Giấc mơ của một đời người

26/11/2020 - Chuyên đề
Tác giả: Bài Đỗ Trung Quân minh hoạ Hồng Nguyên

Đi xa, có người hỏi nhớ gì nhất. Nếu nịnh vợ câu trả lời là: vợ. Nếu thấy ngại vì nịnh vợ lộ liễu thì nói: cái nhà. Ai cắc cớ hỏi thêm: nhớ gì của cái nhà nhất? Bây giờ thì nói được rồi: vợ và con.

 
 
Đấy là chuyện “hôn nhân gia đình”, không phải chuyện kiến trúc.Nếu là chuyện viết lách nó chính là “văn mình vợ người”.
Còn đây là chuyện kiến trúc của cái nhà.
Hàng chục năm sau tôi vẫn nhớ y nguyên cảm giác mất ngủ của một đêm dài nhất trong một đời người. Cái đêm đầu tiên dọn về ngôi nhà mới. Ngôi nhà nho nhỏ vẫn chưa có đồ đạc gì ngoài một ít đồ vật cũ chuyển sang. Cái tủ, cái bàn, cái giường, cái tivi… màu gạch bông mới nguyên, bức tường sơn trắng tinh còn nồng mùi sơn mới. Cái không gian nhỏ bé ấy bỗng rộng mênh mông như cả một biệt thự, khoảng sân nhỏ hứa hẹn sẽ trồng hoa cỏ cũng mênh mông như một sân nhà vườn. Cái cảm giác mình là “tỉ phú” của chính mình khi chuyển từ căn phòng nhỏ sống chung cùng gia đình sang một căn nhà mới của riêng mình. Nó thênh thang là đúng rồi, chỉ tiếng hắng giọng khe khẽ cũng thấy âm vang qua bốn bức tường, chỉ tiếng chân đi nhẹ cũng nghe mồn một. Đấy là một đêm thao thức không thể nào ngủ bởi lẽ nếu ngủ thiếp đi ta sẽ mất một đêm không bao giờ còn gặp lại nữa trong cuộc đời, ta sẽ không bao giờ gặp lại cái cảm giác hạnh phúc của kẻ lần đầu tiên sở hữu một ngôi nhà nhỏ, dù sau này có thể ta sẽ còn có thêm… một biệt thự thứ hai.
Nhưng cái đầu tiên luôn là cái duy nhất.
Nên cái nhà của ta đẹp nhất, sang trọng nhất, huy hoàng nhất dù khi ấy đến bộ salon cũng… chưa có. Nhưng nó vẫn nhất. Nó như… văn của ta, cấm ai được chê, nó như vợ của người khác, bao giờ cũng đẹp.
Nhưng lý thuyết thì màu xám. Thực tế đòi một màu khác, khi ngôi nhà ta đã sống mười năm, hai mươi năm bỗng đòi một nhịp khác, nhu cầu phát sinh khi thời gian đã đi qua. Những đứa trẻ lớn lên, trưởng thành căn phòng xưa tưởng như mênh mông vì dành cho trẻ con, giờ bỗng… nhỏ xíu vì đứa trẻ đã thành anh thanh niên, thành cô thiếu nữ. Đồ đạc chiếm dần những không gian trước kia… chưa có nó. Gió mưa làm xuống cấp cần sửa chỗ này, thay đổi chỗ kia. Xưa ngôi nhà chỉ vài người, nay “vài người” ấy đã trưởng thành hứa hẹn cưới vợ, gả chồng, hứa hẹn sẽ thêm những thành viên mới, căn nhà thành chật chội. Những nhu cầu phát sinh theo quy luật sống. Bài toán mới đòi lời giải hợp lý nhất. Hợp lý túi tiền, hợp lý cảnh quan, hợp lý sống.
Ngôi nhà yêu mến của tôi hay của bạn, của anh cũng thế. Nó đang đòi thay đổi. Văn mình vẫn là văn mình nhưng chưa chắc đã… còn hay. Nó như bài thơ chưa đủ từ, cần phát triển thêm, nó như bài văn còn thiếu chi tiết cần khai mở thêm… Ai bảo kiến trúc và văn chương không dính dáng đến nhau. Bêtông tường gạch vẫn đủ chỗ cho một giàn hoa khe khẽ bám mình và nở hoa kia mà.
Cái đêm dài nhất của hơn hai mươi năm trước trong ngôi nhà mới xây xong còn nguyên trong tôi. Đi xa nhớ gì nhất vẫn là nhớ nhà. Nhớ gì trong nhà nhất vẫn là nhớ vợ con. Nhưng bài văn xưa không như xưa nữa.
Nó cần viết thêm một chương mới, chúng ta ai cũng có giấc mơ về một ngôi nhà mới. Cái giấc mơ đôi khi cả một đời người...
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 56-57

Các tin khác