Số phận của những đồ đạc cũ, khi đã già nua thì thường kết thúc cuộc đời cống hiến tận tuỵ của mình trong thùng rác, hoặc thậm chí ngoài đường. Chẳng ai thèm tiếc mấy thứ đồ bỏ như một bàn tay mannequin đến kỳ mệt mỏi bỗng rụng ra khỏi thân hình bám đầy bụi bằng nhựa vốn kiên cường đứng chào mời khách hết ngày này qua tháng khác trên vỉa hè... Không ai thèm thương cái bàn tay lạc lõng ấy, ngoại trừ một người cũng thường hay thương tiếc những thứ đồ xưa cũ. Người “khác thường” đó là anh Nguyễn Quí Đức, chủ quán Tadioto – nhà sưu tầm và nhặt nhạnh đồ cũ, đồ vô giá trị đã bị thải hồi – người nghệ sĩ đã thổi một linh hồn mới cho những vật dụng, đem lại cho chúng vẻ đẹp có giá trị tương đương như một tác phẩm nghệ thuật bằng cái nhìn tinh tế và đôi bàn tay khéo léo của mình. Nhưng trên hết, cốt lõi của tinh thần biến đổi đó là tình yêu – yêu những gì khiêm tốn và giản dị, yêu những gì đã qua.
Nguyễn Quí Đức bày tỏ: “Tôi quý những gì đã qua sử dụng, nó có cuộc sống, có linh hồn. Tôi không thích cái gì mới quá. Xe máy, lọ hoa cũng thế. Tôi phải làm cho gỉ sét ?i. Tôi quý những gì mà bỏ đi thấy uổng, ví dụ như cái cây nó mọc mất bao lâu, người ta dùng nó làm xà gồ, dùng xong vứt đi thì uổng...” Chủ quán đem đến đời sống mới cho cây xà gồ bằng cách treo hai cây xà gồ so le sát nhau dọc theo bức tường, màu đen sẫm của hai thân cây với những vết đẽo gọt thô sơ gồ ghề của chúng, khi ?ứng cạnh nhau, lại trở thành một tác phẩm trang trí gây suy nghĩ. Trên hai thân cây ấy, thi thoảng anh treo một lọ hoa, khi thì bức tranh, có lúc lại là một tấm thớt gỗ hình chữ nhật. Những hình khối, màu sắc và sự tươi tắn trên nền thân cây khô khan ấy tạo nên cuộc đối thoại đầy ngẫu hứng của trí tưởng tượng, tạo ra vẻ duyên dáng gợi cảm trong đôi mắt người ngắm những đồ vật được cứu vớt và tái sinh ấy.
Trong không gian của những đồ vật vừa cũ vừa mới, khách đến quán cảm thấy thoải mái và tự tin hơn. Kể cũng lạ. Người ta hay chạy theo cái mới để cuộc đời bớt nhàm chán, nhưng lại cảm thấy thoải mái với những gì đã cũ. Ở Tadioto có cả hai thứ đó. cho nên không khí ở đây rất khác so với nhiều quán bar - càphê ở Hà Nội.
