Nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn (trái) và nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh
Mối tương quan giữa điêu khắc khổ lớn và không gian trưng bày
Trong tư duy thiết kế kiến trúc và quy hoạch không gian sống đương đại, điêu khắc kích thước lớn đóng vai trò như những "tiêu điểm thị giác" (visual focal points), kết nối cảm xúc con người với môi trường xung quanh. Triển lãm Vượt qua / Passover của Bùi Hải Sơn và Hoàng Tường Minh là một ví dụ điển hình cho sự tương tác mạnh mẽ này.
Diễn ra tại địa điểm quen thuộc của giới nghệ thuật và kiến trúc thành phố – Hội Mỹ thuật TP.HCM, triển lãm giới thiệu 10 cấu trúc điêu khắc khổ lớn (mỗi người 5 tác phẩm) được chế tác tỉ mỉ từ các vật liệu như đồng, sắt hàn, thép, inox, gỗ... Việc sắp đặt các tác phẩm "big size" trong không gian triển lãm tạo nên một cuộc đối thoại vật chất đầy sức nặng, nơi nhịp điệu của hình khối làm thay đổi biên độ nhận thức về không gian của người xem.
Giám tuyển Vũ Huy Thông đã có những nhận định rất xác đáng về sự đồng điệu cũng như tính tương phản thú vị giữa hai nghệ sĩ: "Được ghi nhận rộng rãi và có tầm ảnh hưởng hàng đầu tại TP.HCM, gần đây nhất, hai triển lãm cá nhân Khải huyền (Bùi Hải Sơn, 2023) và Áp lực ngược (Hoàng Tường Minh, 2023) đều để lại ấn tượng mạnh về năng lực sáng tạo và giá trị nghệ thuật đậm dấu cá nhân. Đây là lần đầu tiên hai nghệ sĩ phối hợp cùng tạo ra một triển lãm, dù vẫn là hai phong cách không thể trộn lẫn nhưng tương hỗ nhất quán trong sự chuyển hóa ý niệm 'Vượt qua' bằng ngôn ngữ tạo hình và sắp đặt không gian".
Triết lý vật liệu và tư duy không gian của hai nhà điêu khắc
Dưới góc độ kiến trúc và vật liệu, lời tự bạch của hai nhà điêu khắc đã mở ra những góc nhìn rất sâu sắc về sự chuyển hóa từ vật thể thô mộc sang tác phẩm không gian.
Nhà điêu khắc Bùi Hải Sơn bộc bạch về triết lý tái sinh vật liệu trong chuỗi Trầm tích: "Trầm tích là một hướng đi mới trong sáng tác của tôi. Điều tôi quan tâm không phải là câu chuyện lịch sử của những vỏ đạn, phế liệu mà là khả năng chúng có thể bắt đầu một đời sống khác khi trở thành tác phẩm nghệ thuật. Tôi tin rằng vật liệu cũng có ký ức, và nghệ thuật có thể giúp ký ức ấy chuyển hóa thành năng lượng tích cực. Đó chính là điều tôi muốn bày tỏ qua các tác phẩm trong triển lãm Vượt qua".
Ở hướng tiếp cận cấu trúc, nhà điêu khắc Hoàng Tường Minh chia sẻ về khát vọng mở rộng biên độ biểu đạt trong chuỗi Không giới hạn: "Với tôi, các tác phẩm Không giới hạn trong triển lãm là một bước chuyển trong cách làm điêu khắc. Tôi chọn thép và inox không chỉ vì đặc tính của vật liệu, mà vì chúng cho tôi cơ hội tìm những cách biểu đạt mới. Mỗi tác phẩm là một thử nghiệm để vật liệu vượt khỏi hình dạng quen thuộc, trở nên nhẹ hơn, mở hơn và giàu cảm xúc hơn. Tôi nghĩ người nghệ sĩ cũng như vật liệu, chỉ khi dám bước qua những giới hạn của chính mình thì mới có thể tìm thấy những khả năng mới...".
Gợi mở cho các nhà thiết kế và giới thưởng lãm
Đối với cộng đồng kiến trúc sư, nhà thiết kế nội thất và những người quan tâm đến mỹ thuật không gian, Vượt qua / Passover mang lại nhiều gợi ý giá trị về cách đưa nghệ thuật điêu khắc đương đại vào cảnh quan. Sự biến đổi linh hoạt giữa tính tĩnh tại của gỗ, đồng và tính bứt phá của sắt hàn, thép, inox dưới sự phối hợp ánh sáng chuyên nghiệp từ UNIOS và ASA mang lại sự gợi mở sâu sắc về chất liệu và tỷ lệ hình khối.
Triển lãm Vượt qua / Passover khai mạc lúc 18h00 ngày 31.7.2026, mở cửa đến ngày 13.8.2026 tại Hội Mỹ thuật TP.HCM (218A Pasteur, P. Xuân Hòa, TP.HCM). Sự kiện hứa hẹn mang lại những cảm hứng thị giác tươi mới và giàu giá trị thẩm mỹ cho giới kiến trúc, mỹ thuật và công chúng thành phố.
Vào cửa tự do…
Saigon ngày 27.7.2026
Hoạ sĩ Phan Trọng Văn