Từ không gian của tôi đến không gian của chúng ta

 

Ngày nay, nhu cầu ở với mọi người có lẽ không chỉ là chỗ “chui ra chui vào, đi về trú ngụ”. Giới chuyên môn cho rằng ở Singapore, đã xuất hiện chung cư thế hệ thứ sáu. Ở Việt Nam ta, nếu tính cả những chung cư được xây từ trước năm 1975 như kiểu Thanh Đa ở TP.HCM hoặc “Khu tập thể Kim Liên” ở Hà Nội thì hiện cũng đã có thể nói đến chung cư thế hệ thứ ba hoặc hơn nữa. 
Tôi có người quen mua hai căn hộ sát nhau của một chung cư ra đời trong thập kỷ 90. Anh nối hai căn đó lại và cải tạo mặt bằng công năng, mua sắm nội thất, tiện nghi, thiết bị bên trong. Có thể nói, đó là căn hộ có giá tương đương một căn hộ mà các đơn vị đang rao bán hiện nay. Nhưng người quen của tôi nói, “có ở rồi mới thấy chưa đủ”. Cái còn thiếu không chỉ là chỗ để xe, là những không gian sinh hoạt cộng đồng mà cả những không gian riêng của từng căn hộ. Có lẽ đây là một ví dụ cụ thể, để thấy rằng ở chung cư không chỉ là trong bốn bức tường của một căn hộ. Cái “không gian của tôi” là chưa đủ, người ở chung cư bây giờ còn phải quan tâm đến “không gian của chúng ta”.  
So với khoảng mười năm về trước, nhu cầu đối với một chỗ ở trong chưng cư đã thay đổi nhiều. Bên trong căn hộ, cần diện tích đủ để thiết kế cho những không gian riêng tư đối với từng thành viên, nhất là các thành viên khác thế hệ. Thiết bị, tiện nghi cũng cần ở mức đáp ứng tối thiểu như nhu cầu sinh hoạt ăn, ở, nghỉ ngơi. Bên ngoài căn hộ, nhu cầu là không gian sinh hoạt cộng đồng, nhà hàng fastfood, chỗ mua sắm tiện ích, nơi gửi con trẻ, chỗ đậu xe hơi, nơi tập thể dục, hồ bơi, chỗ có thể dạo bộ, khu vực cho những người già có thể giao tiếp thuận tiện và vân vân. Bên cạnh “không gian của tôi”, người ta còn cần nhiều đến những “không gian của chúng ta”.
Cũng so với khoảng mười năm về trước, số người chọn căn hộ – chung cư làm nhà ở ngày càng đông, đặc biệt là những người trẻ và có khả năng tài chính. 
Chính hai điều trên đã dẫn đến sự phát triển của thị trường căn hộ, cả về số lượng và chất lượng. Trong một thời gian ngắn, các đơn vị kinh doanh cũng đưa ra thị trường rất nhiều sản phẩm. Quá trình quảng cáo cũng bắt đầu từ mức đơn giản là hình vẽ phối cảnh, giá cả đến những sản phẩm “chung cư cao cấp”. Cụm từ “cao cấp” đã bị lạm dụng khi các đơn vị quảng cáo về chung cư. 
Nhà nước đã hoàn thành tiêu chuẩn xếp hạng chung cư. Sau tình trạng lạm dụng đến mức từ “cao cấp” hết épphê, là những mẫu quảng cáo căn hộ đề cập đến không gian xanh, môi trường trong lành, tiện nghi đầy đủ, hiện đại và cao hơn nữa là phong cách sống, đẳng cấp… Hiện nay trong quảng cáo, các nhà đầu tư ít quan tâm đến thiết bị, vật liệu vì coi như đó là những tiêu chuẩn bắt buộc phải có. Thay vào đó, họ tập trung quảng cáo căn hộ như một “chốn ở” và nhấn mạnh vào môi trường, khoảng xanh, lối đi bộ, phòng tập thể dục, hồ bơi, cửa hàng tiện ích, phòng chơi cho trẻ em… Có thể nói, những tiện ích đó đã phần nào đáp ứng nhu cầu về chốn ở của một thế hệ mới, những công dân có lối sống của một xã hội công nghiệp. Điều này vừa thuận lợi, vừa khó cho người tiêu dùng. Thuận lợi là có nhiều sản phẩm để chọn lựa. Khó là chọn làm sao cho phù hợp. Làm thế nào, căn cứ vào đâu để có thể chọn lựa một chỗ phù hợp với mình, là câu hỏi mà nhiều người tiêu dùng đặt ra nhưng không dễ để trả lời.
Theo tôi, về việc tìm hiểu một chung cư để có thể chọn mua căn hộ, bên cạnh các yếu tố như nhờ chuyên môn thẩm định trên bản vẽ, khảo sát thực tế, xem nhà mẫu, so sánh giá cả, kiểm tra trang thiết bị, vật liệu, kiểm tra các tiện ích mà họ quảng cáo… thì điều quan trọng là cần xác định rõ nhu cầu, mong muốn của mình. Chẳng hạn như với các cặp vợ chồng trẻ, không gian riêng cho con ngay trong căn hộ là hết sức cần thiết. Có thể đó là chỗ không lớn lắm về diện tích nhưng sự riêng tư trong căn hộ là điều không thể xem nhẹ. Bên ngoài căn hộ thì một chỗ vui chơi đảm bảo an toàn để có thể gửi con yên tâm trong một khoảng thời gian ngắn trong ngày cũng là điều cần quan tâm. 
Một điều nữa nên lưu ý là các không gian dịch vụ ăn uống trong chung cư. Không cần nhiều và quy mô lớn, một cửa hàng nhỏ cũng hữu ích trong đời sống. 
Về việc tìm hiểu cộng đồng, những hàng xóm tương lai thì hầu như chưa có quy tắc nào cố định. Tích cực tìm hiểu từ chủ đầu tư, hỏi thăm những người cùng sở thích, hoàn cảnh, cũng là một kinh nghiệm.

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 62