Chân dung nữ họa sĩ Bội Trân và cổng của khu nhà Bội Trân trên đồi Thiên An – Huế
Cây đại trước cổng không cánh cửa – lối dẫn ra rừng thông... Nắng sớm đầu hồi phía đông của gallery
Mảnh đất 5.000m2 giáp chân đồi thông Thiên An giờ đã là một khu nhà vườn thơ mộng, một địa chỉ văn hoá cho bạn bè văn nghệ đến mạn đàm, cho du khách đến thưởng thức những bộ sưu tập tranh và tác phẩm của chính Bội Trân vẽ.
Nói là đam mê bởi khi mới đến đây nhiều năm trước, chị đã chứng kiến cảnh hoang vu và sức tàn phá của thiên nhiên như đã vắt kiệt mảnh đất. Hơn một năm trời, người phụ nữ ấy hì hụi thu dọn, đào hào kè đá để làm đường thoát nước, đổ đất làm nền và kiến tạo cảnh quan.
Chị dựng nên những ngôi nhà rường, mái đỏ thấp thoáng giữa bạt ngàn rừng thông xanh thẳm. Nhà rường vốn là một kiểu nhà rất đặc trưng của xứ Huế, dành cho tầng lớp quan lại, hoặc trung lưu. Kiến trúc nhà rường thanh thoát, nhưng dáng vẻ trầm mặc. Mặt trước là hệ thống cửa ban khoa, với một đà ngạch cao. Bên trong, một rầm thượng tinh tế che đi phần góc nhọn của mái, sơn đen như những hàng cột, những thanh đỡ liên ba tạo nên nét quý phái kín đáo.
Với 5.000m2 đất – nhà vườn Bội Trân được chia ra tách bạch: gallery, nhà bán đồ lưu niệm, nhà ăn cho thực khách, nhà đặt phòng thờ, nhà bếp + phòng ngủ, hồ cá, hồ sen, xưởng vẽ... nối với nhau bằng những thảm cỏ và cây ăn quả. Diện tích xây dựng chỉ chiếm 40%. Ánh nắng chiều vừa tắt – những ngọn đèn bên hồ sen cũng vừa lên, tiệc rượu nhỏ cùng với không gian của cây xanh và tiếng của gió thông thổi phía trên đồi làm cho tất cả dường như được kéo gần lại với khu vườn...
Khoảng trời riêng của nữ hoạ sĩ Bội Trân
Hiện nay, quần thể nhà rường của chị có ba căn. Một nhà lớn 5 gian 2 chái được tôn cao để bày tranh, một nhà nhỏ hơn nhưng đúng “chuẩn” 3 gian 2 chái, nơi để bàn thờ người con trai đã đi xa và những bức ảnh lưu niệm của gia đình. Hiện chị đang dựng thêm một nhà rường nhỏ nữa, 1 gian 2 chái để làm khu chứa đồ ăn cho những lần mở tiệc vui cùng bè bạn.
Mỗi ngôi nhà rường của chị được chắp nối từ những phần khác nhau của hơn mười nhà rường cũ khác, tất cả đều hơn 100 tuổi. Niềm đam mê khiến chị luôn xem mỗi ngôi nhà được dựng lên như một tác phẩm nghệ thuật. Chị từng lặn lội ra tận Mai Châu – Hoà Bình để mua một ngôi nhà sàn của người Mường về dựng lên ở xứ Huế.
Những bức tranh được trưng bày, sắp xếp hợp với ngôi nhà
Chếch phía rìa của khu vườn trồng nhiều cây lâu năm, nơi có một lối đi nhỏ ra đồi thông, một khoảnh ao nhỏ thả sen luôn vang lên tiếng ếch kêu từ phía dưới lầu tre đón gió. Cái ao nhỏ cũng được chăm sóc như một công trình nghệ thuật. Những khối đá nguyên sơ bên thành ao tạo nét quyến rũ thật bí ẩn. Những khối đá ấy cũng tạo ra những khe lớn làm thoát hết nước trong ao. Bội Trân đã phải đúc đáy ao bằng bê tông, sau đổ bùn để trồng sen.
Cái thiên chức xây tổ ấm trong người phụ nữ của chị không chỉ khiến chị say mê xây nhà, mà còn giúp chị dựng những ngôi nhà của tinh thần, đó là niềm say mê hội hoạ và vẽ tranh. Chị thường vẽ hình ảnh người mẹ bế con, với đôi mắt đượm buồn đầy nghị lực.
Hành lang ngôi nhà rường lớn. Một ngôi nhà rường như thế này được xây lại từ nhiều ngôi nhà rường khác
Qua câu chuyện mà nữ chủ nhân nói về vẻ đẹp của những cơn mưa nhiệt đới qua rừng thông, về chuyện mùa đông và mùa xuân đã đi qua trên mái những ngôi nhà rường của chị như thế nào... khách có thể cảm nhận nghị lực sống và niềm đam mê những vẻ đẹp tinh tế ở chị.
Ngoài bờ rào, những con đường uốn lượn giữa rừng thông đang chờ chị đi dạo lúc chiều buông.
Theo KT&ĐS Số 04