Oslo-Na Uy: thành phố hòa bình

 

 

 

 

Oslo rộng khoảng 454 km², nhưng chiếm hầu hết lại là rừng và hàng chục đảo lớn nhỏ và nhiều vịnh hẹp bao quanh, vì vậy đã mang lại cho Oslo một cảnh quan xanh, hòa lẫn giữa thiên nhiên núi đồi và biển cả. 
Từ sân bay Oslo về trung tâm thành phố cảnh vật 2 bên có nhiều kiến trúc đẹp, nhiều biệt thự mái ngói, thấp tầng, nhấp nhô theo sườn đồi, chen lẫn với màu xanh của cây lá tự nhiên. Càng gần trung tâm, càng thấy nhiều công trình được thiết kế theo phong cách hiện đại, với những đường nét ngang dọc dứt khoát. Một số công trình cao tầng, có giải pháp giật tầng theo địa hình, làm nên những khối đế chắc khỏe, trong một không gian quy hoạch thoáng rộng. Thích nhất khi đi qua những trục đường có kiến trúc cổ, với kiểu mái “Mansard” quen thuộc - kiểu mái ra đời ở Pháp từ thế kỷ XIX, mang tên của KTS Francois Mansard, với độ dốc mái dựng đứng hơn kiểu mái ngói thông thường, nhằm giấu đi một phần tầng nhà trên cao trong gầm mái, còn gọi là “tầng áp mái”.
Giao thông Oslo khá tốt, xe cộ trong nội thành chạy chậm, mặt đường hẹp, đa số là một chiều, ít kẹt xe. Phương tiện giao thông công cộng gồm taxi, xe buýt, xe lửa, tramways, tàu điện ngầm và trên cao đảm bảo phục vụ hơn 600.000 dân và du khách. Theo hướng dẫn viên, quy định của chính quyền, nếu hành khách chờ xe buýt/xe lửa quá 20 phút theo lịch trình của chuyến, thì hệ thống này phải chi trả tiền taxi để hành khách về nhà…  

 

Tòa Thị chính độc đáo và khu bến cảng yên bình
Tham quan khu trung tâm chính của Oslo, nổi bật có Tòa Thị chính Radhuset, với màu nâu gạch ấn tượng. Công trình  có khối đế vuông và 2 khối tháp chữ nhật, nhìn xa giống như 2 tòa tháp canh. Phía trên cao của một tòa tháp, mặt ngoài gắn một đồng hồ lớn. Mặt trước sảnh có chuỗi hồ nước chảy tràn từ cao xuống thấp, theo độ dốc của 2 đường đi bộ 2 bên dẫn vào đại sảnh. Giải Nobel Hòa Bình sẽ trao giải tại đây hàng năm - nên Oslo còn được mệnh danh là “Thành phố Hòa Bình”. Toàn bộ khu vực này cùng với bến cảng Aker Brygge phía trước, tạo thành khu trung tâm đô thị lịch sử, văn hóa và dịch vụ thương mại cao cấp nổi tiếng của Oslo.         
Bến cảng Aker Brygge nguyên là một khu nhà máy đóng tàu lớn nhất của Na Uy, hoạt động trong hơn 100 năm, đến 1982 thì ngưng, chính quyền cho xây dựng thành một khu đô thị phức hợp, liên kết khu dân cư và phố thương mại sầm uất. Tại đây, hơn 60 cửa hàng được sắp xếp lại trong các nhà xưởng đóng tàu cũ, đã được cải tạo; cùng với các nhà hàng, quán bar, căn hộ chung cư cao cấp và những điểm tham quan du lịch. Kiến trúc cũ, mới đan xen giữa các chất liệu gạch, đá, kính và kết cấu khung kim loại, hợp thành một bên là khu phố thị cao tầng, liền kề, tấp nập người qua lại; còn một bên là cảnh quan vịnh biển thơ mộng của bến cảng Oslo, với nhiều du thuyền, nhà hàng nổi sang trọng cập bến, tạo nét độc đáo riêng. 

