Kiến trúc Phục Hưng của vua Charles V

14/3/2019 - Thế giới kiến trúc
Tác giả: Lam Phong

Được mệnh danh là công trình mang phong cách Phục Hưng vĩ đại và tuyệt hảo nhất ở Tây Ban Nha, cung điện của vua Chales V cũng là kiến trúc hoàng gia đầu tiên ở Tây Ban Nha xây theo phong cách này. Công trình với không gian kiến trúc gồm hai hình vuông - tròn lồng ghép nhau, được kiến trúc sư danh tiếng Pedro Machuca xây nên từ 1527 nhưng mãi đến 1957 mới hoàn thiện.

 

 

Một góc khoảnh sân tròn nơi cung điện vua Charles V với hàng bổ trụ song song liên hoàn

 

Nổi bật trong quần thể cung điện Alhambra ở Granada, Tây Ban Nha - với không gian kiến trúc và trang trí chủ đạo đậm phong cách Ả Rập, Hồi giáo - lại có một công trình kiến trúc Phục Hưng đồ sộ, gồm bốn cạnh dài 63m nối nhau thành hình vuông, cao đến 17,40m với kết cấu gồm hai tầng, được chống đỡ bởi hàng cột trụ theo phong cách Doric (tầng trệt) và Lonic (tầng trên). 
Tương truyền cung điện này được vua Charles V xây nên để phục vụ nhu cầu sử dụng của bản thân và gia đình hoàng tộc, vừa tiện nghi, đậm dấu ấn cá nhân và quan trọng là phải có kiến trúc khác biệt với những công trình phong cách Ả Rập đang hiện hữu ở Alhambra và cả Tây Ban Nha lúc đương thời. 
Vua Charles V đã chọn ra kiến trúc sư và cũng là họa sĩ Pedro Machuca, dù rằng lúc ấy tài năng của vị kiến trúc sư này chưa có gì nổi bật, ngoại trừ được đào tạo từ Ý và là học trò cưng của bậc thầy về kiến trúc Phục Hưng là Michelangelo. Cung điện được khởi công vào 1527, vừa đáp ứng sự khác biệt, nổi bật theo yêu cầu của vua Charles V, nhưng đồng thời phải tương xứng với vẻ đẹp kiến trúc và cảnh quan của quần thể cung điện Alhambra. 
 
 
 
Lồng ghép vuông - tròn tạo nên hiệu ứng ánh sáng đặc biệt nơi khoảng sân cung điện ở từng thời khắc trong ngày 
 
 
 
 
  
 
Cột trụ mang công năng chống đỡ, cũng là chi tiết điểm nhấn, tạo bề thế và vẻ đẹp riêng cho công trình. Tất cả các cửa phòng của cung điện có hướng nhìn ra hành lang ở sân trong.  Hành lang, trần ốp gỗ và cửa vào dãy phòng riêng cung điện cũng là sự hòa nhịp các đường nét hình học vuông - tròn
 
 
Pedro Machuca đưa vào công trình những hình khối, đường nét hình học, tỷ lệ đối xứng, đều là những yếu tố chuẩn mực trong phong cách Phục Hưng mà ông thụ hưởng. Chất liệu chủ đạo xây nên cung điện là đá marble khai thác từ các mỏ trong dãy núi Sierra Elvira ở vùng Andalusia. 
Bốn cạnh vuông của cung điện chỉ có hai mặt ngoại thất ở hướng tây và hướng nam được trang trí bằng các chi tiết điêu khắc theo hình khối (tầng trệt) giản đơn, và chạm khắc tỉ mỉ, tinh tế các hoa văn cách điệu (tầng trên). 
Điểm nổi bật trong không gian kiến trúc ở cung điện vua Charles V, không chỉ ở chi tiết trang trí, mà là sự lồng ghép tài tình hai hình khối vuông - tròn. Cạnh ngoài của cung điện mang khối vuông, thì toàn bộ trung tâm của khối vuông là một hình tròn, tạo nên khoảng sân rộng với đường kính 30m, chống đỡ bằng 32 cột trụ mang phong cách Doric cổ đại. 
Khoảng sân tròn của cung điện vua Charles được đánh giá là một trong những sáng tạo tuyệt mĩ, tráng lệ nhất của kiến trúc Phục Hưng. Cầu thang thông tầng cũng mang các chi tiết hình khối kết nối cùng đường cong, tạo nên một không gian kiến trúc hòa hợp, mềm mại, mang vẻ đẹp khác biệt và nổi bật trong quần thể cung điện Alhambra.
 
 
 
Cạnh ngoài của cung điện mang thiết kế đối xứng chuẩn mực theo kiến trúc Phục Hưng
 
 
 
Chỉ có hai mặt phía tây và phía nam của cung điện được trang trí bằng các chi tiết chạm khắc. Chất liệu chủ đạo xây nên cung điện là đá marble bản địa 
 
 
  
 
Cầu thang thông tầng được thiết kế với bố cục đối xứng nơi khoảng sân trong. Hình khối và đường cong trong thiết kế cầu thang ở cung điện vua Charles V
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 154

Các tin khác