Hình 1 Bill Gates đến thăm xóm Tự
Hình 2 Cổng vào xóm Tự, nơi Bill Gates đọc diễn văn và nếm thử món trầu
Hình 3 Sân nhà văn hóa xã
Hình 4 Đường làng trải nhựa vẫn có những nét hữu tình riêng.
Hình 5 Cổng vào chùa Tự, cạnh đường làng.
Xóm Tự, xã Tam Sơn của đất Kinh Bắc xưa là một nơi yên bình và đẹp như thế. Cái lặng lẽ ngàn đời của làng quê Tam Sơn ẩn chứa trong nó nhiều giá trị lịch sử văn hóa. Trước hết, đất Tam Sơn luôn được truyền tụng là nơi “địa linh nhân kiệt”, nổi tiếng về truyền thống hiếu học và khoa bảng.“Trai Tam Sơn đứng núi Tam Sơn, sơn sơn xuất anh hùng hào kiệtGái vọng nguyệt trông trăng vọng nguyệt, nguyệt nguyệt băng phụ nữ thuyền quyên”Thật vậy, từ xưa Tam Sơn nổi tiếng là đất văn học của huyện Đông Ngàn, tỉnh Bắc Ninh. Chỉ tính hàng đại khoa (tiến sĩ), Tam Sơn có 17 người, là đất có nhiều người đỗ cao vào hàng thứ tư cả nước, sau các làng Mộ Trạch (Hải Dương), Kim Đôi (Bắc Ninh) và Đông Ngạc (Hà Nội). Làng quê Việt vốn là nơi yên ả nhất trong tâm hồn người Việt. Cây đa, bến nước, sân đình… Mái chùa rêu phủ rung rinh lá vàng… Vẻ yên bình ấy còn đầm thắm nữa, như đôi mắt của người nông dân ngước lên, ngắm nhìn những người khách phương xa đến thăm quê. Con người của thời đại kỹ thuật số đã đến đây. Ông lặng yên ngắm gốc muỗn cổ thụ soi bóng bên giếng sen làng.
Hình 6 Đình Tam Sơn mới được tu bổ.
Hình 7, 8 Điểm bưu điện văn hóa xã với một thùng thư và phòng internet..., hai trong những mục tiêu đưa Bill Gates về tìm hiểu xóm Tự.
Ông nghe hát quan Họ “người ơi người ở đừng về”, ông thưởng thức lần đầu tiên trong đời hương vị miếng trầu cay... Có vẻ như ông không ngạc nhiên, mà tiếp tục trầm tư suy nghĩ. Bộ mặt thôn Dương Sơn hôm nay cũng thật nhiều thay đổi. Quy hoạch làng vẫn như xưa, những nhà mới xây, đường làng ngõ xóm trải bê tông mới, và trường học vang tiếng trẻ thơ nô đùa... Người dân nơi đây, bên cạnh việc quan tâm đến học hành của con cháu, đã học thêm một nghề mới từ làng Đồng Kỵ gần đó, nghề làm đồ gỗ mỹ nghệ. Những bộ trường kỷ khảm trai của họ đã có mặt trong nhiều ngôi nhà sang trọng ở Hà Nội và một số thành phố khác của đồng bằng sông Hồng. Những giá trị văn hóa truyền thống như tục hát Quan họ, hội làng, những đình chùa miếu mạo... được quan tâm chăm sóc và phát huy thêm nữa nhiều vẻ đẹp tinh thần trong tâm hồn người Tam Sơn mới. Cha ông ta cho ta thế đất rồng bayVà ta bay lên cùng thời đạiMỉm cười đón khách muôn phương...Vâng. Tam Sơn đã và đang là thế đó. Một người khách từ trung tâm quyền lực của công nghệ hiện đại đã đến thăm một làng quê Việt cổ xưa. Đây chắc hẳn cũng là cơ duyên!
Hình 9, 10, 11 Bên cạnh nghề học nổi danh xưa nay, mộc và chạm khắc gỗ là một nghề truyền thống nữa của làng.
Theo KT&ĐS Số 02