khủng này, tình trạng ôtô, đặc biệt là taxi phải chạy lòng vòng khắp nơi cũng góp phần gây ách tắc giao thông.
Viễn, tài xế cho một cơ quan nhà nước có trụ sở tại quận 1 chia sẻ: “Lúc trước, lái xe biển xanh như tụi tôi cũng có phần dễ dàng. Có một số địa điểm họp có bãi đậu xe ưu tiên gần ngay nơi họp, đưa xe vào đó là hoàn toàn yên tâm, thậm chí nếu biết giờ họp của sếp và khi bận việc riêng, tôi còn khóa xe tranh thủ chạy đi công chuyện canh đúng giờ về cũng được. Giờ thì phải đưa xe vào những bãi đậu theo quy định, nếu bãi xe hết chỗ thì phải dời qua bãi khác, có buổi sáng đưa sếp đi họp, phải tới bãi thứ ba mới có chỗ đậu”. 
Anh Linh, tài xế cho một doanh nghiệp tư nhân thì chia sẻ kinh nghiệm khác: “Đừng tưởng thấy lòng đường ở những nơi cho đậu xe thu phí chỉ có chiếc xe gắn máy dựng chống nghiêng ở đó mà tưởng còn trống chỗ để mừng. Mới bóp còi nhắc xe máy dời đi là có người ra cản, nói có xe đậu rồi. Đó là dấu hiệu cho biết mấy người có nhu cầu đậu xe thường xuyên đã đặt cục gạch giữ chỗ rồi”. 
Đối với những cơ quan có trụ sở ở khu trung tâm mà không có đủ chỗ đậu xe hơi, xe máy, lại làm công việc liên quan nhiều đến hội họp thì việc phải lo chỗ đậu xe cho khách là một cực hình. Vy, làm văn phòng ở một công sở than phiền: “Mấy sự kiện vừa rồi bọn em tổ chức bị vắng khách, sếp la quá trời. Hỏi ra thì do khách đến mà không có đủ chỗ đậu xe nên họ bỏ đi. Những người có tài xế lái xe khi đến dự còn dễ chịu chứ những người tự lái xe, thấy hướng dẫn phải lái đến chỗ đậu xe, giờ cao điểm, đường một chiều, thế là họ bỏ về liền. Mà liên hệ được chỗ giữ xe tạm đâu phải dễ. Bọn em phải tự tìm những đơn vị có mặt bằng gần trụ sở công ty, làm công văn rồi sang than khó với người ta, được chấp nhận cho gửi xe tạm là mừng lắm, vậy mà vẫn chưa ổn. Nếu muốn có chỗ đậu xe đàng hoàng, phải thuê mặt bằng ở những khách sạn hoặc trung tâm tổ chức sự kiện lớn thì sếp lại nói không chịu nổi chi phí”.  

 

 

 

