1
Từ ngày dịch giã xảy đến, loại tin bài trực quan dễ hiểu nhất xuất hiện trên báo online có lẽ là dạng bài: “Khung cảnh vắng vẻ của ABC trong mùa covid”. Tác giả nào có sẵn gia tài những tấm hình cũ với đầy đủ sự đông đúc xô bồ thì càng tốt. Cứ đặt hai tấm ảnh cạnh nhau, tự nó sẽ nói lên hết sức mạnh khủng khiếp của con virus cúm từ Vũ Hán.
Ngón tay tôi trượt từ tấm này đến tấm khác, mắt tôi cố ý không đọc những dòng chú thích ở dưới mỗi tấm hình. Tôi muốn thử thách chính mình có nhận ra được đây là đâu của Sài Gòn thương thuộc không, đây là đâu trên bản đồ du lịch thế giới kinh điển không. Dĩ nhiên là không phải chỗ nào tôi cũng đã từng đi qua, và không phải tấm hình nào tôi cũng nhận ra nó được chụp ở nơi nào. Nhưng cái cảm giác ấy thật lạ lùng và bùi ngùi… Nỗi bùi ngùi nhớ phố, nhớ những chuyến đi. Chợt nhận ra mình đã và đang sống ở một thành phố rất đẹp, và yên bình. Chữ yên bình giờ đây hiện rõ mồn một, trong một trạng huống thật ái ngại đầy bất trắc: vắng bóng người.
Không ai dám chắc mình sẽ đi qua được mùa dịch khó khăn này. Khó khăn bủa vây từ nhiều phía. Tiền lương, nhuận bút bị cắt giảm, hàng hóa thì ngoài những thứ căn bản để duy trì cuộc sống thì hầu hết đều ế ẩm. Ngay cả người bệnh, cũng nhát phải vào bệnh viện. Trong khi đó, sự vô thường của kiếp sống vẫn cứ song hành chứ đâu hề mất đi. Không ra đi vì dịch, anh trai tôi cũng vừa đi vì một cơn tai biến trong đêm. Mất mát nào cũng đau thương chất ngất. Đọc những con số tử vong của nước ngoài, tôi bất chợt rùng mình. Tôi nhìn những con đường nên thơ bất ngờ, những hàng cây tỏa bóng mát xanh bao lần mình chen chúc chạy xe dưới đó… Cái đẹp hiển hiện thật mâu thuẫn với tâm trạng bất an và hoang mang. Thầm ước ao rằng mọi điều hãy trôi qua thật nhanh. Thoắt một cái, mất đi ba năm tuổi thọ cũng được, để đến một ngày ta ngồi lại với bạn bè ở góc cà phê cóc ấy, nhìn đám hoa dầu non rụng bay, nói về ba năm trước đã cách ly ra sao…
2
Từ khắp nơi trên thế giới, khi con người rúc vào cố thủ trong ngôi nhà của mình để tránh dịch, để tuân thủ các mệnh lệnh của chính phủ thì dường như lãnh địa của động vật hoang dã được mở rộng ra. Dĩ nhiên, điều này không nằm trong chủ đích của loài người. Nhưng dịch bệnh đã cho thấy con người đã “ức hiếp” thế giới tự nhiên ra sao.
Tôi đọc tới đọc lui một cái tin cũng rất dễ hiểu mà Tuổi Trẻ dẫn lại từ nguồn của AFP rằng: Người ta nhìn thấy những con heo rừng đi lang thang trên đường phố Barcelona của Tây Ban Nha. Những con hươu sika đi vào tận các nhà ga tàu điện ngầm ở thành phố Nara, Nhật Bản. Tại Ấn Độ, video được lan truyền trên mạng xã hội cho thấy cảnh một con cầy hương đi qua các con phố vắng tanh của thành phố Kozhikode, bang Kerala. Hay tại thành phố Dehradun, bang Uttarakhand, miền bắc Ấn Độ, người ta nhìn thấy một con hươu chạy vụt qua. Hay tại Mỹ, những đàn gà tây hoang đi trên các con phố của thành phố Oakland, bang California. Gần nhà hát Comédie Française ở thủ đô Paris của Pháp, người ta còn nhìn thấy những con vịt đi trong yên lặng... “Đây là môi trường sống mà chúng từng có và chúng ta đã cướp đi” - Marcelo Giagnoni, người đứng đầu một cơ quan nông nghiệp và chăn nuôi của Chile, nói.
Có bao giờ bạn nghĩ, một ngày nào đó, những con voi trên bản Đôn đã xuống tới phố đi bộ Nguyễn Huệ, ngày ngày ra bến Bạch Đằng uống nước rồi nói với nhau rằng, cách đây mười năm, con người hay tụ tập nơi này. “Đây là môi trường sống mà chúng từng có và chúng ta đã cướp đi”, câu nói ấy, một lần nữa được thốt ra, nhưng từ miệng những con voi!
Là tôi vừa nghĩ theo hướng xấu nhất, khi chúng ta nắm tay nhau biến mất khỏi trái đất này, nhường giang sơn lại cho voi, gà, khỉ, gấu… Tôi cũng đồng thời chuẩn bị tâm lý, mình sẽ bị mắng nhiếc không thương tiếc vì đã quá bi quan.
Vậy lạc quan thì sao?
Thì bạn đừng có đọc những cái tin dễ hiểu như tôi rồi nghĩ vụn, nghĩ nát ra như thế nữa. Bạn chịu khó đọc những cái tin khó hiểu hơn đi, những con số biết nói sẽ cho bạn niềm tin.
Mong là như thế!
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 168