Chuyện chiếc cầu - Chuyện dòng sông

 

Do vậy, vào thượng tuần tháng 9 vừa qua, chúng tôi được một anh bạn nối kết thực hiện một chuyến đi về miền trung nam phần Việt Nam để được đến những bờ, vịnh biển đẹp như Cam Ranh, Cà Ná, Mũi Né… được thả bộ trên bãi biển, có dịp ngắm bình minh lên và chờ hoàng hôn xuống. Rồi hạ tuần tháng 9, chúng tôi lại có một chuyến về thăm cố đô Huế theo lời mời của bà Tôn Nữ Thị Ninh. Cùng với đó, lại được ông Trần Sĩ Chương tạo cơ hội gặp một số thân hữu tại Đà Nẵng và Huế. Chuyến đi tuy ngắn, nhưng được trải nghiệm nhiều điều từ cơm trưa ở nhà hàng Duyên Anh, buổi nói chuyện với doanh nhân trẻ của Huế, tắm biển ban mai ở Thuận An, điểm tâm với các món Huế bên cạnh cung An Định. Nhưng đặc biệt và ấn tượng nhất phải nói là bữa cơm tối trong khuôn viên nhà họa sĩ Bội Trân cũng như ngồi nhâm nhi ly bia trên bao lơn của khách sạn Century để hướng ánh mắt ra dòng Hương Giang. Cũng tại đó, KTS Thái Ngọc Hùng đã khơi gợi câu chuyện của cầu Trường Tiền. 
Theo chỗ tìm hiểu từ bài viết về cầu Trường Tiền của cụ Trần Sĩ Huân, chúng tôi ngộ ra được nhiều điều như tại sao có tên gọi Trường Tiền, hiểu rõ sự khác biệt của chữ vày và vài qua câu thơ Cầu Trường Tiền sáu vày mười hai nhịp…. hay tại sao lại sơn màu nhũ bạc. Cũng như không phải ngẫu nhiên mà năm 1897, vị toàn quyền Pháp lại chọn Huế để xây cầu và lại giao công việc đó cho KTS Gustav Eiffel thiết kế, người KTS tài ba, lỗi lạc đã để lại cho ngành kiến trúc và xây dựng Pháp nói riêng và thế giới nói chung một gia tài đồ sộ, bởi ngoài tháp Eiffel, tượng Nữ Thần Tự Do của Hoa Kỳ cũng như hàng trăm công trình trên toàn thế giới thì người ta còn ghi nhận có đến hàng chục chiếc cầu từ Âu sang Á qua đến Mỹ châu đã được ông thiết kế và xây dựng. Cái hay và tinh tế mà ông Eiffel đã đưa vào thiết kế cho cầu Trường Tiền là không phô trương, không làm cho nó dũng mãnh hay tráng lệ như những chiếc cầu mà ông đã xây ở nhiều thành phố khác trên thế giới. 
Trước năm 1975, chúng tôi được dịp nhìn toàn cảnh của Huế từ trên cao vào giấc trưa, lúc mà “em tan trường về…”, nghĩa là từng đoàn nữ sinh Đồng Khánh với tà áo trắng bay phơi phới tô điểm cho hai hàng phượng vĩ dọc đường Lê Lợi. Rồi có nhóm lên Kim Long, nhóm xuôi về Vĩ Dạ như trong hai câu thơ rất hoài niệm của anh Ba Phong Cho tôi chết chút hương tình vương vấn/ Hàng phượng đây tà áo trắng đâu rồi  hay mấy câu thơ mà chúng tôi sáng tác khi còn sống ở Bá Linh Ta đi giữa chiều Bá Linh lộng gió/Mơ một ngày về lại cố đô xưa/Mơ trong gió bay bay tà áo trắng… Có lẽ những khoảnh khắc đó luôn đọng lại trong ký ức của những người con xứ Huế để khi sống xa Huế mới nói được như ri “có ai mà nhớ Huế da diết bằng mình” qua lời tâm tình của anh bạn hay người em bạn hôm đi dạo đêm ở Huế cũng thốt lên rằng “Đôi khi em muốn vứt bỏ mọi chuyện để về đây đi lang thang với một ai đó để được trải lòng và được sống lại với hoài niệm”.

