Khí hậu nhiệt đới gió mùa và nằm trong vùng vị trí đặc biệt của vịnh Thái Lan nên ít bị thiên tai, giúp cho Phú Quốc có được một nguồn tài nguyên vô giá là những cánh rừng nguyên sinh cổ thụ cùng hệ sinh thái đa dạng, trong đó có rất nhiều giống, loài độc đáo, những dòng suối yên bình khi ào ào khi róc rách ngày đêm, núi non trùng điệp phủ đầy cây xanh, chim hót líu lo như những bản tình ca giữa rừng già
Phú Quốc có lịch sử khai hoang lập ấp khá sớm ở đồng bằng sông Cửu Long, trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển kể từ năm 1708 khi Mạc Cửu sáp nhập vùng đất Hà Tiên bao gồm đảo Phú Quốc, vào xứ Đàng Trong của Việt Nam. Rồi từ đó, những làng chài nguyên thủy với nghề làm nước mắm, đóng tàu, trồng tiêu… cùng bao nhiêu phong tục tập quán của người dân tứ xứ mang tới bồi đắp cho hòn đảo xinh đẹp mỗi ngày thêm trù phú.
Phú Quốc không chỉ là thiên đường du lịch mà còn được xem như một ngư trường lớn vào hàng nhất nhì cả nước. Do khai thác đánh bắt xa bờ, công nghệ đóng tàu ở Phú Quốc phát triển rất mạnh. Điểm độc đáo của công nghệ đóng tàu nơi đây là các mối ghép không dùng đinh, mà sử dụng hoàn toàn bằng các chốt gỗ với kiểu dáng tàu thuyền đặc trưng. Tàu Phú Quốc có các cabin nổi kiểu Thái Lan, mũi ghe bầu hơn và đặc biệt hơn do nét đặc thù cũng như phương pháp khai thác đánh bắt ở ngư trường cận vịnh Thái Lan, tàu thuyền Phú Quốc rất dễ dàng được nhận biết từ xa.
Điểm dừng chân tâm linh lý tưởng của du khách khi đến với Phú Quốc là chùa Hộ Quốc, ngôi chùa lớn và yên tĩnh với cảnh quan tuyệt đẹp. Chùa dựa lưng vào núi, mặt hướng ra biển rộng mênh mông. Trong sân là tượng phật cao 3m màu cẩm thạch nguyên khối được điêu khắc tỉ mỉ, đường nét thanh thoát. Phía sau tượng là hình ảnh rồng phượng tạc trên nền thạch cao trắng có chiều dài bằng 70 bậc dẫn lên phần chính điện của chùa. Chùa Hộ Quốc mang đậm kiến trúc thời Lý - Trần. Từng chi tiết kiến trúc được làm toàn bộ bằng gỗ lim và đá nguyên thủy với sự chăm chút tỉ mỉ, kỳ công tạo nên khung cảnh uy nghi, cổ kính.
Tại đảo ngọc Phú Quốc, cảng An Thới là nơi tiếp nhận tàu thuyền Việt Nam và nước ngoài ra vào hoạt động bốc dỡ hàng hóa, vận chuyển hành khách và thực hiện các dịch vụ hàng hải khác.
Quần đảo An Thới là tổ hợp những hòn đảo nhỏ nguyên sơ, với dải san hô tự nhiên đẹp nhất Việt Nam.
Trong số đó, Hòn Xưởng là hòn đảo nằm ở phía xa nhất, một mình “bơ vơ” giữa biển khơi. Nước biển ở đây vô cùng trong và thềm nông, là địa điểm lý tưởng để thả câu, lặn ngắm san hô và tận hưởng cảm giác hòa mình với biển.
Viền quanh đảo có nhiều bãi tắm đẹp như bãi Dài, bãi Kem, ghềnh Dầu, rạch Tràm, rạch Vẹm…
Bãi Dài thật đúng với tên gọi, bờ biển kéo dài 15km từ tận Mũi Gành Dầu cho đến Cửa Cạn với vẻ đẹp thuần khiết không giống với bất kỳ một bãi biển nào khác. Bãi Dài được bầu chọn ở vị trí số một trong danh sách những bãi biển đẹp hoang sơ nhất thế giới. Biển trong xanh, ít ghe thuyền neo đậu và những rừng cây ngả mình vươn ra tới sát biển. Bao trùm không gian là một bầu không khí luôn trong lành quyến rũ bởi mùi hương của biển xen lẫn với hương rừng. Các hoạt động tắm biển, lặn biển, chèo thuyền kayak, lướt sóng tốc độ cao tại đây vô cùng cuốn hút.
Phú Quốc còn có nhiều bãi biển nằm trong danh sách các bãi biển đẹp nhất thế giới. Hòn Thơm, hòn Mây Rút, hòn Gầm Ghì, hòn Móng Tay hiện lên vẻ đẹp quyến rũ, hàng dừa xanh in bóng trên bãi cát trắng uốn mình ôm ấp lấy bờ biển, những rạn san hô lung linh sắc màu.
Với những bãi cát hoang sơ, những vùng nước trong vắt với nhiều loại san hô, hải quỳ... là một trong những điều thu hút du khách đến lặn ngắm thỏa thích
Hòn Thơm là đảo lớn nhất trong cụm đảo An Thới, một thiên đường xinh đẹp và xanh tươi. Nhà ga cáp treo An Thới được thiết kế theo phong cách Hy Lạp với tòa thành cổ tráng lệ. Tuyến cáp treo dài nhất Việt Nam lướt êm ru giữa mây trời, bao trọn tầm mắt là vẻ đẹp tuyệt mỹ của Hòn Thơm với cánh rừng xanh thẳm, núi đồi trùng điệp, bãi biển phơi mình trong nắng. Bãi thuyền trải rộng với hàng trăm con thuyền như đàn cá khổng lồ túa ra để lại những vệt sóng trên nền biển xanh. Hòn Thơm trong nắng sớm mang một vẻ đẹp dịu dàng, mềm mại với hàng dừa xanh rì rào, làn nước trong xanh như pha lê và nguyên vẹn vẻ hoang sơ của thiên nhiên kỳ diệu.
