The Public - điểm nhấn văn hoá West Bromwich

8/3/2018 - Thế giới kiến trúc

The Public mang đến một cách tiếp cận riêng của một công trình kiến trúc mới, một phương thức mới để trải nghiệm và khám phá nghệ thuật số đương đại. Nó được hình thành từ niềm tin về một hình ảnh kiến trúc và nghệ thuật mới có thể là chất xúc tác cho sự cải tổ và thay đổi lại hình ảnh cũng như tầm quan trọng của thành phố.

 

 

Một góc phía sau công trình

 

The Public là công trình văn hoá lớn nhất của thành phố West Bromwich (nước Anh) kể từ sau khi thư viện trung tâm được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ 20. Bắt đầu mở cửa vào năm 2008, có vị trí nằm đối diện với quảng trường Nữ hoàng, The Public trở thành nơi gặp gỡ nghệ thuật, dành cho các nghệ sĩ và người dân thành phố tổ chức các dự án về nghệ thuật, tham gia các khoá học kỹ năng cũng như khám phá các chủ đề khác nhau về công nghệ thông tin hay nghệ thuật số cùng với các không gian chức năng như hệ thống các phòng thu âm, các khu triển lãm, không gian sáng tạo, các không gian nghỉ ngơi, ăn nhanh và nhà hàng.
Công trình được kiến trúc sư Will Alsop ví von như là một “chiếc hộp của sự vui nhộn” vì trái ngược với dáng vẻ đơn giản bên ngoài, nó chứa đựng nhiều hình khối không gian chức năng có hình dáng, màu sắc và vật liệu khác nhau ở bên trong. Chiếc hộp có kích thước 113 x 21 x 22m này được chia làm hai phần, phần trên với lớp vỏ làm bằng tôn màu ghi sẫm, điểm xuyết bởi những ô cửa kính hình hạt đậu to nhỏ đầy tinh nghịch, phần dưới kiến trúc sư sử dụng một lớp tường kính màu hồng trong suốt, tạo cảm giác như chiếc hộp này được nhấc bổng lên khỏi mặt đất. Từ bên ngoài, chúng ta có thể nhìn thấy thoáng qua những hoạt động diễn ra bên trong công trình thông qua những khoảng mở này. Bên trong chính sự đơn giản của lớp vỏ bọc lại chứa đựng một tổ hợp phức tạp của những hình khối chức năng nhiều góc cạnh, mang hình dáng của những “chiếc giày”, 
“hạt đậu”, “viên đá”, “hòn sỏi” khổng lồ uốn lượn và xuất hiện lơ lửng trong không gian. Các cấu trúc đóng mở linh hoạt này được kết nối bằng một đường dốc rộng (được đỡ bởi hệ khung xương chính bằng thép). Trong những hình khối khác nhau này chính là nơi tổ chức rất nhiều hoạt động nghệ thuật; như khối hình chiếc giày khổng lồ chứa hai phòng triển lãm lớn, khối có hình viên đá là không gian tổ chức sự kiện, và khối có hình viên sỏi là các phòng phụ, nhà vệ sinh… Ở phía trên cao nhất của toà nhà, hàng loạt các tấm mỏng treo lơ lửng, hình hoa loa kèn với nhiều màu sắc sặc sỡ khác nhau là các không gian dành cho sáng tạo nghệ thuật. Về mặt kết cấu, 13 cặp cột nghiêng bằng bêtông, chạy xuyên qua phần trung tâm công trình, đỡ các sàn nhà và kết nối các dầm thép ở phía trên nhô ra để đỡ mái. Các mặt tường ngoài bằng tôn là một cấu trúc tự chịu lực, hoàn toàn độc lập với hệ kết cấu chịu lực chính của nhà. Nhờ đó kiến trúc sư đã có được sự tự do trong việc tổ chức các không gian chức năng linh hoạt bên trong và tìm kiếm sự đối thoại giữa các hình khối, không gian và các tác phẩm của triển lãm.
Khách đến xem triển lãm bắt đầu với những không gian trưng bày ở tầng 3, được chào đón bằng một tổ hợp sắp đặt cây bằng ống thép màu sắc đa dạng kết hợp cùng với nhiều tranh, ảnh, đèn, máy chiếu và các tấm panô có những hoạ tiết trang trí khác nhau, được thiết kế bởi Ben Kelly. Ở phía bên trái là một không gian mở linh hoạt được sử dụng để tổ chức các hội thảo nhỏ, các hoạt động tập thể của trường học trong ngày và trở thành không gian chức năng vào buổi tối. 
