Màu Sắc trong Âm Nhạc: Màu Kỷ Niệm & Lệ Úa

Lượt xem: 1203
8/6/2022 14:00 - Công nghệ & Tiện nghi
Tác giả: TRẦN VĂN CHÂU lược ghi theo ý của Nhạc sĩ Huy Phương | GRAPHICS CLIPPER

Từ cuối tháng 2.2022 đến nay, chiến sự giữa Nga và Ukraine luôn là đề tài nóng bỏng trên thế giới. Chiến tranh, khi nào cũng tàn khốc. Bao hình ảnh đau thương từ cuộc chiến này, bao sự hy sinh, bao cuộc hẹn hò lứa đôi phải chịu gián đoạn, bao cuộc tình đành phải chia cách...

 
 
 
Màu kỷ niệm
Những hình ảnh này, gợi cho chúng tôi về cuộc chiến của Việt Nam trước năm 1975 hay xa hơn là cuộc chiến chống Pháp 1945-1954. Tại thời điểm đó có biết bao bài nhạc tiền chiến đã ra đời. Ở đây, chúng tôi chọn ca khúc Màu Kỷ Niệm của nhạc sĩ Phạm Đình Chương vì đây là bài ca tiêu biểu đầy màu sắc mà chúng ta có thể chia ra thành 4 phần.
Nhớ ngày nào tan trường về chung lối,
Mắt thuyền sương, nghiêng nón ngất ngây đời.
Lòng trao lòng cho tình vút lên khơi,
Cho ngon màu trìu mến ướt lên môi.

 
Áo nàng vàng anh về yêu hoa cúc,
Áo nàng xanh anh mến lá sân trường.
Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương.
Anh pha mực cho vừa màu luyến thương.
 
Ngày hành quân, anh đi về cánh rừng thưa,
Thấy sắc hoa tươi nên mơ màu áo năm xưa.
Kỷ niệm đâu len lén trở về tâm tư,
Có mắt ai xanh thắm trong mộng mơ.

Hẹn ngày mai khi tan ԍιặc sẽ cùng nhau,
Góp hết hoa thơm chung tay xây kết mộng đầu.
Trời thần tiên đôi bướm nhịp nhàng lả lơi,
Nương cánh nhau đi xa hơn cả cuộc đời.
Ôi màu hoa, màu thương nhớ.
 
Đoạn đầu, với 4 câu thì câu số #1 là sự biểu đạt về tuổi học trò. Nó làm cho chúng ta liên tưởng đến màu áo trắng. Nhưng với những ca từ như “Mắt thuyền sương, ngất ngây đời… hay ướt lên môi” đã dẫn đưa chúng ta qua màu hồng. Màu của sự rung động đầu đời với cái đẹp tươi sáng và hồn nhiên về tình yêu trai gái.
Đoạn thứ 2, với 4 câu kế tiếp, nhạc sĩ tài ba Phạm Đình Chương đã lấy 4 câu thơ của nhà thơ Nguyên Sa và đã thay đổi cách xưng hô từ “tôi” thành “anh”  khiến ý nhạc bay bổng nó đáng yêu làm sao. Và cái hay của Phạm Đình Chương là đã sửa câu “Tôi thay mực cho vừa màu áo tím” thành “Anh pha mực cho vừa màu luyến thương”.  Nó giúp người nghe khơi gợi lên một sự tưởng tượng rất phong phú với nhiều cung bậc. Điều này nó phản ảnh và tùy thuộc vào tâm trạng của người nghe ở mỗi thời điểm và trong từng ngữ cảnh mà sự cảm thụ về ca từ của “Màu Luyến Thương” cũng khác nhau.
Đoạn thứ 3, với 4 câu từ “Ngày hàng quân… Có mắt ai xanh thẳm trong mộng mơ” là cả một vùng trời đầy ký ức mà người lính mang theo làm hành trang. Đoạn thơ này, chắc nhạc sĩ Phạm Đình Chương ít nhiều cũng bị ảnh hưởng bởi các bài thơ tiền chiến của những nhà thơ như Quang Dũng qua bài Tây Tiến với “Mắt trừng gửi mộng qua biên giới” hay bài Màu tím hoa sim của nhà thơ Hữu Loan...
Đoạn cuối, với 5 câu bao trùm hết cả sự hân hoan chiến thắng với ca từ được dệt lên như một khúc khải hoàn, một sự đoàn viên. Cùng với đó là những lời ước hẹn của người lính sẽ trở về bên người yêu năm xưa để cùng nhau xây tổ ấm. Toàn ý của đoạn này vẽ lên một bức tranh của màu yêu đương, màu hạnh phúc.
 