 

 

 

 

 

 

 

Công viên tượng khỏa thân
Một trong những điểm tham quan du lịch không thể thiếu khi đến Oslo, là công viên điêu khắc Vingeland - nhưng nhiều du khách vẫn thích gọi là “Công viên tượng khỏa thân”. Đây là công viên điêu khắc lớn nhất và duy nhất trên thế giới, trưng bày bộ sưu tập độc đáo với 212 bức tượng đá lớn nhỏ ngoài trời, được khắc họa các dáng điệu của con người không mảnh vải che thân. Nhiều hình tượng diễn đạt những cử chỉ mạnh mẽ, đầy sức sống; những trạng thái vui buồn; những biểu cảm tình yêu của một thời cả nam lẫn nữ… 
Công viên do một nhà điêu khắc hàng đầu Na Uy là Gustav Vigeland sáng tạo - ông cũng là người thiết kế tấm Huy chương Nobel Hòa Bình. Công trình được xây dựng từ năm 1939, ông được giao trách nhiệm chính trong việc thiết kế và bố trí tượng, còn công việc tạc tượng từ các khối đá tảng do đội ngũ thợ thủ công lành nghề của Na Uy đảm nhận. Gustav Vigeland qua đời năm 74 tuổi (1869-1943), trước khi công viên được hoàn thành sau đó 3 năm, đến năm 1949 chính thức mở cửa đón khách.
Công viên điêu khắc Vingeland rộng 32ha, là một phần của Công viên Frogner - Oslo, được quy hoạch thiết kế giữa một cánh rừng tự nhiên, với địa hình đồi dốc thoải, bên cạnh một dòng sông. Giữa công viên là một trục cảnh quan và 2 bên là lối đi rộng, được xử lý bằng các kè đá, lan can và bậc thang. Kết nối 2 tuyến giao thông này là các đường ngang, được điểm xuyết bằng các ô cỏ xanh mịn màng và những dãy hoa đủ sắc màu. Nổi bật ở giữa là khu đài phun nước và khu tháp trụ. Toàn bộ đài phun là một khối đồng lớn, được đặt giữa một hồ nước vuông bên dưới, có khoảng 20 tượng đá đứng bao quanh cạnh hồ. 
Ở 2 đầu công viên là quảng trường rộng lớn, điểm nhấn ở giữa là một tượng đài trên đỉnh đồi, có tên là “Tháp Người”. Điểm đặc biệt của tượng đài này là một khối đá tự nhiên, được tạc thành khối trụ tròn, cao 14 mét, với 121 hình thân người được xếp quyện vào nhau từ chân lên đỉnh trụ, thể hiện toàn bộ cơ thể con người trong các trạng thái giao hòa tự nhiên nhất từ các giai đoạn khác nhau trong cuộc sống của một đời người. Bức tượng của Gustav Vingeland được đặt ngay cổng chính của công viên. Đây là bức tượng duy nhất được mặc áo quần, với một tay cầm búa và một tay cầm đục, nhằm vinh danh sức sáng tạo nghệ thuật của ông đối với công trình điêu khắc vĩ đại này. 

 

 

 

 

 

Những địa điểm nổi tiếng khác của Oslo
Oslo còn nhiều công trình độc đáo khác như Nhà hát Opera với ý tưởng kiến trúc mang hình “một tảng băng trôi”; Bảo tàng tàu Viking - vinh danh những người con huyền thoại của Na Uy là những doanh nhân, nhà thám hiểm, chiến binh trên biển đã giong buồm đi khắp châu Âu và Bắc Đại Tây Dương, góp phần làm rạng danh đất nước Na Uy; Công viên Mùa Đông với công trình khu trượt tuyết nhân tạo lớn nhất thế giới từng là địa điểm đăng cai Olympic Mùa Đông 1952 và các giải vô địch thế giới…

 

 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 143