Một giải pháp về phân chia không gian trong căn phòng dài và hẹp. Những bộ bàn ghế kê sát tường theo kiểu so le sẽ tránh cho khách cảm giác “xếp hàng dọc” khi ngồi
Ximăng là vật liệu được chủ quán ưa sử dụng. Bề mặt của ximăng hút bớt ánh sáng khiến không gian trở nên sâu và tối hơn. Để tránh cảm giác ảm đạm, hai chiếc ghế màu hồng và lọ hoa được đặt ở cuối phòng. Ghế không theo bộ. Lọ hoa là một chiếc bình đựng bia lạnh
Cái đẹp nằm ở sự tương phản, chiếc bàn dài xù xì, thô mộc được làm nổi bật nhờ những chiếc ghế công nghiệp sắc nét và trơn tru. Cái đẹp cũng cho thấy sự hài hoà. Màu gỗ tự nhiên của chiếc bàn và màu vàng của những chiếc ghế rất hài hoà
Cái “mới” của đồ đạc gợi chuyện cho khách, còn cái “cũ” làm cho khách thấy thoải mái để chia sẻ. Hơn thế nữa, sự tinh tế, chu đáo, nhẹ nhàng và kiến thức rộng lớn của chủ quán Nguyễn Quí Đức (anh là nhà báo, nhà văn, dịch giả rất có uy tín trong giới văn nghệ sĩ Mỹ và cộng đồng người Việt ở Mỹ) khiến cho ai đến đây cũng dốc bầu tâm sự, không với chủ quán thì với bạn bè. Chắc chắn, có một điều mà những vị khách chung thuỷ của Tadioto sẽ cùng giơ hai tay đồng ý, ?ó là sự “quyến rũ nguy hiểm” của Tadioto. “Nguy hiểm” đến mức người viết bài này đã chứng kiến có không ít những vị khách đến Tadioto hai hoặc ba lần mỗi ngày: sáng: đến quán uống càphê, mở laptop ra làm việc; trưa: nếu may mắn sẽ được đi ăn trưa bàn chuyện thời sự với chủ quán; chiều: đi công chuyện; tối: rủ bạn hoặc đi một mình đến quán, nếu là đàn ông thể nào cũng tự phát hiện ra mình đang nhâm nhi một ly whisky do chủ quán mời. Và trước khi khách kịp trở nên đề phòng, thì bao nhiêu bí mật, bao nhiêu cảm xúc, bao nhiêu bức xúc đã tuôn ra...
Tadioto cũ kỹ, ấm áp và giản dị không may nằm lọt trong khu phố giải trí ồn ào và thời thượng bậc nhất Hà Nội. Trong cơn sốt “cái gì cũng mới” ở Hà Nội, Nguyễn Quí Đức đã phải trả lại địa điểm mà anh thuê cho chủ sở hữu căn nhà. Nghe nói rằng chủ nhà sẽ đập bỏ căn nhà cũ để xây mới hoàn toàn. Chẳng bao lâu nữa, thêm một căn nhà ống chín tầng lầu sẽ vươn cổ giữa con phố Triệu Việt Vương ở Hà Nội – con phố cho thấy sự thịnh vượng có phần loè loẹt và hời hợt của những tay chơi mới nổi trong nền kinh tế vừa được nâng hạng thu nhập trung bình của thế giới. Trước cửa các quán karaoke lắp các bảng đèn điện tử nhấp nháy suốt ngày đêm, trước cửa những nhà hàng sang trọng và những khách sạn giống như những lâu đài cỡ nhỏ, người ta nhìn thấy không ít những chiếc xế hộp đắt tiền vào bậc nhất, như Bentley, Audi... Người ta sẽ quên ngay lập tức Tadioto đã từng tồn tại ở phố Triệu Việt Vương.
Điều may mắn là Nguyễn Quí Đức đã tìm thấy một ngôi nhà có tinh thần xưa cũ ở một con phố khác yên tĩnh hơn của Hà Nội để làm nơi trú ngụ mới cho sự trân trọng những gì thuộc về quá khứ của mình. Trong một xã hội hối hả dường như chỉ biết đến hiện tại và tương lai, người ta biết dựa lưng vào đâu, nếu không có những nơi chốn như Tadioto?
Phòng làm việc của chủ quán. Một ví dụ về việc sử dụng nhiều đồ khác nhau nhưng không gây cảm giác khó chịu nhờ vào tông màu trầm, ánh sáng dịu nhẹ
Cửa gỗ mộc, rèm màu nâu, tường gạch trần, những ngọn đèn lung linh đủ màu mời gọi: “Hãy vào đây với chúng tôi, bạn sẽ thấy bình yên”
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 60