Về làng Nôm tìm miền cổ tích

Lượt xem: 4131
9/4/2019 0:00 - Điểm đến
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - Thiên An

Mái ngói, cây đa, giếng nước, cầu đá, sân đình… những hình ảnh tạo nên hồn cốt của phong cảnh làng quê mộc mạc, dung dị vùng nông thôn Bắc bộ giờ chỗ còn, nơi mất trước cơn lốc của thời đại đô thị hóa. Một ngôi làng còn giữ được nét đẹp nguyên sơ như làng Nôm, hẳn là của hiếm.

 

 


Cây cầu đá mới được xây dựng lại kết hợp với nét rêu phong của kiến trúc cũ, một ví dụ hoàn hảo về việc bảo tồn nét đẹp của làng Nôm


 

 
Cổng vào và tường bao được trang trí bằng liễn đối, đại tự, gợi về một thời hưng vượng của làng Nôm xưa
 
 
Cách Hà Nội chừng 40km, làng Nôm thuộc xã Đại Đồng, Văn Lâm, Hưng Yên vẫn giữ được nguyên vẻ đẹp của một ngôi làng trù phú, với những ngôi nhà mái ngói rêu phong, ba gian hai chái, nơi là nhà ở, chỗ là từ đường… tất cả chen trong xanh mướt của những vườn cây trái đặc sản đất Hưng Yên. Nét ấn tượng của làng Nôm, ngoài những công trình nhà, đình, chùa… hầu hết đã hơn 200 năm tồn tại, dấu ấn đặc biệt khiến người ta mê mẩn là sự quần tụ với bố cục chặt chẽ, hợp lý của tổng thể ngôi làng, bắt đầu từ giếng nước, cây đa, mái đình, quyện vào nhau, nhìn ra phía xa là một hồ nước lớn, bao quanh là những chiếc cổng tam quan có kích thước và chiều cao tương đồng, mỗi chiếc cổng ấy là một nhà thờ tổ của họ mạc thuộc làng Nôm xưa, tất cả soi bóng xuống mặt nước trong xanh, tạo nên vùng cảnh quan nên thơ, lãng mạn, khác với những làng cổ quen gặp nơi miền quê Bắc bộ. 
 
 
 
Cầu đá dẫn ra tòa văn bia cạnh đình làng Nôm, nơi ghi nhớ công lao những danh sĩ của làng
 
 
 
 
 
Từ đường ở làng Nôm nằm liền kề ven ao làng, mang hình thái kiến trúc tương đồng, tạo nên vẻ đẹp đồng nhất Ảnh dưới phải Nét hoa mỹ trong kỹ thuật trang trí đình chùa ở làng Nôm. Hình tượng nghê – linh vật thuần Việt – trang trí trên cột trụ biểu ở đình làng. Cổng từ đường họ Tạ - “Tạ Đường” với những chi tiết trang trí tinh xảo
 
 

 
“Tả - Hữu” – đại tự ghi trên cổng vào của một gia đình ở làng Nôm
 
 
Rêu phong, cổ kính, trầm mặc, lặng lẽ, bình dị… những mỹ từ thân thương nhất khi diễn tả về làng quê Việt, đều dễ dùng khi nói đến làng Nôm. Tương truyền làng Nôm có nghề thu gom đồng nát và đúc đồng, những khấm khá thuở xưa được tiền nhân của làng thể hiện hết lên các công trình kiến trúc. Từ ngay cổng tam quan của làng Nôm đã là một dấu ấn đặc biệt bởi sự bề thế, đến những cổng nhà hình vòm, có đại tự, đôi liễn, trên các trụ biểu có hình tượng nghê chầu, phụng múa cùng mái ngói bờ đao cong vút. Đi vào chi tiết hơn trong kiến trúc của làng, từ nét chạm trên nền đá ở các cây cầu, đến những mảng điêu khắc trên gỗ ở các đình chùa, các bức đại tự đắp nổi từ miểng sành… diễn tả rõ nét gu thẩm mỹ của người làng Nôm xưa thật “biết chơi”, và con cháu đời sau thật “biết giữ”. 
Được biết nhiều nhà cổ làng Nôm từng được dân thị thành ngã giá cao, nhưng chẳng ai bán, nhờ thế, nét đẹp nguyên bản của làng vẫn hiện hữu, trở thành một điểm đến kỳ thú cho những ai mong tìm về những ký ức, hình ảnh của làng xưa tưởng rằng chỉ còn trong cổ tích.
 
 

 
  
 
Nét cổ kính, rêu phong của chiếc cổng “Đại Đồng Phong” ở làng Nôm. Bảo tháp đặt trống sấm ở chùa Nôm nhìn từ tháp cổng tam quan
 
 
  

 
Hình ảnh rêu phong của voi phục bên đình làng Nôm, nơi thờ Đức Thánh Tam Giang – một vị danh tướng dưới thời Hai Bà Trưng. Một mảng chạm khắc tinh tế ở cổng tam quan chùa Nôm. Gốc đa trước sân đình, phía xa là ao làng và kiến trúc các nhà thờ họ
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 126