“Dẫn Tượng" của kiến trúc sư - họa sỹ Vũ Hiệp: Một triển lãm nghệ thuật độc đáo

Lượt xem: 11790
20/12/2025 7:00 - Chuyên đề
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - Bài & ảnh: HÀ THÀNH

Ngày 19.12.2025, tại Khoái - Gallery, M0 Gỗ Minh Long (Bảo tàng Văn học Việt Nam - số 20 ngõ 275 Âu Cơ, Tây Hồ, Hà Nội ), đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm nghệ thuật mang tên “Dẫn Tượng” của kiến trúc sư - họa sỹ Vũ Hiệp. Đây là một triển lãm độc đáo, đánh dấu một giai đoạn mới trên con đường sáng tạo nghệ thuật tạo hình của tác giả.

 
Tác giả Vũ Hiệp tại triển lãm
 
“Dẫn Tượng” là triển lãm cá nhân mới của kiến trúc sư - họa sỹ Vũ Hiệp, tiếp nối dự án “Biến tượng” ra mắt năm 2023. Nếu “Biến Tượng” ghi nhận giai đoạn nghệ sĩ khai phá khả năng chuyển hoá những hình tượng quen thuộc (con người, động vật, đồ vật, cây trái…) bằng những tiếp cận đan xen triết học, khoa học và nghệ thuật, thì “Dẫn Tượng” đánh dấu bước đi tiếp theo - vừa kế thừa, vừa khám phá, nơi hệ hình tượng do chính nghệ sĩ kiến tạo được định hình rõ nét, cô đọng, và dường như đã trở thành lực lượng dẫn dắt cho thực hành sáng tạo.
Ở giai đoạn này, con mắt của Vũ Hiệp đã xâm nhập vào cấu trúc bên trong của sự vật. Các tác phẩm vẫn đậm nét siêu thực và ẩn giấu tư duy triết học trong tạo hình, song lực sáng tạo được phát tỏa thay vì nhào nặn. Trong tiến trình vận động đó, các hình tượng dần trở thành những hiện diện độc lập, tự sinh trưởng theo ngôn ngữ và trật tự riêng, trở thành “Leitfigur” - một khái niệm được giám tuyển Hương Mi Lê đưa ra trên nền tảng leitmotif vốn gắn liền với âm nhạc. “Leit” có nghĩa là dẫn dắt, và “figur” là hình tượng - những “dẫn tượng” khiến tổng thể nghệ thuật của Vũ Hiệp nhất quán nhưng luôn mở ra những khả thể mới.
 
Tác giả Vũ Hiệp (thứ hai từ phải sang) cùng với giám tuyển và đại diện đơn vị tổ chức trong lễ khai mạc triển lãm
 
Những khả thể này xuất hiện như những hình ảnh của thế giới được tâm trí con người ‘lọc’ thành hiện tượng - nhưng, đồng thời, chúng cũng muốn vươn tới bản thể tự thân của sự vật - điều ta biết là có đó nhưng không thể trực tiếp nhận thức.
Nếu như ở triển lãm “Biến Tượng” năm 2023, tác giả chỉ trưng bày các tác phẩm hội họa, thì ở “Dẫn Tượng” lần này, triển lãm bao gồm các tác phẩm hội hoạ và điêu khắc, mở rộng các hình tượng từ bề mặt hai chiều sang không gian ba chiều, nơi chúng tiếp tục bộc lộ năng lực tự chuyển hoá và sinh sôi. Tổng thể triển lãm được hoàn thiện theo cấu trúc mang tính biệt vị dưới bàn tay giám tuyển, nhấn mạnh năng lực tự thân của hệ hình tượng mà nghệ sĩ đã bồi đắp, cũng như khả năng mở rộng và tương tác một cách tự nhiên trong không gian.
 
 
 
Một số hình ảnh tại buổi khai mạc triển lãm nghệ thuật “Dẫn tượng” của nghệ sỹ Vũ Hiệp
 
Vũ Hiệp chia sẻ về thực hành sáng tác: “Cảm hứng là khởi đầu, tri thức phát triển ý tưởng, và đến một lúc nào đó thì tự thân tác phẩm sẽ tiếp tục hành trình. Sáng tạo của người nghệ sĩ giống như khoảnh khắc gieo hạt; còn tác phẩm thành cây bởi trong nó có sự dẫn dắt từ một tiếng gọi vượt ngoài ý chí”.
Anh nói thêm: “Tôi gieo mầm, nhưng tác phẩm tự tìm nước và ánh sáng để thành cây. Đôi khi chính nó lại chỉ dẫn cho tôi”.
“Dẫn Tượng” giới thiệu một thế giới hình tượng đang sinh trưởng, vận hành và tự dẫn lối - cho nghệ sĩ, và cho cả người xem bước vào tiến trình khám phá của chính mình. Tại đây, nghệ thuật hoà giải những mâu thuẫn của các cặp nhị nguyên nhận thức - tự thân/hiện tượng, bên trong/bên ngoài, vô thức/ý thức. Từ đó, nghệ thuật mở ra khả năng cho những tự vấn siêu hình: thế nào là tồn tại, tồn tại có dáng vẻ như thế nào, và điều gì dẫn dắt sự tồn tại và sáng tạo?
 
Các tác phẩm trưng bày tại triển lãm
 
"Bằng lòng”
 
Ngựa không có sừng”
 
“Giờ giải lao của Kim Ngưu”
 
“Ánh sáng nơi trí tuệ và dục vọng”
 
Về nghệ sĩ Vũ Hiệp
Kiến trúc sư - họa sỹ Vũ Hiệp sinh năm 1982 ở Hải Dương (nay là Hải Phòng) và hiện sinh sống, làm việc tại Hà Nội. Anh tốt nghiệp ngành kiến trúc tại trường Kiến trúc Xây dựng Saint Petersburg, Nga và tự học mỹ thuật.
Anh đã có triển lãm cá nhân đầu tiên là Biến tượng (Transfiguration) vào năm 2023, tại The Muse Art Space, Hà Nội. Anh cũng tham gia các triển lãm nhóm như Autumn (2010, Mart Gallery, Saint Petersburg, Nga) và Connection Flow (2023, 2025, Đại học Quốc gia Hà Nội).
Vũ Hiệp được coi là nhà phê bình lý luận kiến trúc và nghệ thuật trẻ tài năng, đang vào độ chín của sự nghiệp.
Các công trình nghiên cứu đã xuất bản của anh được giới chuyên môn đánh giá cao, có thể kể tới: Đô thị Việt Nam - Góc nhìn từ những nơi chốn (2016), Các cấu trúc tinh thần của nghệ thuật (2018), Nghệ thuật dưới góc độ di truyền (2019), Sự kiến tạo các nền nghệ thuật (2022), Tiếng dội của hình (2025)…
Những tác phẩm đó đã được trao Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia (2016, 2018, 2020, 2022), Giải thưởng Sách Quốc gia (2018), Tặng thưởng của Hội đồng Lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương (2019). Hiện KTS-HS Vũ Hiệp là giảng viên trường Đại học Giao thông Vận tải (Hà Nội).
 
"Cây đời”
 
“Hình tượng số 4” và “Hình tượng số 1”
 
“Sự thống nhất của những cái chân” và “Hình tượng số 3”
 
“Chồng đời” và “Hình tượng số 5”
 
"Hình tượng số 2” và “Hình tượng số 6”
Bài liên quan