Nguyễn Minh Hiếu: "Làm nghệ thuật là được vẽ cái mình thích"

11/9/2020 - Điểm đến
Tác giả: Nguyễn Đình

Dầu, dó, sơn mài, gốm với đủ phong cách từ tả thực đến trừu tượng, đấy là hành trình hoạt động nghệ thuật của Nguyễn Minh Hiếu, một họa sĩ miệt mài sáng tác - sống - yêu - đau đáu với nghề, tự cho mình là kẻ hành nghề, làm nghề, không phải là nghệ sĩ.

 
 
Vẽ là gì? Nguyễn Minh Hiếu định dạng rất gọn: “Vẽ là để làm tươi mới bản thân”. Chỉ thế thôi, nhưng cái vụ… tươi mới ấy, nếu xem trong chặng hành trình sáng tác của Hiếu, sẽ dễ hiểu ngay người họa sĩ này có cảm giác rất chán chuyện ăn mòn mãi một món. Thế nên trong số đa phần tranh sáng tác của Hiếu là chất liệu sơn dầu, lại thấy có cả dó, lan sang gốm, quay trở lại sơn mài… xem vẻ rất loay hoay. Hỏi chuyện về chất liệu với Hiếu, hóa ra cái loay hoay vẻ ngoài ấy lại đầy chủ ý, Hiếu bảo: “Cái cần của họa sĩ, ấy là sự tự do. Chất liệu chỉ là phương tiện thôi, và đã vẽ, tôi quan niệm chất liệu gì mình cũng phải biết, phải hiểu, phải trải qua. Lý tưởng là làm đến nơi đến chốn, bằng không thì cũng biết phần nào, vì đấy là kiến thức, là trải nghiệm, kinh nghiệm, có dây vào thì mới ngộ ra nhiều lẽ. Thế nên trong sáng tác, tôi chẳng bị gò vào chất liệu cụ thể nào cả”. 
Trong loạt tranh giới thiệu ở chuyên mục số này, Hiếu đưa ra hầu hết các tác phẩm vô hình, chỉ số ít hữu hình. Nói về phong cách sáng tác tả thực hay trừu tượng, Hiếu thủng thẳng bảo: “Ngày xưa tôi vẽ tả thực đấy chứ, từ đầu những năm 2000, nhưng rồi thấy nó chán lắm, không hợp tạng với mình. Tả thực nó khiến mình gò bó, tù túng, trong khi lại thích bay bổng, thăng hoa. Vậy là chuyển đề tài sang trừu tượng”. 
Từ có hình, đến không hình, chỉ với vài từ diễn tả, nhưng để thể hiện thành quá trình hoạt động nghệ thuật, nó là cả hành trình dài, bởi với Hiếu nghệ thuật là con đường dài, rất dài, không thể đi tắt đón đầu. Tất cả ý tưởng, kỹ thuật, tư duy, lối thể hiện, đều là kiến thức, là kinh nghiệm, có cả thất bại, cay đắng chứ chẳng bao giờ toàn một màu hồng. Hiếu đúc kết: “Làm nghệ thuật nghiêm túc thì không vội vàng được”. 

 
 
 
 
 
 

 

 

 

Với Hiếu, cái cần của người họa sĩ là sự tự do, chất liệu chỉ là phương tiện. Đã vẽ thì chất liệu gì cũng phải biết, phải hiểu, phải trải qua. Đã làm thì phải làm đến nơi đến chốn
 
Ở những tác phẩm trừu tượng của Hiếu, không khó để nhận ra yếu tố thiên nhiên, phong cảnh được biểu đạt khá rõ nét. Hiếu tâm sự: “Tôi thích cảm giác được hòa nhập vào thiên nhiên, nên khi vẽ, các tác phẩm trừu tượng thường lấy thiên nhiên làm cớ thể hiện. Tôi vẽ suy nghĩ, tâm trạng, cảm xúc con người, những thứ không thể nói bằng lời, kể cả những buồn vui, chán nản, hoặc không thể giãi bày… thì tôi đưa vào tranh. Tranh chỉ có cảnh, hoặc giống như cảnh, tuyệt nhiên không có người, nhưng đấy chính là tôi vẽ tôi đấy”. 
Với những tác phẩm có hình, nhất là loạt tranh mới Hiếu đang sáng tác, đường nét người phụ nữ được biểu đạt rõ. Hiếu lý giải: “Loạt tranh mới này tôi vẽ về đề tài người phụ nữ trong xã hội hiện đại, quan niệm phụ nữ là một nửa, yếu tố nữ quyền, yếu tố bình đẳng giới… tất cả đều hay. Nhưng xã hội giờ khiến phụ nữ gánh chịu nhiều đau khổ thời cuộc, thậm chí đau đớn, cay nghiệt hơn với những quy phạm công - dung - ngôn - hạnh của phụ nữ ngày xưa, họ có quá nhiều việc phải làm, từ suy nghĩ, gia đình, sự nghiệp, công việc, con cái… và cả những giằng co giữa việc làm một phụ nữ truyền thống hay hiện đại”. 
Quan sát, trải nghiệm và đưa những miên man suy nghĩ của nhịp đời, thời cuộc vào sáng tác, Nguyễn Minh Hiếu bày tỏ: “Đau đáu của họa sĩ là phải tìm con đường riêng cho mình. Đấy là thứ ai cũng muốn, nhưng con đường như thế nào? Nếu cứ thẳng tắp, sáng tác theo lối mòn, từ chất liệu, tư duy đề tài, ngôn ngữ màu sắc… thế thì buồn lắm. Càng ra nhiều tác phẩm giống nhau, lại càng buồn. Tôi vẽ, không để lý trí gò ép cảm xúc, đứng trước tấm toan trắng, cảm giác như đang đối diện với những con người, sự vật, cả những cảm xúc đầy lạ lẫm, để rồi thể hiện cái lạ ấy thành tác phẩm theo ngẫu hứng, không bị trói buộc bởi bất kỳ điều gì. Được vẽ cái mình thích, với tôi, đấy mới là làm nghệ thuật”.
 
 
 

 

 
 

 

Ngoài các sáng tác về quê hương, đất nước, Nguyễn Minh Hiếu còn có cả những bức tranh vẽ về người phụ nữ trong xã hội hiện đại
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 172

Các tin khác