Bền vững sông nước miền Tây

11/6/2019 - Điểm đến
Tác giả: Hiền Phùng

Du lịch sinh thái có một sức thu hút rất mạnh mẽ, du khách luôn muốn đến thăm những hệ sinh thái đặc biệt, những nền văn hóa riêng của mỗi vùng miền, nhiều động vật và thực vật quý hiếm với những đặc tính độc đáo.

 

 

 

Du lịch sinh thái bền vững hướng đến sự tôn trọng và bảo vệ thiên nhiên khỏi sự ảnh hưởng và tác động của con người. Do đó mà giữa du lịch, con người và môi trường có mối quan hệ rất gắn bó khăng khít. Cộng đồng địa phương, ngành du lịch và du khách đều có vai trò quan trọng ngang nhau trong việc phát triển du lịch bền vững, bằng việc đáp ứng đầy đủ nhất, tiện nghi nhất các nhu cầu của khách du lịch, tạo sức hút du khách đến với vùng, điểm du lịch ngày nay đồng thời bảo vệ và nâng cao chất lượng cho tương lai.
Không gian sông nước miền Tây là nơi có lịch sử hình thành lâu đời và mang bản sắc riêng rất Việt. Trên một chiếc du thuyền tuyệt đẹp và tiện nghi, với tầm nhìn khoáng đạt để thưởng thức cảnh quan trên cả hành trình qua những địa danh nổi tiếng của miền Tây. Chúng tôi đã lặng ngắm hoàng hôn tráng lệ trên sông Mê Kông với nắng chiều dần buông dịu dàng, con tàu vượt dòng chảy, nhẹ lướt trên mặt nước đỏ phù sa. Những cảnh đẹp liên tục thay đổi hai bên bờ. Gió trong lành mát rượi và thảnh thơi trên dòng sông mẹ bao la rộng lớn, gió mang theo vị ngai ngái từ lòng sông quấn quýt trong không gian. Dòng chảy mênh mông mang trong nó sự trong lành, yên ả của bốn bề sông nước. Bóng hoàng hôn vàng rực trên mặt sông chuyển dần sang màu đỏ rồi màu đồng và dần thu về cuối đường chân trời, xóm làng ngập trong ánh chiều vàng ngọt như mật. Nhịp sống thanh bình chầm chậm trôi. 
Đã từ lâu, người dân cũng như các du khách đều ý thức được sự đặc biệt về đa dạng sinh học trong khu vực đồng bằng sông Mê Kông. Ngư dân không đánh bắt các loại thủy hải sản và đặc biệt những loài còn nhỏ và quý hiếm. Vấn đề rác thải và môi trường được bà con quan tâm, thu gom xử lý. Đối với từng loài cây như cây đước, mắm, tràm, người dân địa phương đều thể hiện sự hiểu biết về giá trị sử dụng, cách chúng xâm lấn ra biển bằng nguồn phù sa do hệ thống kênh rạch mang đến. 
