Tản mạn Bồ Đào Nha

 

 

Ngoài phong cảnh hữu tình thì khí hậu ở đây cũng thật tuyệt vời. Nhưng trên hết về mọi thứ của vật chất thì con người mới là yếu tố chính để hình thành các nét văn hóa như hiếu khách, cởi mở, thân thiện. Phụ nữ Bồ Đào Nha đẹp và có nét nhân hậu. Đất nước Bồ Đào Nha được hồng ân của Thiên Chúa cho Đức Mẹ hiện ra ở Fatima năm 1917 như là một Sứ Điệp Hòa Bình và Tình Thương trong bối cảnh lịch sử của những năm trong thời đệ nhất thế chiến (1914-1918) và cách mạng Xô Viết (1917) ở Nga thời bấy giờ. Sự kiện này là điểm son cho Bồ Đào Nha để Fatima trở thành địa điểm du lịch hành hương cho những người ngoan đạo. Trong những năm qua, người ta ghi nhận ngành du lịch của Bồ Đào Nha chiếm đến 17.3% tổng sản lượng GDP - nghĩa là hơn 41 tỉ USD cho năm 2017 và đạt mức hơn 20.5% cho 2018. 
Góp phần vào đó là từ năm 2014 tập đoàn TimeOut Group của thế giới đã khai trương TimeOut Market lần đầu tiên tại Lisbon. TimeOut Market là nơi quy tụ những món ăn được ưa chuộng, những đầu bếp tên tuổi, những nhà hàng và quán bar nổi tiếng trên thế giới được chọn lọc và mời vào để phục vụ khách hàng. Theo thống kê, năm 2017 có đến 3.6 triệu và 2018 là 3.9 triệu thực khách ghé đến TimeOut Lisbon. Sự thành công này đã dẫn đến một loạt khai trương liên tục trong thời gian qua tại nhiều thành phố lớn như Miami, New York, Boston, Chicago, Montreal và kế tiếp là Dubai (2020), London (2021) và Praha (2022). TimeOut Market mở cửa đến tận 2g - 3g sáng, bởi thống kê chỉ ra rằng: Du khách đến một nơi nào đó thì số tiền họ chi ra vào ban ngày chỉ có 30% nhưng vào ban đêm sẽ lên đến 70%.

 

 

 

 

Bồ Đào Nha là quốc gia nằm ở cực Tây Nam của Âu Châu, phía Đông và Bắc tiếp giáp với Tây Ban Nha, phía Tây và Nam là Đại Tây Dương. Đất nước này có diện tích chừng 100.000 km2 và dân số khoảng 10 triệu người mà trong đó có 2 thành phố rất lớn là Porto phía Bắc với gần 1 triệu cũng như Lisbon và vùng phụ cận ở giữa với gần 3 triệu người. Thành phố Porto được xây dựng hai bên dòng sông Douro như Huế với dòng sông Hương, Budapest với dòng sông Xanh/Danube hay Paris với dòng sông Seine. Tất cả những con sông đó, và những chiếc cầu nằm trên đó đã làm nên tên tuổi cho kinh đô ánh sáng Âu Châu của một Paris tráng lệ, một Budapest hoa lệ hay một Porto trữ tình, lãng mạn đến nỗi nhà sáng tác truyện tranh nổi tiếng Nhật Bản Miyazaki Hayao cũng phải tìm đến Porto để lấy cảm hứng. Porto có 6 chiếc cầu lớn nổi tiếng mà trong đó có chiếc cầu sắt D. Maria Pia Bridge được Gustav Eiffel xây dựng năm 1887 nghĩa là đúng 10 năm trước khi Eiffel xây cầu Tràng Tiền bắc qua sông Hương cho Huế thời bấy giờ. Nếu bạn đọc có đến Porto thì đừng quên viếng thăm tiệm sách Lello Bookshop để tìm cảm giác và trải nghiệm là phải đứng hàng giờ xếp hàng chờ vào cửa, đặc biệt là fan hâm mộ của bộ truyện “Harry Porter”. Lello Bookshop đã tồn tại hơn cả một thế kỷ từ những năm 1906 với những nét chạm trổ trên gỗ, nét họa trên kính và hoa văn trên gạch, trên đá nên năm 2015, tạp chí Time đã bình chọn Lello Bookshop là tiệm sách đẹp nhất thế giới.

