Phòng tranh to

Lượt xem: 1580
3/11/2020 - Điểm đến
Tác giả: Bài Lê Thiết Cương ảnh Phạm Đức Long

Mặt bằng 400m2, bề ngang 18 thước. Quả là to thật. Vào lúc đất đai đắt đỏ như thế này lại càng thấy quý. Cái tên của nó cũng rất tương xứng: Trung tâm Nghệ thuật Việt (Viet Art Centre gọi tắt làV.A.C). To hay nhỏ cũng mới chỉ thuần là kích thước thôi chứ chưa nói lên điều gì. Nhưng không phải hễ ai muốn là được.

 
Tranh dán cách điệu ở một mảng tường
 
Bản tính tôi tham lam, rất thích làm việc to nhưng chẳng mấy khi làm nổi. Bạn tôi, họa sỹ Nguyễn Linh, người sáng lập V.A.C thì ngược lại, ăn sóng nói gió, mình hổ lưng gấu. Học vẽ xong, anh rửa tay gác bút liền một mạch 15 năm nhưng khi đã quay lại thì vẽ toàn sơn dầu khổ lớn, mỗi bề vài mét là chuyện thường. Đúng là người nào của nấy.
Hôm thuê xong mặt bằng, anh gọi tôi tới, vừa khoe khéo vừa nhờ tôi góp ý. Thật khó quá, vì tôi chỉ quen làm nhà kiểu cơi nới, chắp vá, tận dụng chứ với không gian lớn thế này thì chịu. Tôi thoái thác: Để xử lý ca này, cậu không nên tiếc tiền, mà nên mời văn phòng kiến trúc sư. Họ là những người có trình độ.
Trầm ngâm một lát, bạn tôi bảo: Mình chỉ muốn làm phần nội thất và "dọn" lại cái mặt tiền thôi. Mà nội thất để treo tranh thì rất đơn giản chứ có gì phức tạp đâu. Tôi không dám phản đối vì sợ mất lòng bạn, chỉ nghĩ trong bụng: Chính thế mới cần kiến trúc sư chuyên nghiệp, vả lại càng đơn giản càng khó. Làm như không làm là khó nhất, vô vi là khó nhất. Thực ra bạn tôi cũng ra bộ nói cứng thế chứ về sau được chị vợ hùn thêm mấy câu, anh ấy cũng vỡ ra, cũng đi mời kiến trúc sư tới vẽ kiểu.
Bây giờ khi mọi việc đã xong, lúc cao hứng, anh ấy thường vỗ tay (khen kiến trúc sư hay tự khen?) rồi oang oang: Đúng là mỗi người mỗi nghề, tường mầu gì, trần nhà mầu gì, khuôn cửa mầu gì, bằng gỗ hay nhôm, sàn nhà lát gạch hay gỗ, đậm nhạt ra sao, đấy là chưa kể đèn đóm, biển hiệu v.v.. Họ tính toán rất chi tiết và vẽ đi vẽ lại trên computer mọi thứ vừa duýt không thừa không thiếu. Đẹp mà lại rẻ.
Trung tâm Nghệ thuật Việt nằm ngay ở cửa trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội. Nó như một cái gạch nối giữa đời sống hiện thực ồn ào sôi động bên ngoài với không khí trường quy hàn lâm kinh viện bên trong. Hơn nữa các sinh viên sẽ thấy thanh thản khi đi qua đó để vào "lâu đài nghệ thuật" và nếu từ trong đi ra (tất nhiên là không muốn cũng vẫn phải ra) thì họ sẽ hiểu được nghệ thuật và đời sống không quá xa cách, nghệ thuật không quá cao siêu như lý thuyết mà họ vẫn thường được học.
 
Một không gian bài trí lạ của phòng tranh 
 
Họa sỹ Đào Vũ, người điều hành V.A.C nói nhỏ với tôi: mình sẽ cố gắng thu xếp để xuân thu nhị kỳ mời các bạn sinh viên mang tranh ra bầy ở đây. Đo được ý Vũ, tôi bảo: tiện thể nên mời cả các thầy nữa. Chỗ này của cậu rộng rãi, sáng sủa, sạch sẽ, thoáng mát, rất dễ bán tranh. Mà nếu không "mại" được thì cũng là một dịp để họ vừa cọ xát với nhau, vừa thử sức với thị trường, học phải đi đôi với hành. Quan trọng hơn, biết đâu thông qua đó họ sẽ bớt đi sự hoang tưởng.
Đúng với tên gọi Trung tâm Nghệ thuật cho nên ở đây không chỉ có triển lãm tranh. Sẽ có triển lãm sách, những buổi nói chuyện về cổ nhạc, triển lãm nhiếp ảnh, điêu khắc, trình diễn thời trang, thậm chí sẽ có cả triển lãm đồ cổ. Tóm lại "menu" rất phong phú. Nguyễn Linh là người quan hệ rộng, anh ấy sẽ mời các nghệ sỹ nước ngoài tới trưng bầy tác phẩm và giao lưu với đồng nghiệp Việt Nam.
Hà Nội đang thừa gallery nhưng những gallery như Trung tâm Nghệ thuật Việt thì vẫn quá ít. Bạn tôi là người có tín ngưỡng, anh ấy "nuôi" rất nhiều chó đá ở ngay cổng vào làm décor, kiểu décor theo phong cách nghệ thuật Việt, mà cũng là "giữ tranh", "trông nhà" luôn thể.
Anh rất khoái ý tưởng này và thường giảng cho tôi: Cậu nên nhớ đó là mỹ thuật ở trong kiến trúc, là truyền thống kết hợp hiện đại. Các cụ bảo có kiêng có lành, mặc dù vừa làm vừa chơi, nửa làm nửa chơi thôi nhưng cậu đừng tưởng bở. Ngay cả chơi cũng cần phải có một chút may mắn mới có thể được chơi và chơi được như vậy.


 

 

  

Bố trí phòng tranh giản dị, chủ yếu làm nổi bật lên các bức tranh
 
Đó đây có điểm xuyết một ít tượng
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 6

Các tin khác