Thư viện Bắc Kinh được thiết kế bởi Snøhetta đã vinh dự giành được Giải thưởng Thư viện công cộng của năm 2024, một giải thưởng danh giá do IFLA tổ chức
Khi tri thức, con người và thiên nhiên hòa quyện
Trung tâm thư viện gồm hai “dãy đồi” cao gần 16 mét. Những bậc thang mềm mại, uốn lượn nhẹ nhàng theo sườn đồi vừa đóng vai trò như mặt đất, vừa là kệ sách và chỗ ngồi. Các phòng đọc bán riêng tư và phòng chức năng được khéo léo ẩn trong lòng đồi, tạo không gian yên tĩnh và tách biệt.
“Thung lũng” ở giữa là một hành lang dài quanh co với sàn đá mài liền mạch, lấy cảm hứng từ con sông Tonghui gần đó. Lối đi này kết nối hai cổng Bắc - Nam, dẫn dắt người đọc khám phá và trải nghiệm toàn bộ không gian bên trong.
Điểm nhấn ấn tượng của thư viện là hệ cột cao vút, tựa những cây bạch quả khổng lồ - loài thực vật bản địa có niên đại khoảng 290 triệu năm - với “tán lá” xếp tầng, xen kẽ, để ánh sáng tự nhiên len lỏi, tạo nên bầu không khí sáng sủa, thoáng đãng, chan hòa cùng thiên nhiên phủ khắp không gian.
Hệ cột cao chót vót, xòe tán ra như những lá cây bạch quả phủ khắp không gian
Môi trường học tập lý tưởng cho mọi thế hệ
Trong kỷ nguyên Internet, việc tiếp cận thông tin trở nên nhanh chóng và thuận tiện, các thư viện công cộng buộc phải thay đổi để bắt kịp nhu cầu của thời đại. Thư viện Bắc Kinh không nằm ngoài xu hướng này, được thiết kế như một nơi khuyến khích đối thoại, kết nối con người, khơi dậy niềm vui khám phá tri thức và trao đổi ý tưởng.
Công trình xóa nhòa ranh giới giữa nội thất và kiến trúc, hạn chế những vách ngăn cứng nhắc truyền thống. Ghế ngồi đồng điệu với tổng thể, kệ sách hòa vào lối đi, tạo nên không gian liền mạch, thúc đẩy tụ tập và tương tác xã hội một cách tự nhiên. Xuyên suốt thư viện, các khu vực triển lãm, biểu diễn, hội nghị và phục chế sách cổ được bố trí hợp lý, giúp du khách dễ dàng lựa chọn giữa sự cởi mở và tính riêng tư.
Với hơn 8 triệu đầu sách và 800 TB tài nguyên trực tuyến, thư viện cung cấp nguồn tri thức đáng tin cậy, cùng vô số tài liệu học thuật quý giá. Nơi đây ứng dụng Hệ thống lưu trữ và truy xuất sách tự động (AS/RS) giúp tiết kiệm không gian chứa sách, cung cấp khả năng truy cập dễ dàng, nhanh chóng và giảm lao động thủ công.
Không gian mở cửa 24/7 phục vụ mọi đối tượng độc giả. Bên cạnh đó, thư viện còn cung cấp dịch vụ mượn sách qua mạng và giao tận nhà giúp người đọc ở Bắc Kinh và các tỉnh lân cận có thể tìm đọc tài liệu mà không cần đến trực tiếp thư viện.
Năm 2023, thư viện Bắc Kinh được tổ chức Kỷ lục Guiness công nhận là nơi có không gian đọc trong thư viện lớn nhất thế giới
Trang bị các tiện ích như ổ sạc, màn hình thông minh… đồng thời hỗ trợ tự động chuyển sang phông chữ lớn, cùng các tính năng thân thiện với trẻ em và người cao tuổi
Không gian văn hóa đa chiều
Ngoài chức năng đọc và lưu giữ sách, Thư viện Bắc Kinh còn đóng vai trò như một không gian công cộng đa năng. Công trình tích hợp khu triển lãm, phòng hội nghị cùng các khu vực tổ chức sự kiện. Tại đây thường xuyên diễn ra các chương trình giáo dục, giao lưu văn hóa, biểu diễn nghệ thuật… khơi gợi tương tác cộng đồng và tăng cường gắn kết xã hội.
Với thiết kế ấn tượng, công nghệ hiện đại và nguồn tài nguyên phong phú, thư viện nhanh chóng trở thành điểm hẹn văn hóa hấp dẫn cho mọi lứa tuổi, đồng thời là điểm đến lý tưởng của những tín đồ yêu sách khắp thế giới.
Sảnh trải nghiệm Metaverse với công nghệ bản sao kỹ thuật số thu hút độc giả vào những trải nghiệm nhập vai hấp dẫn
Hệ thống trực quan hóa dữ liệu khơi dậy sự sáng tạo và phát triển tư duy
Giải pháp bền vững và thân thiện với môi trường
Thư viện Bắc Kinh được đánh giá kỹ lưỡng về tác động sinh thái trong suốt vòng đời dự án, từ khâu thiết kế, xây dựng đến vận hành. Những nỗ lực này nhằm kiến tạo một không gian xanh, bền vững và thân thiện với môi trường.
Công trình nổi bật với mái lưới kết cấu và hệ cột mô đun gắn những “tán lá” kim loại xoay trong phạm vi 9x9m, mang đến tạo hình sinh động, mà vẫn dễ dàng sản xuất và lắp đặt. Mỗi cột được tích hợp hệ thống điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng, âm thanh và thu gom nước mưa để tưới tiêu, đảm bảo sử dụng năng lượng hiệu quả.
Kính được chọn là vật liệu chủ đạo, giúp tận dụng triệt để ánh sáng tự nhiên và tăng kết nối với cảnh quan bên ngoài. Mặt đứng tòa nhà được tối ưu hóa bằng cách hạ thấp chiều cao phần kính phía Đông và Tây, thay bằng kính lo-E cách nhiệt. Phần mái hiên mở rộng giúp hạn chế bức xạ; hệ thống pin mặt trời trên mái cung cấp nguồn điện tái tạo, góp phần vận hành thư viện một cách tiết kiệm và bền vững.
Tên dự án: Thư viện Bắc Kinh (Beijing Library)
Địa điểm: Thông Châu, Bắc Kinh, Trung Quốc
Diện tích: 75.000m² Năm hoàn thành: 2023
Đơn vị thiết kế: Snøhetta (Na Uy)
Thư viện Bắc Kinh - không gian văn hóa đầu tiên tại Bắc Kinh được Tạp chí TIME vinh danh là một trong những “Địa điểm tuyệt vời nhất Thế giới năm 2025”
Thiết kế thư viện hài hòa với thiên nhiên
Mặt tiền kính của thư viện Bắc Kinh
Phần mái đưa ra hạn chế bức xạ mặt trời
Thư viện Bắc Kinh đạt chứng nhận GBEL 3 sao - tiêu chuẩn bền vững cao nhất của Trung Quốc - nhờ giảm thiểu carbon phát sinh trong sản xuất, xây dựng lẫn vận hành
Theo Kiến trúc & Đòi sống số 231