Nằm phía nam cảng An Thới, hòn Gầm Ghì bao gồm 17 đảo nhỏ với vẻ đẹp của nước biển xanh ngắt một màu, bãi cát trắng mịn, những hàng dừa xanh mát rì rào cùng gió biển, những rạn san hô ngay sát bờ hiếm có, những mỏm đá kỳ dị làm cảnh vật thêm hùng vĩ.
Là một trong những hòn đảo xa nhất của Phú Quốc, vẻ đẹp của hòn Mây Rút dễ khiến ta ngỡ ngàng bởi biển ở đây rất đẹp, yên tĩnh, ít sóng như một chốn thiên đường dịu êm. Những mỏm đá vững chãi che chắn cho các bãi biển cát trắng êm dịu.
Làng chài cổ Hàm Ninh nằm ở phía đông đảo với cảnh thiên nhiên sơn thủy hữu tình, sau lưng là núi rừng, trước mặt là biển cả mênh mông, không gian êm ả, thanh bình. Tận mắt ngắm nhìn, tìm hiểu những nét sinh hoạt trong đời sống văn hóa của ngư dân càng thêm cảm mến những người dân chài hiền hòa thân thiện và mến khách.
Phú Quốc với lịch sử mấy trăm năm cũng là nơi cho ra đời những giọt nước mắm cốt chất lượng. Nơi đây sở hữu những nhà thùng danh tiếng, nơi ủ chượp để cho ra nguồn nước mắm cốt dùng làm nguyên liệu để sản xuất nước mắm ngon. Nhờ có rất nhiều các loại rong biển và phù du trong nước, làm nguồn thức ăn chính thu hút được lượng cá cơm hết sức dồi dào giúp cho Phú Quốc có được nguồn nguyên liệu tuyệt vời để làm ra những chai nước mắm hảo hạng.
Phú Quốc không chỉ đẹp ở biển, mà còn đẹp ở những con đường đất đỏ, những con suối trong vắt róc rách ẩn mình trong núi, khiến người ta yêu hơn bởi sự gần gũi, mộc mạc của những vườn hồ tiêu xanh ngát, những làng chài nhộn nhịp, xưởng chế tác ngọc trai hay khu chợ đêm sầm uất. Nguồn hải sản Phú Quốc tươi ngon, lúc nào cũng đầy ăm ắp.
Từ nguyên liệu hải sản sẵn có, người Phú Quốc đã sáng tạo ra món bún quậy độc đáo. Tô bún quậy với bún, mực và tôm tươi thơm phức ngọt ngào hương vị biển cùng với trải nghiệm tự phục vụ đã trở thành một nét đẹp ẩm thực riêng rất ấn tượng.
Viên ngọc của đất Nam bộ mang một vẻ nguyên sơ tuyệt đẹp ít nơi đâu sánh được. Trên đảo có đầy đủ các cảnh quan thiên nhiên từ rừng, biển, suối, thác, núi, đồi cùng hệ sinh thái đa dạng. Biển trong veo tới mức ta có thể nhìn thấy hết những bí mật của đại dương.
Những năm gần đây, sự phát triển du lịch ồ ạt đã tấn công những thắng cảnh nổi tiếng, khiến cho nhiều cảnh quan và tài nguyên thiên nhiên bị phá vỡ hoặc biến mất mà không cách nào khắc phục, diện tích rừng tự nhiên giảm mạnh, động vật biển ít quay về một số bãi cát trên đảo Phú Quốc sinh sản. Nét tự nhiên của hòn đảo Phú Quốc xinh đẹp cũng đang bị đe dọa bởi sự phát triển quá nóng tác động đến cảnh quan thiên nhiên. Bãi biển Dinh Cậu nổi tiếng với bãi cát vàng ánh, đẹp tinh khiết, chạy dài theo bãi biển trong lành đang mọc lên dày đặc những dãy khách sạn và công trình bêtông án ngữ tầm nhìn ven biển. Để du lịch biển Phú Quốc phát triển bền vững, trong quy hoạch không gian bãi biển hiện nay, mục tiêu đặt ra là phát triển du lịch nghỉ dưỡng nhưng vẫn đảm bảo ưu tiên hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học. Giải pháp trước hết là cải thiện môi trường, tăng sức hấp dẫn của sản phẩm du lịch biển bao gồm làm sạch bãi biển, thu gom, xử lý rác thải trên bờ đúng quy trình kỹ thuật đồng thời khuyến khích các loại hình du lịch sinh thái biển thân thiện với môi trường, từ đó giữ gìn nét hoang sơ nổi bật của vùng biển đảo cực nam tổ quốc.
Phú Quốc còn là xưởng đóng tàu lớn nhất nhì Việt Nam, là nơi có nhà tù Phú Quốc-một chứng tích lịch sử, vùng chuyên canh tiêu - một đặc sản vang danh thơm ngon
Nơi đây cũng là ngư trường đánh bắt hải sản lớn trong cả nước đặc biệt là cá cơm - nguyên liệu làm nên nước mắm Phú Quốc nổi danh trong và ngoài nước
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 158