Hà Nội - Lần gặp gỡ đầu tiên

27/4/2020 - Điểm đến
Tác giả: Bài Đỗ Trung Quân ảnh Trần Việt Đức

"Dù có đi bốn phương trời, lòng vẫn nhớ về Hà Nội", câu hát của nhạc sĩ Hoàng Hiệp nói lên tình cảm của rất nhiều người với Hà Nội. Nhưng cũng có người chưa đến, chưa gặp mà đã nhớ Hà Nội, nhớ phố phường, nhớ Hồ Gươm. Đó là trường hợp của nhà thơ Đỗ Trung Quân.

 
 
1. 16 tuoåi, cuoán saùch thích nhaát chính laø Thöông nhôù möôøi hai cuûa nhaø vaên Vuõ Baèng. Choã thích nhaát laø nhaø saùch Khai Trí ñöôøng Leâ Lôïi, Saøi Goøn, ngaøy naøo chaúng caém ñaàu vaøo cuoán saùch maø khoâng phaûi luùc naøo cuõng coù tieàn mua. Khoâng ñuû tieàn mua thì chæ coøn moät caùch ñoïc taïi choã, neáu laø thô cuûa caùc nhaø thô tieàn chieán thì hoïc thuoäc loøng. Sau naøy môùi hieåu, ñoâi khi khoâng tieàn mua saùch laïi hay, ñoïc cho thuoäc nghóa laø ñaõ caát noù vaøo trong ñaàu, trong trí nhôù. Maø trí nhôù cuûa 16 tuoåi ñuû roäng baèng caùi thö vieän nho nhoû tha hoà chöùa.
Toâi ñaõ caát vaøo kho trí nhôù cuûa mình raát nhieàu cuoán saùch, thô ca, aâm nhaïc veà Haø Noäi. Khi aáy, ñaát nöôùc chöa thoáng nhaát, nhöng hoà Göôm, chôï Ñoàng Xuaân, ñöôøng Coå Ngö, Nghi Taøm ñaâu xa laï gì. Baø hieàn maãu ôû nhaø laïi moãi khi trôøi Saøi Goøn trôû gioù laïi ra ngoài tröôùc cöûa thôû daøi... “Ngoaøi Baéc muøa naøy...”.
Haø Noäi trong toâi theá ñoù; cuõ kyõ, ñaày thöông nhôù cuûa ngöôøi naøy ngöôøi noï vaø nhöõng ngoïn gioù chuyeån muøa. Nhöng toâi chöa gaëp bao giôø.
 
 
2. Naêm 1994…
Laàn ñaàu tieân chaïm maët Haø thaønh vôùi chieác ba loâ nhoû mang theo chieác hoäp nhoû ñöïng chuùt tro taøn cuûa meï. Ñöa moät ngöôøi Haø Noäi haøng chuïc naêm ôû Saøi Goøn vaãn khoâng nguoâi thöông nhôù veà laïi queâ nhaø.
Chaân ñi nhö mô, kìa hoà Göôm, thaùp Ruøa töøng ñöôïc nhìn qua hình aûnh. Kìa 36 phoá phöôøng nhoû heïp, ñan caøi, cuõ kyõ, lieâu xieâu nhöng thaân maät töïa vaøo nhau. Kìa nhöõng con ñöôøng rôïp maùt haøng baøng, haøng saáu muøa heø. Nhöõng caây baøng laù xanh nhö ngoïc töøng ñoïc trong Nhaët laù baøng muøa ñoâng, moät truyeän ngaén Thaïch Lam. Nhöõng vò saáu maø vò chua thanh naèm trong baùt canh maøu traéng tim tím ngaøy coøn nhoû meï thöôøng naáu cho aên (chaúng roõ vì sao Saøi Goøn nhöõng naêm 50, 60 laïi coù saáu?). Nhöng caây saáu coå thuï thì ra ñaõ ñöùng ñaây töø ñôøi naøo nôi goùc ñöôøng Tröông Ñònh – Ñieän Bieân Phuû, quaän 3 nay vaãn coøn.
Haø Noäi laàn ñaàu gaëp gôõ troâi chaäm trong toâi nhö moät giaác mô ñen traéng... phoá, ñöôøng, chôï, hoà, ngöôøi, bieät thöï kieåu Phaùp vaøng maøu thôøi gian... laï luøng thaät! Noù khoâng heà khaùc bieät vôùi nhöõng gì töøng ñöôïc ñoïc, töøng hình dung. Noù nhö baát ñoäng vôùi thôøi gian hay chính thôøi gian ñi qua ñaây baát ñoäng? Nhöng daãu theá naøo, caùi aán töôïng laàn ñaàu maõnh lieät tôùi noãi khi trôû veà Saøi Goøn – toaø soaïn baùo Saøi Goøn Tieáp Thò, nôi laøm vieäc
thuôû aáy – ñoàng nghieäp phaûi ghi leân baûng: “ñaõ heát moät thaùng noùi veà Haø Noäi, ñeà nghò ÑTQ noùi ñeà taøi khaùc...”.
Vaâng! Thì ñeà taøi khaùc. Nhöng hình aûnh cuoái cuøng, caâu chuyeän cuoái cuøng cuûa laàn ñaàu Haø Noäi vaãn cöù phaûi keå theâm tröôùc khi... qua chuyeän khaùc; nhöõng boâng hoa loa keøn traéng muoát, thaùng tö oâm treân tay cuûa moät ngöôøi aùo ñoû, noùn beâ reâ, toùc bay ngöôïc gioù ñöa tieãn khi ta veà laïi Saøi Goøn.
Maøu aùo ñoû röïc saùng trong buoåi chieàu taøn naéng. Ñeïp khoân cuøng!
 
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 30

Các tin khác