Hiển lộ chi tiết, đường nét, cộng với các mảng miếng, cách phối màu rất chặt – khéo – chỉn chu và tinh tế… tạo bố cục trong từng tác phẩm của họa sĩ Thắm Poong là tổng thể chặt chẽ, đường nét, chi tiết tương tác vào nhau, vừa đủ, vừa đẹp, cảm giác không thừa, không thiếu. Đào sâu theo cái “lộ” từng phân lớp ấy, lại thấy sự bí ẩn đến lạ kỳ, không quá xa xôi mức vời vợi, mà phảng phất, e ấp, thầm kín, ngập đầy huyền mơ. Tác giả lý giải: “Tranh của tôi ảnh hưởng từ siêu thực, nhưng được diễn tả cái thực mà lại không có thực, vì những chi tiết có thực được che lấp dưới hình thức khác, mang đậm tính ảo tưởng”.
Tốt nghiệp chuyên ngành điêu khắc, thành danh bằng hội họa và chọn chất liệu quen thuộc là giấy Dó, màu nước để kể chuyện nhân sinh, nữ họa sĩ tâm sự: “Tôi chọn giấy Dó, vì nó mang yếu tố Việt. Tôi từng trải nghiệm nhiều chất liệu khác, nhưng giấy Dó hợp với tôi nhất. Tôi nghĩ mình có bản năng phối màu, có thể do tuổi thơ ở miền núi nên được tiếp cận nhiều sắc màu đa dạng từ đồng bào dân tộc. Tôi thích sắc màu của người H’mông, rất sặc sỡ, ấn tượng, và được chắt lọc theo thời gian. Các tác phẩm của tôi mang nhiều âm hưởng từ con người, cuộc sống, đặc biệt là nếp sinh hoạt biểu hiện sự chăm chỉ, quyết liệt, đầy bản năng của đồng bào H’mông. Điều đó ấn tượng sâu đậm với tôi, do vậy trong sáng tác của tôi sẽ thấy đâu đó bóng dáng của họ”.
“Có nhiều cách thể hiện cái đẹp trong tác phẩm, nhiều người chọn lối đi lòng vòng, tôi thì đi thẳng, tìm đường ngắn nhất đến với nó”
Màu sắc, chất liệu, kỹ thuật thể hiện, đều là những dấu nhấn rõ nét, nhưng chi tiết cụ thể nhất là con người - hiện hữu trong hầu hết các tác phẩm của nữ họa sĩ - lại có gì đó mông lung, ảo mờ như sương khói. Hoá ra, họa sĩ chỉ dùng bóng tả người, có thể là nam, là nữ, với khuôn mặt không chi tiết, không cá nhân hoá. Chính ảo mờ hình nhân ấy, tạo cho tác phẩm dấu nhấn đặc biệt. Mặt người không tả nét, vô hình như mây. Thế giới sinh linh trong tranh cũng chẳng ai là ai. Điều ảo diệu vô hình ấy như diễn tả sự bất định, nhưng tràn ngập tự do. Tác phẩm mang chiều sâu triết lí nhân sinh, dễ khiến người ta phiêu theo nét đẹp và sự toả sáng như mây trời nơi từng tác phẩm.
Tranh của Thắm Poong, là màn diễn tấu của tầng tầng, lớp lớp hình họa, màu sắc, được sắp xếp đan cài, đồng quyện, rất hiện đại, nhưng càng chiêm ngưỡng, càng thấy ở đó nét thân quen đâu đó từng gặp trong đời. Hoá ra, nét quen ấy, được người họa sĩ khéo léo gửi vào tác phẩm qua ngôn ngữ dân gian chắt lọc từ trải nghiệm cuộc sống: “Tôi ít nhiều vẫn mang ảnh hưởng đời sống người miền cao, nên khi sáng tác, tôi thường tìm trong văn hoá dân gian và đời sống có gì hay - đẹp thì mượn về, đặt vào tác phẩm, sự đồng hiện ấy cũng là cách nhắc nhở những điều mình không được quên”.
Sự đồng hiện của con người - thiên nhiên là chi tiết dễ nhận trong tác phẩm hội họa của Thắm Poong
Trong sáng tác, Thắm Poong chuyển tải nuột nà những hình ảnh, sắc màu, ý tưởng, để tác phẩm đạt chiều sâu ở cả ngôn ngữ đương đại lẫn chất dân gian. Để làm được điều ấy, Thắm Poong tiết lộ: “Tôi sáng tác không bị ràng buộc, không vội vàng, và dành nhiều thời gian để chắt lọc, loại bỏ chi tiết thừa. Một tác phẩm có khi vài tháng, hay vài năm đối với tôi không quan trọng, tôi kiên nhẫn thực hiện, dành thời gian chiêm ngưỡng đến chán chê cái hay, cái dở, sẵn sàng loại ngay những thứ thừa, giữ lại những gì tốt đẹp nhất. Tôi không sáng tác kiểu làm nhanh ăn tươi, không theo thị trường, không bị vào thế cồn cào vì tiền, tranh của tôi cũng không đến mức khách hàng phải đổ xô đi mua. Tôi lao động nghệ thuật theo ý thích riêng mình, tôi coi tranh như cuộc sống, không gì là hoàn hảo, luôn cần được tu sửa”.
“Tôi tự tạo quy luật trong thể hiện chi tiết và kiên nhẫn thực hiện, không quan tâm thời gian, vẽ như cuộc hành thiền, thấy đủ thì dừng”
Theo Kiến Trúc & Đời Sống số 206