 
Lệ Úa
Khác với màu sắc trong bài Màu Kỷ Niệm, ca khúc Lệ Úa của nhạc sĩ Huy Phương chứa đầy màu sắc của sự chia lìa, xa cách. Chuyện được nhạc sĩ Huy Phương tâm sự trong một buổi hội thảo do nhóm Color&More tổ chức tại C Space vào tháng 9 năm 2020 rằng: Vào những năm đầu của thập niên 1990, nhạc sĩ Huy Phương tình cờ gặp một cô gái trong một tiệm được gọi là “phòng trà mới”. Cô ta có gương mặt thanh tú trong dáng dấp mảnh khảnh. Thêm với đó, là đôi mắt buồn với mái tóc đen tuyền làm cho người nhìn không sao tránh khỏi sự rung động. Vẻ đẹp nhẹ nhàng đó đã làm cho tâm hồn người nhạc sĩ xao xuyến. Và sau nhiều lần ghé đến đây, nhạc sĩ Huy Phương đã bắt chuyện với cô gái. Qua giọng nói trầm ấm từ một bản tính trầm mặc cô kể về cuộc đời bất hạnh của mình khi cha mẹ của cô chia tay nhau lúc cô ta vừa lên 4 tuổi. Cũng vì thế mà ca từ của bài Lệ Úa là cả một khung trời của màu xám buồn, đầy xót xa như toàn bài dưới đây:
Giọt lệ này, em dành cho ai?
Khi dòng sông chia hai lối rẽ.
Giọt lệ này, xin dành cho em,
Khóc người thương, khóc ai phụ mình.
Ru bên đời, mảnh tình xót xa,
Phút giây nào, xao động trong ta.

 
ĐK: 
 
Bây giờ chỉ còn, còn lại đây đôi dòng lệ úa
Còn lại đây trong tiếng thở dài
Còn lại đây với những đoạ đày
Khuya em về đường tình rẽ đôi
Hai phương trời xa biệt mù khơi.


Người đợi người đếm thời gian trôi,
Câu tình ca ru em vào đời.
Người đợi người xin nhặt lá rơi,
Người đành sao nỡ phụ lời thề.
 
Chúng tôi thân quen với nhạc sĩ Huy Phương từ năm 2009 nên có nhiều dịp trò chuyện và tâm sự. Một lần, vợ chồng chúng tôi và nhạc sĩ Huy Phương được mời cơm tối tại gia đình của một người chị rất thân quý ở Sài Gòn. Trong không khí ấm cúng đó, nhạc sĩ Huy Phương đã chia sẻ cảm xúc trong quá trình thai nghén bài Lệ Úa với một sự biểu đạt đượm màu thương tâm. Tuy nhiên, nhờ có được những cảm xúc thăng hoa đó mà nhạc sĩ đã cho ra đời ca khúc Lệ Úa buồn-ngọt-ngào, đặc biệt qua tiếng hát liêu trai của ca sĩ Hồ Hoàng Yến. Phải nói là lời ca chứa nhiều ẩn dụ như đóng, như mở, như thật, như mơ làm cho người nghe tùy tâm trạng mà liên tưởng, mà hình dung về những cung bậc của cái tình cảm đa đoan này. Qua lời hàn huyên của nhạc sĩ thì sau khi cô gái nhận được bài ca Lệ Úa từ bản thảo viết tay của tác giả thì đó cũng là lần cuối hai người không bao giờ gặp lại nhau.
 
OneCoat
Năm 2021, tại Việt Nam mà đặc biệt là tại Sài Gòn trong mùa đỉnh điểm của cơn đại dịch Covid. Mặc dầu vậy, nhạc sĩ Huy Phương lại nhận lời sáng tác ca khúc OneCoat cho công ty Paint & More và vì thế một dòng sơn và một ca khúc OneCoat đã ra đời mà chúng tôi gọi là Dấu Ấn OneCoat.
Đây có thể nói là lần đầu tiên một dòng sản phẩm sơn khi trình làng lại có kèm theo một ca khúc vui tươi, lãng mạn, yêu đời… như muốn vẽ lên một bức tranh muôn màu, muôn sắc cho ngành kiến trúc xây dựng mà chúng tôi gọi là Sắc Màu Đường Hoa.
Mời độc giả đón nhận ca khúc OneCoat sau đây.
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 192

Các tin khác