Len lỏi ở Lasalle

12/11/2019 - Thế giới kiến trúc
Tác giả: Bài KTS Thế Truyền ảnh Quốc Thống

Chuyến đi đến đảo quốc sư tử những ngày nắng nóng đầu hè vừa qua của chúng tôi trở nên khó quên bởi ấn tượng mạnh mẽ về một ngôi trường - ngôi nhà nghệ thuật đầy chất hiện đại, trẻ trung. Đó là Lasalle.

 
 
Cấu trúc vách kính xô lệch của các khối nhà đem lại hiệu ứng thị giác phong phú và nhiều góc nhìn giàu sức tưởng tượng
 
Thực ra tôi đã từng ghé Lasalle mười năm trước trong một chuyến “cưỡi ngựa xem hoa” với kết luận vội vã rằng: ờ có nhiều tiền thì làm gì, ngọ nguậy kiểu gì mà chẳng được! Rồi lại mang thêm “thành kiến” cố hữu lâu nay trong đầu cứ quan niệm về kiến trúc trường học ắt phải cân đối nghiêm túc đến mức khô khan. Bây giờ khi con cái đến tuổi cần tìm hiểu về trường lớp ngành nghề tương lai thì Lasalle đã “đón chào” tôi quay trở lại với cái nhìn khác, dù ngôi trường này vẫn “ngọ nguậy” như thế. 
Nhìn từ xa, Lasalle vừa nổi bật nhưng cũng vừa khá hòa nhập với bộ mặt đường phố trong khu vực bởi khối dáng được ốp đá đen đặc chắc và thẳng đứng ở bên ngoài, tương phản với  những mặt kính trong suốt gấp khúc ở bên trong. Sáu khối kính không đều nhau với dáng vẻ hiện đại và hình thức tự do được “gói ghém” trong khuôn viên hình hộp vuông vức, làm tăng cảm giác bất ngờ khi bước từ ngoài vào trong. Những lối đi bộ tràn ngập ánh sáng xuyên qua đan lại bên trong và kết nối không gian với nhau, như là những dòng dung nham đang chảy tràn qua thung lũng hay hẻm núi tạo nên quá trình địa chất tự nhiên. Điều này được các sinh viên theo học tại đây lý giải rằng: đó cũng là những luồng suy nghĩ sáng tạo đang chảy tràn và giao thoa trong Lasalle College of the Arts, trường học của các ngành nghệ thuật và mỹ thuật với đủ hệ đào tạo từ cơ bản cho đến đại học và cao học. 
Thực ra hiện nay không ít dự án thiết kế trường học thế hệ mới trên thế giới đều có kiểu hình khối tự do, hữu cơ và “tuôn chảy” kiểu này, tuy nhiên với quá trình đã tròn 30 năm hình thành thì Lasalle cho thấy sự sáng tạo cần phải đi tiên phong và cần mang định hướng tổng thể, lâu dài như thế nào. Điều này không ít công trình trường học ở Việt Nam phải nhìn nhận nghiêm túc rằng: về mặt hình thức trường học, dẫu tốn không ít kinh phí nhưng chúng ta sao vẫn cứ mãi loanh quanh kiểu trường xây tòa ngang dãy dọc, mái ngói sân vuông, cửa sổ hành lang đều tăm tắp, vừa không đủ độ bề thế trang trọng của kiến trúc cổ điển thuở trước, lại vừa không đạt đến tầm vóc không gian hấp dẫn và hệ thống trang thiết bị học tập, sinh hoạt hiện đại thời mới. Đa phần trường hiện đại đều đưa cấu trúc giao thông làm hạt nhân, các lối đi cũng là không gian giao tiếp, hoạt động học tập không bó hẹp trong khuôn khổ giảng đường nữa. 
 
 
 
 Có thể gặp sinh viên học tập ở bất cứ đâu, ngoài bãi cỏ, trên hành lang, trong studio...
 
Chính từ cấu trúc “có phố trong nhà” như vậy mà điểm giao thoa ở giữa của Lasalle - sảnh thông tầng độc đáo - được đặt tên là Campus Green bởi mảng cỏ nhân tạo xanh mướt ở tầng lửng. Từ đây có thể thấy những chiếc cầu bắc ngang ở trên cao, nối kết toàn bộ sáu khối kính tương đối riêng biệt lại với nhau. Ánh sáng chói chang nhiệt đới được chắt lọc nhờ lớp mái bạt mềm mại, nhưng vẫn tràn ngập trong khoảng không gian này. Đây là nơi lý tưởng cho những triển lãm, trình diễn hay cả hội nghị ngoài trời, hơn nữa, nơi đây đã trở thành “điểm nóng” đối với sinh viên vào những giờ giải lao hay ngoài giờ học. “Điểm nóng” nhưng lại mát rượi nhờ khối tường dày che chắn nắng rất khéo và dẫn gió len lỏi khắp các ngóc ngách của khuôn viên nhỏ nhắn này. 
Với thiết kế kiến trúc độc đáo, trường Lasalle dù diện tích không lớn nhưng ba thập kỷ qua đã trở thành một tổng thể các không gian trưng bày, triển lãm và trình diễn nghệ thuật đương đại, song hành cùng không gian dạy và học hiện đại. Tọa lạc ngay trung tâm văn hóa của Singapore, toàn bộ khuôn viên trường Lasalle có thể được xem như một công trình điêu khắc khổng lồ, trở thành một điểm nhấn quan trọng trong bộ mặt đô thị của thành phố Singapore. Rõ ràng là, một công trình chứa đựng những góc nhìn đẹp, những không gian thú vị sẽ là nơi khơi dậy nguồn cảm hứng sáng tạo cho những con người hoạt động nghệ thuật, đúng với quan niệm và khẩu hiệu của trường Lasalle - “Lasalle, where creative minds are inspired”. 
 
 
 
Khối đặc chắc mang tính điêu khắc bên ngoài báo hiệu một phong cách nghệ thuật hiện đại và không ngại những cách tân của Lasalle
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 98

Các tin khác