Cuộc sống hàng ngày của người dân sống ở hai bên bờ sông Mê Kông thể hiện mối quan hệ khăng khít giữa người dân với dòng sông. Trẻ em tắm táp, chơi đùa dưới sông, và cũng dòng nước đó mang tới cá tôm - nguồn thực phẩm chính cho người dân. Trên cả hành trình chúng tôi thưởng thức những món ăn đặc sắc miền Tây với sự nhiệt thành ủng hộ ẩm thực địa phương, ẩm thực gắn liền với đặc sản hoa rừng, rau xanh, cá nước ngọt và món ăn truyền thống trong vùng.
Theo dòng Mê Kông chúng tôi qua Chợ Lách, Bến Tre vào mùa của hàng chục loại trái cây: măng cụt, sầu riêng, chôm chôm, ổi, mít, vú sữa, hồng xiêm, táo, đu đủ… tha hồ thưởng thức những loại trái cây đầu mùa thơm ngon và chiêm ngưỡng bức tranh thiên nhiên đa sắc màu tuyệt đẹp. Chợ Lách nằm trên cù lao Minh, cách thành phố Bến Tre chừng 35km được bao bọc bởi một phần sông Tiền, sông Cổ Chiên và sông Hàm Luông mang lại phù sa trù phú, kết hợp khí hậu ôn hòa đã tạo nên một làng nghề được mệnh danh là “vương quốc” của các loại hoa kiểng.
Thức dậy bởi những tiếng ồn của ngư dân trên sông vào sáng sớm, ánh bình minh đang lộng lẫy trên sông. Trước mắt chúng tôi là chợ nổi Cái Răng, một nét văn hóa đậm chất miền Tây. Nét đẹp của chợ nổi là những mái chèo khoan thai, chở đầy nông sản đến với các ghe buôn. Trên con nước bồng bềnh, sinh hoạt chợ búa diễn ra xôn xao, tấp nập. 
Đây là một trong những chợ nổi nhộn nhịp nhất ở đồng bằng sông Cửu Long với hàng trăm ghe, thuyền lớn bé đậu san sát nhau. Chợ nổi Cái Răng họp trên dòng sông Hậu, hội tụ sản vật từ mọi miền quê và cả những nét sinh hoạt cộng đồng độc đáo. Chợ họp rất sớm, thuyền ghe khắp nơi đổ về tấp nập. Khi mặt trời ló rạng cũng là lúc chợ hoạt động sầm uất và nhộn nhịp như một phố nhỏ trên sông.
 Hòa mình vào không khí nhộn nhịp của buổi chợ, chúng tôi có thể quan sát thấy nhiều nét thú vị trong đời sống thường ngày của các gia đình thương hồ với nhiều thế hệ chung sống, trên ghe đầy ắp tiếng cười nói, trao đổi. Ghe xuồng qua lại nhộn nhịp, dọc ngang với tiếng máy nổ của xuồng máy đuôi tôm, tiếng khuấy nước của những chiếc độc mộc rảo quanh chợ nổi tìm bạn hàng. Trong một không gian rộng lớn, môi trường sông nước ồn ào, náo nhiệt với đủ các âm thanh, chợ nổi bừng sáng với đủ sắc màu rực rỡ của các loại hoa và cây kiểng. Chợ nổi luôn là một không gian công cộng có sức sống bền bỉ, có sự lan tỏa và hấp dẫn, là bởi có người dân tham gia vào trong không gian ấy, có sự ấm áp của con người sống trong khu vực ấy và sự sôi động trong cuộc sống hàng ngày của cộng đồng dân cư. 
 