 

 

 

 

 

 

Tháng 5 vừa qua, nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày khánh thành cầu Golden Gate, CNN đã làm một cuộc khảo sát về những chiếc cầu đẹp nhất của nước Mỹ. Cầu Golden Gate được xếp vào hạng kỳ quan của thế giới và San Francisco là thành phố biển với núi đồi khá đặc biệt. Cầu Golden Gate không chỉ đặc biệt về mặt kỹ thuật như chúng tôi trình bày phía dưới mà nó đẹp là vì có lúc nó nằm lơ lững giữa những đám mây hay nó tự tạo ra nhiều màu sắc trông rất thú vị, bởi cầu được sơn màu cam đỏ nhưng có khi lại chuyển sang màu vàng lúc hoàng hôn buông xuống. Âu đó cũng là một sự trùng hợp với cái tên Cầu Cổng Vàng.     
Mới đây, chúng tôi lại được dịp nghe KTS Hồ Thiệu Trị kể chuyện về chiếc cầu Pont Des Arts, bắc qua dòng sông Seine xinh đẹp của Paris. Đây là chiếc cầu sắt đầu tiên của Paris được xây vào năm 1804. Sau nhiều lần trùng tu nên thành cầu là những tấm lưới sắt. Do đó, những cặp tình nhân khi đến Paris họ đem theo một bộ khóa, có ghi tên của hai người, họ khóa chặt ổ khóa vào thành cầu, rồi vứt chìa xuống dòng sông Seine như để minh chứng sự gắn kết của họ. Sự việc này ngày càng lan rộng, và lâu dần, chiếc cầu đã phải mang trên mình hơn 700.000 ổ khóa với sức nặng lên đến gần 100 tấn và có nguy cơ gây sập cầu. Do đó thị trưởng Paris phải đi đến quyết định gỡ bỏ tất cả những ổ khóa để đưa nó xuống dưới lòng sông Seine. Paris đẹp là nhờ có dòng sông Seine chảy êm ái, nhẹ nhàng quanh trong lòng thành phố tạo nét chấm phá rất kiêu kỳ như một tiểu thơ đài các. Do vậy, không chỉ có văn, thi, ca, nhạc và họa sĩ của người Tây mới rung động trước vẻ đẹp của dòng sông, của những chiếc cầu thơ mộng mà ngay cả những người Việt Nam sang Tây du học hay định cư đều ban tặng cho dòng sông Seine biết bao tác phẩm từ Nguyên Sa, Anh Bằng, Cung Trầm Tưởng cho đến Văn Phụng.
Người ta nói không ngoa, khi cho rằng Budapest là kinh đô ánh sáng của Đông Âu và là hòn ngọc của Dòng Sông Xanh, bởi trong số những thành phồ lớn mà Dòng Sông Xanh chảy qua thì cái đoạn đẹp nhất nó dành tặng cho Budapest. Khi đến đó, nó như dải lụa nối hai bờ Buda và Pest và làm cho Budapest về đêm thật lung linh, trữ tình và thơ mộng. Nó cắt đôi phần Buda trên đồi với những lâu đài hoàng cung cổ kính còn Pest là vùng thung lũng, thảo nguyên đã được xây cất từ lâu đời. Trong số những chiếc cầu ở Budapest thì cầu Chain là chiếc cầu đẹp nhất và là biểu tượng của Budapest. 

 

 

 

Trở lại với cầu Golden Gate, ngay sau khi hoàn thành từ năm 1937 cho đến nay, chiếc cầu treo này luôn được phủ lên màu đỏ cam chuẩn quốc tế. Điều đáng nói là mấy chục năm gần đây Kelly-Moore và Rust-Oleum đã sử dụng sơn Elastomeric gốc nước phủ lên nó và 10 năm trở lại đây người ta đã sử dụng sơn Elastomeric - Zero VOC. Có hai lý do chính mà sơn Elastomeric được chọn dùng:
1) Chịu đựng được thời tiết khắc nghiệt: vùng vịnh San Francisco là nơi có khí hậu thay đổi đột ngột trong ngày với sự chênh lệch từ 20-30 độ C. 
2) Độ đàn hồi, co giãn: về cơ bản, đây là chiếc cầu treo được cấu trúc từ 297.500m3 bêtông cũng như hơn 75.200 tấn thép và đặc biệt là sự kết nối với nhau từ 128.700km dây cáp để có được tính năng đàn hồi như kỹ sư trưởng Joseph Strauss đã dự tính trong thiết kế. Sau ngày khánh thành năm 1937, chiếc cầu đã phải chịu đựng trải qua nhiều lần đong đưa qua lại hơn 8m bởi các trận cuồng phong, bão tố và động đất. Người ta cũng dự tính nếu cầu bị kẹt xe thì toàn bộ sức nặng của xe ở trên cầu có thể làm cầu oằn xuống 5m. 
Việc bảo trì cầu được người ta sử dụng một lượng sơn lên đến 38.000 lít cho mỗi năm và cứ 5 năm là người ta hoàn tất chu kỳ cho một lần sơn từ bờ bên này cầu qua bờ bên kia. 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 138