Một góc riêng tư được tổ chức thành phòng nghe nhạc đầy đủ thiết bị kỹ thuật
Những góc riêng của một chủ nhà mê sắp đặt, sưu tầm
Cái tôi của tôi
Góc riêng tư là gì? Tôi quan niệm một cách đơn giản rằng đó là nơi người ta có thể tìm những phút giây thư giãn, tìm lại chút cân bằng về mặt tinh thần sau những giờ làm việc.
Ngôi nhà là nơi trú ngụ của ta. Ai làm việc xong cũng phải về nhà. Nhà là nơi thoả mãn những nhu cầu vật chất tối thiểu như ăn uống, nghỉ ngơi, tắm giặt... để tái sản xuất sức lao động. Nhưng nhà ở còn là nơi phải thoả mãn nhu cầu tinh thần. Đó là tìm lại trạng thái cân bằng sau giờ làm việc. Góc riêng tư, nơi người ta giải trí, thư giãn trong nhà đóng vai trò quan trọng trong việc thoả mãn nhu cầu này. Tất cả mọi người đều có nhu cầu giải trí, từ bà nội trợ đến người trí thức, từ người lớn tuổi đến đứa bé con.
Nhu cầu phong phú nên hình thức thể hiện cũng rất phong phú.
Hình thức giải trí là phong phú nên góc riêng tư cũng cực kỳ phong phú. Với anh, có thể là một hồ cá, với chị có thể là một góc ngồi khâu vá, với em bé, có thể đó là góc bày đồ chơi.
Có một KTS bạn tôi tổ chức góc riêng tư là một căn phòng nghe nhạc đầy đủ tiện nghi, đắt tiền trong căn hộ ngay khu trung tâm thành phố. Chiếc ghế êm ái của anh giá đến 4.000 USD. Xung quanh là đầy đủ tiện nghi nghe nhìn. Với một bộ sưu tập đĩa nhạc có thể làm vừa lòng những người nghe khó tính, anh thường thả mình vào âm nhạc hàng giờ liền khi về nhà, khi cần thiết có thể quần short áo thun thả bộ xuống phố uống tách cà phê. Đó là một người có góc riêng tư thuộc loại có gu và cao cấp. Một người bạn khác của tôi, cũng là KTS lại thích nuôi cá cảnh. Anh đầu tư nhiều thời gian, tiền bạc, công sức cho những con cá của mình. Hai người cùng ngành nghề, cùng lứa tuổi, cùng điều kiện kinh tế, thậm chí cùng sở thích nhưng chưa chắc họ đã muốn có góc riêng tư giống nhau.
Có một quan niệm sai lầm là chúng ta thường nghĩ người giàu, có điều kiện hoặc làm lao động trí óc mới cần giải trí. Thực ra không phải như vậy. Nhu cầu giải trí là nhu cầu tinh thần có ở tất cả mọi người. Tuỳ điều kiện, có người chọn góc riêng tư cho mục đích giải trí đơn giản: một chậu cây cảnh hoặc một bể cá trong góc phòng.
Lúc đi làm về, tưới cây hoặc cho cá ăn, đó là những phút giải trí thư giãn ưa thích của anh ta. Bà nội trợ cũng có nhu cầu giải trí riêng. Góc bếp của bà nội trợ có thể chỉ cần một chiếc tivi loại bình thường.
Hiện đã có nhiều kênh truyền hình chiếu những bộ phim mà các nhà phê bình điện ảnh thường gọi là “phim giải trí” nhiều tập trùng vào giờ làm việc của các bà nội trợ. Vừa nấu ăn vừa xem phim bộ. Đó cũng là một thú giải trí.
Con trai tôi 8 tuổi, khi đi học về là lướt qua góc góc bày đồ chơi, cầm lên đặt xuống sắp đặt chừng 5 - 10 phút xong mới làm việc gì khác. Đó là nhu cầu của trẻ con.
Rõ ràng nhu cầu giải trí là hết sức phong phú, tuỳ thuộc vào từng cá nhân. Chính vì vậy, trong một căn nhà, góc riêng tư để giải trí là góc mang nhiều cá tính của chủ nhân nhất, nơi thể hiện “cái tôi” rõ nét nhất. Có thể nói, đó là góc để mỗi cá nhân sống cho mình.
Không gian trưng bày những cổ vật giá trị như một bảo tàng thu nhỏ. Góc phòng khách trưng bày theo ý thích của một chủ căn hộ đang sống độc thân. anh thích ngồi ở góc này nghe nhạc
Từ thích đến thú
Xin kể một chuyện thiết lập góc riêng tư. Tôi tư vấn trang trí nội thất cho một gia đình khách hàng, chồng là người Đức, vợ là người Việt. Anh chị có hai đứa con trai, một đứa 15 và một đứa 8 tuổi. Khi chọn màu, tôi hỏi các cháu và thấy hai cháu diễn tả ý thích của mình khác nhau, khác với cách nghĩ thông thường của người lớn. Khi đưa ra bảng màu, chúng chỉ ngay được màu mà chúng thích. Sau khi cân nhắc và bàn bạc với chủ nhà, tôi đã giữ màu mà các cháu đã chọn. Vì sao, vì đó là căn phòng của các cháu, tổ chức theo ý thích của cháu. Trong mỗi căn phòng đều có góc giải trí riêng, phù hợp với ý thích. Đi học về, với những lứa tuổi khác nhau, sở thích khác nhau, các cháu tự chơi theo ý thích của mình. Khách hàng đã hài lòng vì đó là hai góc riêng tư có sức thu hút với hai đứa trẻ.