TP.HCM hiện không chỉ thiếu chỗ đậu xe hơi ở ngoài đường, ở công sở mà nhiều khu nhà ở cũng thiếu. Chỉ cần vào những khu nhà ở được thiết kế, xây dựng khoảng năm 1995 như khu chung cư 43 Hồ Văn Huê, Phú Nhuận, khu chưng cư Hưng Vượng, Phú Mỹ Hưng, quận 7 là thấy ngay tình trạng thiếu chỗ đậu xe hơi. Còn những căn nhà phố mặt tiền chiều ngang từ hơn 4 mét cũng ít người dùng làm chỗ đậu xe vì phải dành chỗ cho các nhu cầu sinh hoạt, buôn bán. Đó là chưa kể tình trạng những căn nhà mặt tiền tại các đường lớn như Xô Viết Nghệ Tĩnh, Cách Mạng Tháng Tám, việc đưa xe hơi vào ra khỏi nhà luôn là thách thức khó khăn với bất kỳ tay lái nào. 
Bởi vậy, với những lái xe gia đình nhiều kinh nghiệm, muốn vào khu trung tâm mà không vướng bận đến chiếc xe, có lẽ dùng uber, grab là giải pháp tối ưu trong khi chờ sự phát triển của giao thông công cộng. Về các bãi đậu xe ở khu trung tâm thì trang “Không gian di động” của KT&ĐS đã có lần đề cập, tương lai của nó cũng giống như giấc mơ bóng đá nam Việt Nam góp mặt ở World Cup! 
Trong lúc đó thì hiện trạng quá tải ở khu trung tâm ngày càng trầm trọng, báo Pháp Luật TP.HCM ngày 16.12.2016 dẫn lại một số liệu từ ông Ngô Hải Đường, Trưởng phòng Quản lý khai thác hạ tầng giao thông đường bộ, Sở Giao thông Vận tải: “Năm 2012 chúng tôi từng tính toán, nếu tổng các loại xe máy, ôtô khi ấy của TP.HCM (gần 5.987.000 chiếc) đem ra xếp ở vỉa hè, lòng đường thì chỉ xếp được 76% lượng xe”. 
Năm năm đã trôi qua, số lượng xe tính đến 15.8.2017 theo báo Thanh Niên là “TP.HCM đang quản lý trên 8,12 triệu phương tiện giao thông cơ giới, gồm 663.086 ôtô và gần 7,5 triệu xe gắn máy. Đó là chưa kể hằng ngày có trên 1 triệu mô tô, xe gắn máy 2 bánh và hàng chục nghìn ôtô mang biển số của các tỉnh, thành khác lưu thông vào thành phố”.
Báo Pháp Luật TP.HCM ngày 19.8.2017 dẫn nguồn từ Hội nghị lần thứ 11 của Thành ủy cho biết, theo Bí thư Thành ủy Nguyễn Thiện Nhân, thách thức rất lớn của thành phố là đang thiếu đường giao thông, 1km² đất đô thị phải có 10km đường nhưng hiện TP.HCM chỉ có 1,98 km đường/km², tức là chưa được 20% so với tiêu chuẩn. Mặc dù trong 6 năm qua mật độ đường của thành phố đã tăng từ 1,45 km/km² lên 1,98 km/km² nhưng khó đáp ứng với yêu cầu đặt ra. “Muốn đạt chuẩn trong 25 năm tới, tốc độ xây đường phải gấp 7 lần thời gian qua”, ông Nhân nhận định. 
TP.HCM đang đề xuất các giải pháp để có thể tăng huy động vốn phát triển hạ tầng, giao thông. 
Trong khi việc xây các bãi đậu xe ở khu trung tâm TP.HCM chưa thấy tiến triển thì đùng một cái, từ đầu tháng 9.2017, thị trường xe hơi xôn xao bởi thông tin sẽ có xe hơi thương hiệu Việt, “sản phẩm VinFast đầu tiên sẽ ra mắt trong 12 tháng tới là xe máy điện và sau 24 tháng là ôtô”. Đại diện Vingroup, đơn vị đang chuẩn bị sản xuất xe hơi thương hiệu Việt trả lời trên báo chí rằng “tỷ lệ sở hữu ôtô tại Việt Nam hiện mới chỉ đạt 23 xe/1.000 dân, so với tỷ lệ tương đương tại Thái Lan là 204/1.000 và tối thiểu là 400/1.000 tại các nước phát triển. Bên cạnh đó, việc cơ sở hạ tầng đang được cải thiện, thu nhập bình quân đầu người sẽ đạt ngưỡng 3.000 USD/năm vào năm 2020 sẽ làm bùng nổ nhu cầu sở hữu ôtô tại thị trường nội địa”. 
Hóa ra là tỷ lệ sở hữu xe hơi ở Việt Nam hiện nay vẫn là quá thấp, hóa ra lâu nay kẹt xe là do ít đường chứ không phải do nhiều xe. Khó như chế tạo xe hơi còn làm được thì việc mở rộng đường, xây bãi đậu xe chắc cũng sẽ làm được. Vấn đề là phải chờ các nhà đầu tư “quyết đi buôn chỗ đậu xe” thôi!.

 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 137