Người ta có thể dùng rất nhiều tính từ cho khoảng thời gian đặc biệt này. Thời gian và không gian như gần với nhau hơn. Đêm rất dài, rất rộng, rất sâu mà cũng ngắn ngủi, nông cạn vô cùng. Đêm trắng, đêm đen, đêm màu hồng.
Căn phòng đêm chẳng cần trật tự. Một chút bừa bãi, một chút nghịch ngợm. Đêm đến, những đồ vật bình thường như cũng bắt đầu một cuộc sống riêng. Một không gian rất gần gũi với thời gian. Để con người có thể sống những khoảng riêng của mình, cho mình. Biết bao nhiêu ý tưởng hay, bao nhiêu điều hạnh phúc đã đến với con người vào một khoảnh khắc của ban đêm. Đêm là khoảnh khắc của sự kết tinh, thăng hoa. Khoảnh khắc gặt hái của bao nhiêu ý tưởng đã có, đã trăn trở từ nhiều ngày, nhiều đêm trước.
Đêm là lúc trở về. Con về với mẹ, vợ về với chồng. Những tình nhân thì lại gọi là đi. Đi và đến. Những ai chẳng có ai để về, để đến thì sao? Họ đi tìm. Ta tìm đến với mình. Ta với mình tuy một mà hai. Mình với ta tuy hai mà một. Đêm là những cuộc ra đi. Đôi khi mình còn đó mà ta đã đi, đi xa lắm. Đi mãi đi mãi để rồi lại nhận ra rằng “sâu thẳm mình ư, lại là ta đấy”!
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 7