Tản mạn chuyện dịch virus từ Vũ Hán

1/4/2020 - Chuyên đề
Tác giả: ThS Ttần Văn Châu - hiệu đính GS.TS Vương Thanh Sơn - PGS.TS.BS Lê Hành

Trong tác phẩm La Peste - Dịch hạch của tác giả Albert Camus xuất bản năm 1947, ông nói: Nó xuất hiện để “gây bất hạnh và nhằm giáo dục con người”, bởi vì nó đặt nhân tính con người lên bàn thử thách. “Bệnh dịch hạch cũng có mặt tốt, là mở mắt con người ra, và buộc họ suy nghĩ”.

 

 

 
Cuốn End of days của nhà văn nữ người Mỹ Sylvia Browne. Đài truyền hình Mỹ ABC dẫn lời dự đoán ngẫu nhiên trong cuốn The Eyes of Darkness
 
Thật vậy, 3 tháng trước đây mỗi người trong chúng ta đều cứ chạy đua với công việc, với đồng tiền, vật chất, công nghệ. Ít ai quan tâm về giá trị tình người, tâm linh. Không một ai để ý đến lời “dự đoán ngẫu nhiên” về sự bùng nổ đại dịch trong cuốn tiểu thuyết The Eyes of Darkness của nhà văn Mỹ Dean Koontz, xuất bản năm 1981(1) hay gần đây 2012, một nhà văn nữ người Mỹ Sylvia Browne trong cuốn End of Days, tiên tri về ngày tàn của thế giới. Ở trang 312 có đoạn viết: “Vào khoảng năm 2020 một bệnh giống như viêm phổi sẽ lan truyền khắp địa cầu, tấn công phổi và các ống phế quản, kháng lại mọi trị liệu đang có... Rồi một cách bí ẩn nó thình lình sẽ biến mất nhanh chóng như nó đã đến; mười năm sau nó sẽ trở lại tấn công, rồi sau đó hoàn toàn biến mất”. Bà Sylvia Browne tự nhận là có những khả năng ngoại cảm. Tiếc thay bà đã ra đi vào năm 2013 không kịp chứng nghiệm những lời tiên đoán đang xảy ra.
Tháng 4.2015 trên chương trình TED(2), Bill Gates đã cảnh báo rằng nhân loại sẽ phải đối mặt với một cơn đại dịch như giờ nó đang diễn ra chứ không phải lo ngại chiến tranh nguyên tử.
Chúng ta phải biết ơn những người đã tìm ra vaccine, kháng sinh nhằm ngăn chặn và chữa trị bệnh tật cho nhân loại. Ví dụ bệnh dịch tả tái phát đến 7 lần và kéo dài từ 1816 (lần thứ 1) cho đến mãi 1962-1966 (lần thứ 7) người ta mới giải quyết được nó. Còn dịch hạch bùng phát lần đầu tiên từ Trung Quốc vào năm 541. Tuy nhiên lần thứ 2 tái diễn bệnh này đã cướp đi sinh mạng của gần 50% dân số của châu Âu vào thế kỷ thứ 14. Và thậm chí trong bốn (4) thế kỷ kế tiếp, cứ sau chu kỳ 10-20 năm, dịch bệnh quay lại một lần. Và lần dịch hạch bùng phát mạnh tại Hồng Kông-Trung Quốc năm 1894 gây tử vong rất cao. Vào thời điểm đó, Alexandre Emile Yersin đang ở Việt Nam nên toàn quyền Pháp đã cử ông đến Hồng Kông-Trung Quốc nghiên cứu bệnh dịch và cuối cùng Yersin đã cho ra đời một loại huyết thanh/Plasma chống dịch hạch nên ông được xem là vị cứu tinh cho nhân loại thoát khỏi bệnh dịch hạch. Và ngày nay, chúng ta mới có Yersinia Pestis. Tượng đài và tên của ông được đặt ở nhiều nơi không chỉ tại Việt Nam mà còn ở Pháp, Trung Quốc, Hồng Kông và nhiều nơi trên thế giới.
Tuy nhiên, ngày nay trên thế giới đang có một xu hướng cổ xúy việc bớt sử dụng kháng sinh, bởi trong nhiều trường hợp thuốc kháng sinh đã bị mất hiệu nghiệm. Bằng chứng là trong thời gian qua, khi chúng tôi làm việc với Viện Sốt rét Quy Nhơn trong kế hoạch, nghiên cứu, thử nghiệm các dòng sơn được đặc chế theo công nghệ Nano(3) có chức năng diệt muỗi và xua đuổi muỗi có hiệu quả lên đến 26 tháng. Qua đó, chúng tôi có dịp tiếp cận với những tài liệu liên quan và thấy rằng: một số chủng loại muỗi đã kháng thuốc diệt muỗi thông thường.  Đây là một vấn nạn của thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, bởi hàng năm số người bị chết vì bệnh sốt rét và sốt xuất huyết vẫn còn rất cao.
 