 
 

 
Với hai cây cầu dây văng Mỹ Thuận và Cần Thơ và mới đây là cầu Vàm Cống nối qua sông Tiền, sông Hậu càng tô thêm vẻ đẹp sông nước miệt vườn
 
Cần Thơ có hệ thống sông ngòi chằng chịt, vườn cây ăn trái bạt ngàn, những cánh đồng lúa xanh mướt thẳng cánh cò bay. Phù sa sông Hậu cũng bồi đắp cho Cần Thơ một vùng sinh thái miệt vườn vô cùng hấp dẫn, mời gọi du khách tiếp tục với chuyến tham quan khám phá cuộc sống trên vùng sông nước bao la. Ghé thăm những làng nghề nổi tiếng Cần Thơ mới thấy du lịch cộng đồng luôn gắn liền với sinh thái miệt vườn và du lịch làng nghề thủ công. Người nghệ nhân phát triển nghề và chế biến các sản phẩm bán cho du khách đồng thời giúp họ được tự tay đan những chiếc giỏ xinh bằng cọng dừa, cây lùn hoặc tham gia làm bánh tráng, kẹo dừa.
Giữa miệt vườn Xuân Hiệp - Vĩnh Long, chúng tôi háo hức di chuyển bằng xe đạp, dạo quanh cù lao theo những con đường giao thông liên ấp, liên xã rồi lại lên ghe chèo luồn lách trong các con rạch rợp mát màu xanh đến tham quan những ngôi nhà cổ, những khu vườn cây ăn quả nhiệt đới với hoa trái trĩu cành và tham gia các hoạt động của người dân địa phương. Nơi đây với địa hình sông rạch dọc ngang, đất đai tươi tốt, quanh năm nước ngọt, người dân chịu thương chịu khó đã hình thành nên những vườn cây trái đặc trưng của vùng nhiệt đới như: nhãn, xoài, chôm chôm, sầu riêng, mận, mít... Nơi đây, các nguồn tài nguyên được khai thác một cách có ý thức và khoa học đảm bảo cho sự sinh sôi và phát triển tiếp nối đến các thế hệ sau.
Thuyền vẫn trôi, chiều buông xuống, hoàng hôn tráng lệ trên sông Cổ Chiên, con sông dài 82km, là một phân lưu của sông Cửu Long, trên bản đồ chỉ là một đường vẽ màu xanh nhỏ bé bắt đầu từ thành phố Vĩnh Long sau đó chảy qua Trà Vinh, Bến Tre, rồi đổ ra biển. Dòng nước cuồn cuộn phù sa nuôi cây lá hai bên bờ. Đứng bên dòng Cổ Chiên, tôi thả hồn theo những chiếc thuyền đang ung dung lướt trên mặt nước, cảm nhận khí trời thanh mát dưới những hàng dương, Từ bên này bờ Cổ Chiên có thể ngắm toàn cảnh cầu Mỹ Thuận lung linh tuyệt đẹp. Phía xa, các lò nung gạch gốm hàng trăm năm tuổi đỏ au như những cây nấm rơm khổng lồ nổi bật trên nền xanh của những vườn trái cây.
Rời Vĩnh Long thuyền đưa chúng tôi đến thành phố Sa Đéc yên bình bên dòng sông Tiền với những di tích nổi tiếng: nhà cổ Huỳnh Thủy Lê, Kiến An Cung, Đền Cao Đài. Mỗi di tích đều mang nét kiến trúc riêng độc đáo và gắn liền với những câu chuyện lịch sử thú vị. Trên vùng đất Sa Đéc trù phú hiền hòa bên bờ sông Tiền, người Kinh, Khmer, người Hoa bao đời gắn kết đùm bọc lẫn nhau đã vun đắp nên một đô thị sầm uất với bề dày lịch sử văn hóa hấp dẫn du khách.
Những dòng sông, những cây cầu, những chuyến phà, những hàng cây, những con người đã làm nên một miền Tây đậm đà bản sắc. Người dân miền Tây là chủ câu chuyện, họ khai thác tài nguyên một cách văn minh, họ bán cái gì họ đang có, không bán những gì khách cần, tạo nên sự hấp dẫn, độc đáo cho sản phẩm du lịch khác với các vùng miền, địa phương khác và không trùng lặp với các quốc gia khác, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa thông qua con đường du lịch.
Phát triển du lịch bền vững tại miền Tây sông nước đang giúp phát triển kinh tế địa phương từ việc khai thác các đặc sản văn hóa của vùng. Người dân được nâng cao đời sống nhờ khách du lịch đến thăm quan, sử dụng những dịch vụ du lịch và sản phẩm đặc trưng của vùng. Đây là kênh hữu hiệu để quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam với bạn bè quốc tế.
 “Sống bên những dòng sông như thế và qua lại trên những dòng sông trùng trùng gợn sóng như thế, làm sao có thể trở thành ủy mị và xa thực tế cho được?”, thiền sư Thích Nhất Hạnh nói như vậy và ông có một lòng tin sắt đá: “Cửu Long Giang vạn đời sẽ không mất vẻ oai hùng của nó, sẽ không bao giờ trở thành một dòng sông tầm thường và thoái hóa”. Nhưng hiện nay, dòng Mê Kông là “dòng sông nghẽn mạch” đang kêu cứu vì những con đập án ngữ. Chỉ có trong ký ức của người dân nơi đây vẫn còn vẹn nguyên hình ảnh con sông Mê Kông dũng mãnh của nền văn minh miệt vườn.
 
 
 
 
 
Nói đến miền Tây là nói đến cái nôi của đờn ca tài tử Nam bộ, của huyền thoại bác Ba Phi; nhà công tử Bạc Liêu, nổi danh xài tiền một thuở; của ngôi nhà cổ Huỳnh Thủy Lê - một điểm đến liên quan đến cuộc tình không biên giới của chàng công tử người Việt gốc Hoa với một cô gái Pháp đã được xây dựng thành phim...
 
 
 
Đồng bằng sông Cửu Long nổi tiếng với du lịch sinh thái. Các miệt vườn nối tiếp nhau dài tít tắp với đủ các loại cây trái, các làng nghề...
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 157

Các tin khác