 

 

 

 

Khác với Porto là thành phố được xây dựng và phát triển từ hai bên bờ sông thì Lisbon là thành phố được hình thành bên Vịnh/Bay. Vịnh Lisbon cũng lớn như Vịnh San Francisco Bay Area và cũng có chiếc cầu dài và lớn như cầu Golden Gate. Trông nó như một dải lụa màu cam đỏ tung bay trước gió. Cũng như San Francisco, Lisbon là thành phố của núi đồi. Có người cho rằng Lisbon chính là một tác phẩm nghệ thuật thì cũng không ngoa, bởi chỉ công viên và lâu đài Pena thôi cũng đã làm nức lòng khách phương xa chưa kể đến cả chục nơi đẹp khác cần tham quan.
Ngược dòng lịch sử, Bồ Đào Nha đã là một đế quốc (1414-1808) nhờ có những bước tiến kỹ thuật về hàng hải trước cả Anh, Pháp và Tây Ban Nha. Họ đã có những đội thương thuyền hùng hậu đi khắp năm châu, bốn bể từ những thế kỷ thứ XV, XVI. Kha Luân Bố đã tìm thấy châu Mỹ vào năm 1492. Để từ đó, tư duy nhân loại về lục địa, biển cả được thay đổi dần. Chứng tích vẫn còn đó của một tòa nhà Belem Tower nằm phía Nam của Lisbon là nơi của một thời huy hoàng xưa, bởi những cuộc phiêu lưu của những nhà thám hiểm đều khởi hành từ đây. 
Ngoài ra, vì một biến cố lớn đã làm cho bộ mặt của Lisbon ngày nay vừa có phần cổ cả ngàn năm những cũng lại có phần mới chỉ có vài trăm năm như đan xen giữa nét cổ kính và hiện đại. Bởi vì bên cạnh những cái cổ kính gần ngàn năm thì vào ngày 1.11.1755 Lisbon đã phải gánh chịu một trận động đất kinh hoàng chưa từng thấy trong lịch sử của Âu Châu với độ rung lên đến gần 9 độ richter. Đây là trận động đất kèm theo sóng thần và hỏa hoạn. Sự kiện bi thảm ở thế kỷ thứ 18 này đã xóa đi hơn 85% bản đồ thủ đô Lisbon và lấy mất đi 1/3 nhân mạng của Lisbon với tổng dân số thời đó lên đến 257 ngàn người. Trận động đất này gần như xóa sổ Lisbon ra khỏi bản đồ của Âu Châu. 
Chữ viết Việt hiện tại có nền tảng từ cuốn tự điển Việt - Bồ - La (1651) lần đầu tiên được tòa thánh Vatican ấn loát và đất nước chúng ta cũng có mối giao hảo rất tốt với người Bồ Đào Nha khi họ đến Hội An giao thương. Năm 1631, Chúa Nguyễn Phúc Nguyên đã mời hai cha con người Bồ Đào Nha là Jean De La Croix từ Hội An ra Huế giúp mở xưởng đúc súng. Giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Quang Ngọc cho rằng: “Chúa Nguyễn Phúc Nguyên đã sáng tạo ra một hình thức khai chiến, sáng lập và thực thi chủ quyền trên các vùng quần đảo hết sức độc đáo là sự hình thành đội Hoàng Sa” 
 

 

 

 

 

Bồ Đào Nha có một dãi biển dài ở phía Tây và Nam của Đại Tây Dương nên không thiếu những bờ biển đẹp với các địa danh mà chúng tôi được lưu trú qua như Foz do Arelho, Faro, Tavira, … Ở nơi đây, khi hoàng hôn xuống và lúc bình minh lên là những khoảng lặng và những khoảng khắc đầy cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên. Có những buổi cơm chiều bên người thân và trong vòng tay của những người bạn chân tình với những món ăn Việt trên đất Bồ rồi ngồi ngắm ánh chiều tà cùng với ly rượu nho mới thấy cuộc đời còn hạnh phúc là bao. 
Khi chiều về, chúng tôi kéo nhau ra biển để ghi lại những hình ảnh đẹp của đất trời, biển cả trong ánh nắng vàng cuối ngày. Lúc về lại nhà thì từng ánh đèn của từng ngôi nhà trên những ngọn đồi bao xung quanh một vùng của hệ đầm phá tại đây đã làm cho đêm về thêm lung linh và đầy mơ mộng. Chào một ngày mới là những lần bách bộ dọc dài theo triền mép của bờ biển. Xa xa sóng biển gợn đùa lăn tăn. Một đôi khi, làn gió biển mang sương mai thổi vào làm cảm lạnh, nhưng lại được hít thở không khí trong lành của đại dương. 
Vùng phía Nam Algarve này còn có nhiều bãi biển đẹp mê hồn, nhưng đáng nói là hệ đầm phá, gò đồi, cù lao dày đặc với nhiều ốc đảo chằng chịt đã tạo ra một hệ sinh thái, một môi trường sống tự nhiên thu hút bao loài chim biển thích dừng chân kiếm mồi, nạp thêm năng lượng để di chuyển tiếp vượt qua một châu lục khác trước mắt. Đó là Châu Phi, trong cuộc hành trình trốn lạnh từ phương Bắc về phương Nam hằng năm của từng đoàn chim biển.

 

 

 

 

 

Theo TC kiến Trúc & Đời Sống số 161