 
Bill Gates cảnh báo đại dịch toàn cầu cách đây 5 năm
 
Quay về chuyện đại dịch virus Covid-19 từ Vũ Hán.
Trong thời gian vừa qua trên thế giới vẫn thường xảy ra dịch bệnh như dịch bệnh Ebola tại châu Phi năm 2014, dịch cúm H1N1 (2009), dịch SARS (2002-2003)… Tuy nhiên, những lần dịch bệnh trước đây, nó chưa lây lan ra quy mô toàn cầu như hiện nay của Covid-19. Điều quan trọng là vào thời điểm đó, Trung Quốc chưa phải là công xưởng sản xuất chính của thế giới. Giờ đây, trong đại dịch nhiều câu hỏi được đặt ra: Hệ quả nào của toàn cầu hóa, hệ lụy nào vì tư lợi và ham giá rẻ cũng như chính sách “bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Để rồi bây giờ phải chịu lệ thuộc sâu vào một quốc gia duy nhất mà nó có thể sẽ dẫn đến việc bị “bắt chẹt”, dựa theo ý của TS Nguyễn Xuân Xanh.
Trong khi tin xấu về đại dịch Covid-19 đang bùng phát ở khắp mọi nơi từ châu Âu, châu Phi cho đến châu Mỹ thì tại Việt Nam được xem là còn “rất nhẹ”. Có thể nói Việt Nam đang gặp vận may vì: (1) Thiên thời: nhờ khí hậu nóng và độ ẩm cao. (2) Địa lợi: Tâm lý người dân “ít” hốt hoảng, lo âu bởi xưa nay, đất nước có quá nhiều sự kiện lịch sử còn đau thương hơn nhiều, vả lại mất việc thì về ngoại xin ăn. (3) Nhân hòa: Nhân viên y tế và quân đội sát cánh chống dịch như chống giặc và (4) một điều mấu chốt là hệ thống y tế từ thôn/làng, phường/xã, quận/huyện lại được việc khi hữu sự. Tuy vậy, nhưng đừng chủ quan.
Vẫn biết sau cơn mưa trời sẽ tạnh, nhưng có thể nói đang trong đại dịch Covid-19 người ta mới có nhiều thời gian để trầm tư, để hướng nội và để sống cho tha nhân. Bằng chứng trong thời gian qua, có bao nhiêu bài hát được cất lên rằng nước Ý cố lên từ những làng quê, những thị trấn nhỏ như Bamberg, bang Bavaria, Đức. Hay biết bao sự cổ động của các ban nhạc từ amateur cho đến chuyên nghiệp ở nhiều nơi đang vang vọng tiếp sức, truyền thêm nghị lực và ý chí cho người dân nước Ý, Tây Ban Nha… Tại Hoa Kỳ, Anh Quốc… những tấm lòng, những công ty, những cá nhân (như 54.000 cựu nhân viên y tế của Anh được lệnh tổng động viên) đang nỗ lực đóng góp tài lực và vật lực giúp đỡ cộng đồng chống lại Covid-19.
Đó là những tấm lòng và sẽ là chất liệu cần có cho nhiều luồng tư tưởng đâm chồi. Và biết đâu, sau cơn đại dịch chúng ta sẽ được thừa hưởng những hương vị ngọt của đất trời ban cho. Tuy nhiên mọi chuyện đều phải quy về chữ Tâm và chữ Tình. Cũng trong dịp công tác tại Quy Nhơn, một người bạn của chúng tôi chia sẻ về sự kiên trì và bền chí nuôi vợ hiền bị bệnh ung thư trong vòng 4 năm. Và bây giờ chị đang bắt đầu bình phục dần. Qua đó,  anh đã rút ra kim chỉ nam bao gồm 4 chữ T như sau: 70% tinh thần, 10% thức ăn, 10% thể dục và 10% thuốc uống.
Điều trên cũng tương tự như những câu chuyện thương đau, vượt khó mà chúng ta đọc và nghe được từ Vũ Hán. Do vậy, chúng tôi thiết nghĩ nó cũng chính là kim chỉ nam cho chúng ta cần thực hiện một khi chúng ta lâm vào cảnh bị nhiễm Covid-19.
Nên bất luận dù ở tình huống xấu như thế nào thì cũng cần phải bình tĩnh để đối diện với nghịch cảnh. Tuy nhiên muốn giữ được tâm thế bình tĩnh để nhận thức đúng đắn, để quyền biến, để uyển chuyển hợp lý, để ứng xử khôn ngoan thì cần phải có một cái đầu lạnh. Nghĩa là phải tâm niệm và tập luyện để có một tinh thần vững chắc. Do vậy trong lúc này mới thấy chỉ số vượt khó AQ(4) là rất quan trọng.
 
(1) https://www.youtube.com/watch?v=S6Ngkd4dLEg
(2) https://www.youtube.com/watch?v=6Af6b_wyiwI&t=14s
(3) Nghĩa là các hóa chất diệt muỗi được gói lại trong các hạt Nano với nhiều kích cỡ khác nhau và tùy vào kích cỡ lớn - nhỏ mà nó sẽ phát tán ra theo thời gian
(4) AQ: Adversity Quotient - Chỉ số vượt khó; IQ: Intelligence Quotient - Chỉ số thông minh; EQ: Emotional Quotient - Trí tuệ cảm xúc

 
Một buổi hòa nhạc thời corona của dân thành phố nhỏ Bamberg, bang Bavaria, Đức, hát cho nhân dân Ý
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 167

Các tin khác