Cũng như trẻ con, với người lớn, góc riêng tư phải làm theo ý thích là đương nhiên, nhưng chưa đủ. Có một quan niệm sai lầm là nhiều người nghĩ rằng, giải trí, thư giãn trước hết là... không làm gì! Thực ra không hoàn toàn như vậy. Ngay bản thân tôi, những phút giải trí yêu thích nhất là vào “xưởng mộc” trong nhà để bào, cưa, đục và đóng những món đồ yêu thích của mình. Giải trí lúc này là thay hình thức lao động này bằng hình thức lao động khác. Ở đó, không chỉ đơn thuần là sở thích mà là cái thú.
Khi đã tạo dựng góc riêng tư cho mình bằng cái thú thì chủ nhân đã thể hiện cái tôi của mình ở mức độ cao. Với người thích cá cảnh, góc riêng tư là bể cá, có khi không phải là một mà nhiều bể khác nhau cho những loài cá khác nhau. Đôi khi có những sự đầu tư rất cầu kỳ. Có người thích cây kiểng, thú vui của họ là chăm sóc cây và góc ưa thích của họ là chỗ ngồi hoặc ngả mình bên bóng cây. Dù khác nhau nhưng họ đều có điểm chung là đi đâu về nhà, việc đầu tiên là xem xét, chăm sóc cá, cây. Họ hiểu rõ về chúng để có thể “khiến” chúng mang lại niềm vui cho mình.
Với người có thú sưu tập, hẳn nhiên góc riêng tư ưa thích ở nhà là nơi trưng bày những món đồ mà họ sưu tập. Họ có thể dành rất nhiều thời gian cho việc theo đuổi, trưng bày đồ sưu tập. Và có một điều chắc chắn là họ có thể tìm thấy ở những món đồ sưu tập niềm vui mà người khác không tìm thấy. Chính điều đó tạo nên sự khác nhau của mục đích và tổ chức không gian cho góc riêng tư trong nhà.
Sân nhà KTS Phạm Gia Yên, góc riêng tư ưa thích của ông
Tổ chức góc riêng tư như thế nào?
Trong nhà không nhất thiết chỉ có một không gian duy nhất để giải trí. Chính vì vậy tôi mới dùng từ “góc”. Có điều kiện, “góc” có thể là một căn phòng được đầu tư, trang bị hiện đại, cầu kỳ. “Góc” cũng có thể là một mảnh vườn nhỏ với cây cổ thụ, hồ nước, non bộ.
Trong mỗi căn phòng, bên cạnh một không gian thoả mãn công năng chính, bạn có thể tổ chức một không gian riêng tư cho mục đích giải trí, thoả mãn thú vui. Căn bếp của bà nội trợ có thể kèm thêm một chiếc tivi. Đó là vật dụng giải trí cho bà nội trợ và nơi đặt tivi chính là góc riêng tư của bà. Căn phòng của em bé gái, bên cạnh giường, tủ bàn học, có thể chỉ là một góc tủ nhỏ bày những con thú nhồi bông cũng là “góc” riêng tư của em bé. Trong phòng ngủ, góc “riêng tư” ưa thích của quý ông là chiếc tivi, dàn nghe nhạc. Với quý bà, có thể đó là góc tủ đựng đồ may vá. Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, may vá không còn là công việc chính của người phụ nữ, nhưng với nhiều quý bà, tự tay đơm chiếc nút áo cho chồng hay thêu tên con lên bộ quần áo đồng phục vẫn là niềm vui, một niềm vui rất riêng tư.
Tổ chức góc riêng tư, vì vậy không nhất thiết cần nhiều không gian mà trước hết, phải từ sở thích, nhu cầu của mình. Có một nguyên tắc cho việc sắp đặt, thiết kế góc riêng tư là không làm ảnh hưởng đến không gian chung. Tôi có một người bạn mê nhạc. Thú vui của anh là nghe nhạc. Nhưng anh lại ở trong một căn hộ trên chung cư cũ chỉ có hai phòng. Làm sao để thoả mãn thú vui của mình? Anh chọn chiếc xe hơi để thoả mãn thú vui của mình. Tôi đã lên chiếc xe đó. Có thể nói, đó là một căn phòng nghe nhạc thực thụ. Một góc riêng tư di động do điều kiện nhà chật. Tất nhiên, tôi dẫn ra thí dụ này để nhấn mạnh nguyên tắc không làm ảnh hưởng đến không gian chung trong nhà chứ không hề có ý cổ vũ cho những quý ông chọn “góc riêng tư” cho mình là hàng, quán sau giờ làm việc.
Cuối cùng, bạn hỏi tôi, nên thiết kế góc riêng tư như thế nào, câu đầu tiên của tôi cũng sẽ là... câu hỏi: “Bạn thích gì? Và tiếp theo câu hỏi đó cũng là một loạt câu hỏi: “Nhà bạn rộng hay chật, có bao nhiêu người sinh sống...”. Nếu bạn tạo được “góc” riêng tư thoả mãn ý thích của mình, tạo được sự hứng thú cho mình, tôi tin tưởng đó chính là cái sẽ lôi kéo bạn về nhà, giữ chân bạn ở nhà. Và vì vậy, ngôi nhà của bạn trở nên có hồn, ấm cúng. Đi đâu xa, bạn cũng thấy chẳng đâu hơn nhà mình. Ở đó, bạn có thể nói, tôi về nhà là về với niềm vui của tôi, cuộc sống của tôi.
(*) KTS Phạm Gia Yên, Trưởng Khoa nội thất - ĐH Kiến Trúc TP.HCM
Góc vui chơi của bé tuổi teen trong một căn nhà phố ở Nam Sài Gòn
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 18