Tôi ước vườn nhà mình trồng toàn bông hoa, bà tôi nói không được vì hoa không thể ăn. Tuy bác Chín bên nhà thằng Tí có ý kiến rằng bông mười giờ có thể nấu canh ăn ngon như mồng tơi, đọt sao nhái có thể cuốn bánh xèo… nhưng bà tôi chỉ ngạc nhiên một chút rồi thôi. Không có vườn hoa thật, tôi vẽ khắp tường nhà những bức tranh Vườn hoa nhà em. Đó là ngôi nhà mơ ước đầu tiên của đời tôi, ngôi nhà nhỏ nằm giữa một vườn hoa lớn, những gương mặt ông bà cha mẹ và tôi đang tươi cười ngó ra ngoài các khung cửa sổ mở ra ở bất kỳ chỗ nào tùy thích trên khắp ngôi nhà. Hơn mười năm sau đó, khi nhà tôi đã có thể trồng hoa để ngắm và ra chợ mua rau để ăn, thì ba tôi cho sơn lại nhà vào dịp tết. Khi đó tôi đã có vườn hoa mơ ước, ba tôi mới nỡ sơn lấp đi “ngôi nhà vẽ” của tôi ngày nào.
Khác với tôi, ngôi nhà mơ ước của thằng Tí có một hồ bơi, trong hồ… thả đầy tàu chạy bằng pin, các bóng đèn trong nhà tất cả đều là đèn pin. Thằng Tí khoái mọi thứ hoạt động bằng pin. Sau này gặp nhau nhắc lại điều này, nó cười gãi đầu nói sự khoái đó “mang tính thời đại”, ngày ấy chúng tôi chẳng có món đồ chơi nào họat động bằng pin cả, mà ước mơ của con trẻ cái gì thích nhất thương nhất cũng muốn có đầy khắp “nhà” mình. Ngày gặp lại, thằng Tí đang học ngành điện tử ở đại học Bách Khoa, còn bác Chín thì đã mất. Tôi chạnh nghĩ, nhà của thằng Tí bây giờ ví dầu có mọi thứ vật chất hoạt động bằng pin cũng không thể trở thành ngôi nhà nó từng mơ ước ngày xưa nữa, vì một phần tinh thần đã mất đi rồi.
Sau dãy tập thể của chúng tôi có một lò bánh mì đã bỏ hoang từ lâu lắm. Người lớn các nhà đều cấm trẻ con la cà vô đó. Chúng tôi là những đứa trẻ ngoan, một số nhát gan, nên răm rắp tuân lời. Tuy vậy, chúng tôi mơ một ngày kia, trong đống tường rêu và mái ngói đổ nát xa xa ấy, bất ngờ hiện ra một thứ gì chói sáng và ly kỳ không thể tả. Có thể là một tòa lâu đài có tháp cao vút từ “Truyện cổ Grim” hay một ngôi nhà nhỏ xinh với bảy chiếc giường của bảy chú lùn, toà dinh thự lộng lẫy làm bằng cẩm thạch trắng trang trí đường diềm dát vàng dát bạc trong “Nghìn lẻ một đêm” hay cung điện bằng băng lạnh lẽo và bí hiểm của Bà chúa tuyết… Những thứ thật vô song mà tất cả chúng tôi, khi đó đều đã biết đọc, chỉ nhìn thấy chúng hiện hình qua mặt chữ. Có những “ngôi nhà” mà ta thực sự mơ ước bằng cả tấm lòng, nhưng chỉ để một lần được nhìn thấy, không hề nghĩ đến việc ở hay sở hữu.
Đối diện khu tập thể là một bãi đất rộng mọc đầy cỏ dại. Một ngày kia, người ta quyết định xây dựng nó thành nhà văn hoá thiếu nhi. Đá và cát được chở về đổ thành những đống lớn cao ngất. Bọn trẻ chúng tôi tìm thấy bao nhiêu là niềm vui trong những trò chơi quanh đống cát đá tầm thường ấy. Có những ký ức thật diệu kỳ, những điều rất bình dị nhưng khi ta nhớ lại sao cứ thấy ánh sáng lấp lánh của niềm vui sướng bao trùm lên khắp cả. Khi đã lớn, mỗi lần đi ngang những đống cát đá mới đổ của một ngôi nhà chuẩn bị xây, tôi cứ bất chợt ngó thử coi quanh đó có bao nhiêu đứa trẻ con, đứa nào sẽ đầu têu trò xây nhà cát, trò làm nu na? Đêm nay đứa nào sẽ vác chiếu hồ hởi kéo bè lũ lên đỉnh đống đá trải “thảm bay” nằm ngắm mặt trăng, tổ chức cuộc thi kể chuyện, để rồi khi ba mẹ đi kiếm về nhà sẽ “ăn” đòn mỗi đứa hai roi…? Với tuổi thơ chúng tôi, những đứa trẻ không có tiền mua đồ chơi làm sẵn, chỉ có thể chơi với trí tưởng tượng của mình và bè bạn, thì cái nhà văn hoá chung của trẻ con khắp thị xã khi ấy thật đúng là một nơi mơ ước hoá thành điều thực, ngay từ khi nó chỉ mới là những đống cát đá và sắt thép chưa xây.
Trưởng thành rồi bao nhiêu là thứ để mơ, ước mơ cũng cụ thể hơn nhiều. Hình ảnh ngôi nhà mà ta mơ cũng mỗi lúc mà mỗi khác, cập nhật không ngừng. Nhưng bất chợt có ai đó hỏi vì sao ta mơ ngôi nhà như vậy, ta lại giật mình thấy hình như cái phần vật chất ngày một nhiều thêm, ta đã quên mất nhiều thứ trong ngôi nhà mơ ước đầu đời. Và ta thấy băn khoăn, cái ngôi nhà đầu tiên ấy nhỏ bé như vậy sao có thể chứa được biết bao điều?
Đôi khi ta tự hỏi mơ ước khi đã đạt thành rồi không còn là mơ ước nữa hay sao? Vậy nên ta lại tiếp tục mơ những ngôi nhà mới. Nhưng cũng có người thích sống trong một ngôi nhà quen thuộc, có những niềm vui quen thuộc hơn là nghĩ mãi về từng ngôi nhà mơ ước và cố để đạt thành được nó. Một ngôi nhà mà ta xây dựng cho giấc mơ sẽ chứa bao điều mới mẻ nhưng những nơi có thực ta đã từng sống lại đầy ắp bao điều để nhớ. Mà ký ức lại là thứ dệt nên bề dày tâm hồn của mỗi con người...
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 56-57