Đi qua hành lang cây triển lãm, chúng ta đến với khối “chiếc giày”, có chiều cao ba tầng và ở phần cuối phía tây bắc của công trình. Nó bao gồm các không gian triển lãm định kỳ theo chủ đề ở các tầng khác nhau, chủ yếu là về nghệ thuật số. Các mảng tường thẳng đứng bên trong được sử dụng nhằm phân chia không gian cũng chính là phông cho các màn chiếu tác phẩm. Nó mang đến một âm hưởng đặc biệt phục vụ cho các nghệ sĩ thể hiện những tác phẩm trình chiếu đương đại kết hợp giữa ánh sáng và âm thanh.
Thay cho những chiếc cầu thang thông thường liên hệ giữa các tầng, kiến trúc sư đã thiết kế một đường dốc chủ đạo có độ dốc nhỏ không thay đổi, hình xoắn ốc vòng quanh hai lần chu vi trong công trình. Đường dốc này như một đường đi dạo dẫn chúng ta lần lượt tham quan tất cả những không gian chức năng từ trên tầng 3 cho đến khi kết thúc ở tầng trệt. Nó được đỡ bởi một hệ kết cấu thép gồm một xương sống chính hình ống kết nối với những hệ dầm consol chữ I, chạy dọc theo đường dốc. Một trong những thách thức lớn của việc thiết kế các không gian triển lãm là kiến trúc sáng tạo độc đáo riêng của công trình phải đạt được sự đồng cảm và tương tác với các tác phẩm nghệ thuật số trưng bày ở đây. Kiến trúc sư đã trả lời bằng việc thiết lập một hệ thống lan can lưới thép ở một phía của toàn bộ đường dốc để thiết lập những tác phẩm nghệ thuật, tổ hợp đa dạng của những tấm pano tranh treo, hay những tác phẩm nghệ thuật khai thác công nghệ mới. 
Nằm ngay ở tầng trệt là khán phòng biểu diễn. Với sức chứa 250 chỗ ngồi (gồm các bàn tròn và các dãy ghế di động ở phía sau), được thiết kế như một không gian đa chức năng phục vụ cho biểu diễn, hoà nhạc, chiếu phim, thuyết trình hội thảo và các sự kiện khác. Nó có cấu tạo như một chiếc hộp độc lập nằm trong lòng cấu trúc chính của toà nhà, đảm bảo cho sự tách âm khỏi các khu vực xung quanh. Hình dáng bên trong của phòng biểu diễn được nghiên cứu, thiết kế để tạo ra các hiệu ứng tối ưu về hình ảnh và âm thanh.
Ánh sáng cũng là một phần không thể thiếu trong sự thành công của công trình. Cả màu sắc và sự linh hoạt đa dạng của những tổ hợp hệ thống đèn neon chạy khắp trần nhà tới những bóng đèn huỳnh quang đơn giản, các đèn chiếu đã được lập trình để dẫn dắt lối tham quan cho du khách và tạo ra hàng loạt các hình ảnh ấn tượng bên trong nội thất. Cùng với hệ thống ánh sáng sống động ấn tượng này, nhà thiết kế Kevan Shaw đã giành được giải thưởng thiết kế ánh sáng cho thể loại công trình công cộng vào tháng 3.2009.
Chúng ta đã từng biết đến phong cách kiến trúc riêng (sử dụng màu sắc sống động và các hình khối lạ thường) của kiến trúc sư Will Alsop thông qua các công trình nổi tiếng thế giới như thư viện Peckham (London), chung cư Chip (Manchester) hay trường đại học Mỹ thuật Ontario (Toronto). Qua công trình The Public này, một lần nữa phong cách đó lại được làm rõ hơn và khẳng định thêm tên tuổi của ông trong nền kiến trúc đương đại thế giới.

Năm xây dựng: 2004 - 2008
Thể loại công trình: nhà văn hoá, triển lãm nghệ thuật
Địa điểm: thành phố West Bromwich, Vương quốc Anh
Kiến trúc sư: Will Alsop

 

Cửa vào chính

 

Toàn cảnh công trình

 

Chi tiết giá để xe đạp cũng được nghiên cứu, thiết kế phù hợp với nét độc đáo của công trình

 

Khối “chiếc giày” được treo lơ lửng trong không gian

 

 

Khu vực uống cà phê, nhà hàng

 

Tổ hợp cây bằng thép chào đón du khách đến với những không gian triển lãm

 

 

Đường dốc chủ đạo dẫn du khách khám phá toàn bộ không gian bên trong công trình

 

Nội thất công trình

 

 

 

Nội thất phòng biểu diễn

 

Đường dốc cũng được thiết kế như một vật thể tách rời nằm trong lòng công trình

 

Phòng vệ sinh và các phòng phụ khác nằm trong khối “hòn sỏi”

Bài và ảnh ThS. KTS Vũ Hoàng Hà 

Tạp chí Kiến Trúc & Đời Sống, số 48

Các tin khác