Những kiểu “bán bia kèm mồi”!

Trước hết, phải khẳng định chỗ đậu xe hơi trong các chung cư hiện nay đang rất thiếu. Không kể những chung cư 4-5 tầng xây từ xa xưa như kiểu Thanh Đa (Bình Thạnh), Hòa Hưng (quận 10) hay Tân Phước (quận 11), ngay những chung cư thời bắt đầu công trình Nhiêu Lộc - Thị Nghè như kiểu chung cư Hồ Văn Huê (Phú Nhuận), Huỳnh Văn Chính (Tân Bình)… nhu cầu chỗ đậu xe hơi hầu như chưa được tính đến. Các gia đình cư trú trong những chung cư kiểu này, nếu có xe hơi thì đương nhiên là tìm chỗ đậu xe ngoài đường hoặc đi gửi xe ở cây xăng, ở nhà người quen hoặc những chung cư… đời mới.
Viết như thế có thể gây cảm tưởng, chung cư nào thuộc loại “đời mới” có thang máy, có hầm đều có đủ chỗ đậu xe hơi! Thực ra không phải như vậy. Muốn có chỗ đậu xe hơi, chủ đầu tư phải bỏ tiền ra xây, phải chừa lại diện tích lẽ ra dành cho công năng khác để làm chỗ đậu xe. Tóm lại, muốn có chỗ đậu xe hơi trong chung cư, chủ đầu tư phải chi. Nếu khả năng bán để thu mà không có thì chẳng ai dại gì chi. 
Vì vậy, từ khoảng mười năm trước, khi thị trường xe hơi chưa tăng trưởng đủ mạnh, khi nhu cầu xe hơi chưa phải là bức thiết, đã có nhiều chủ đầu tư không làm chỗ đậu xe, người mua chung cư nếu có xe phải tự thân tìm chỗ gửi. Có chủ đầu tư làm chỗ đậu xe theo kiểu để… quảng cáo, tỷ lệ chỗ đậu xe chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu. Khi ấy, đương nhiên chỗ đậu xe là của hiếm, ai mua xe trước hoặc ai có tiền trả giá cao là có chỗ đậu xe. Có người không có xe cũng mua chỗ để bán lấy lời. Cứ đọc lại mấy bài báo với các tựa đề kiểu như Nhà giàu Sài Gòn chi nửa tỷ đồng cho một chỗ đậu ôtô, Nhà giàu “khóc thét” vì chỗ đậu xe tại TP.HCM, Ở chung cư: Mua chỗ đỗ xe cả tỷ đồng khiến nhà giàu cũng “khóc”... là có thể tìm ra nhiều dẫn chứng về những chung cư loại này. 
Con số trung bình mặc định được hiểu là mỗi gia đình sở hữu một xe hơi. Nếu chỉ đáp ứng nhu cầu với tỷ lệ đó, chỗ đậu xe trong các chung cư đã thiếu trầm trọng. Gần đây, tình trạng thiếu chỗ đậu xe ở những chung cư còn gia tăng khi nhiều gia đình đã có chiếc xe thứ hai. Với giá ngày càng rẻ, với phong trào “khởi nghiệp” từ grab, uber, lượng xe hơi gia tăng rất nhanh. Việc tranh giành một chỗ đậu xe trong các sân chung cư hiện nay là không dễ. 
Có cầu là có cung, có thực trạng là có giải pháp. Thế mới biết các nhà làm công tác quản lý ở ta là năng động, là luôn bám sát thực tế! Tình hình thiếu chỗ đậu xe trong chung cư cũng được các nhà quản lý quan tâm. Luật Nhà ở năm 2014 nêu nguyên tắc “việc bố trí chỗ để xe ôtô của khu nhà chung cư phải bảo đảm nguyên tắc ưu tiên cho các chủ sở hữu nhà chung cư trước, sau đó mới dành chỗ để xe công cộng”. Thông tư 02/2016 của Bộ Xây dựng thì quy định cụ thể, “Trường hợp nhà chung cư có đủ chỗ để xe ôtô dành cho mỗi căn hộ và người mua căn hộ có nhu cầu mua hoặc thuê chỗ để xe này thì chủ đầu tư phải giải quyết bán hoặc cho thuê chỗ để xe này nhưng phải bảo đảm nguyên tắc mỗi chủ sở hữu căn hộ hoặc phần diện tích khác trong nhà chung cư không được mua, thuê vượt quá số lượng chỗ để xe được thiết kế, xây dựng theo dự án được duyệt dành cho một căn hộ hoặc một phần diện tích thuộc sở hữu riêng trong nhà chung cư; Trường hợp nhà chung cư không có đủ chỗ để xe ôtô dành cho mỗi căn hộ thì chủ đầu tư giải quyết bán, cho thuê chỗ để xe này trên cơ sở thỏa thuận của những người mua căn hộ với nhau; trường hợp những người mua căn hộ không thỏa thuận được thì chủ đầu tư giải quyết theo phương thức bốc thăm để được mua, thuê chỗ để xe này”. 
Kể ra thì quy định như thế cũng là cụ thể rồi nhưng các nhà báo cũng đi phỏng vấn và các doanh nghiệp, các hiệp hội vẫn phản biện, rằng thì là nếu chưa coi chỗ đậu xe là nhu cầu tối thiểu bắt buộc phải có thì các chủ đầu tư không chịu đầu tư thì vẫn có tình trạng thiếu chỗ đậu xe. Vì lợi nhuận, vì cố gắng bán hàng cho tốt, các chủ đầu tư, nhân viên môi giới lập lờ trong việc cung cấp những tiện nghi tối thiểu dành cho cư dân. Thực tế cho thấy dự án nào cũng quảng cáo cao cấp, chuẩn năm sao, tầm nhìn đẹp, vị trí thuận lợi, tiện ích đầy đủ… nhưng rất ít dự án quảng cáo là có chỗ đậu xe đầy đủ. Trong hợp đồng mua bán cũng thấy ít cam kết mua căn hộ đảm bảo chỗ đậu xe hơi và xe máy.
Nếu để tự lo thì chủ đầu tư không chịu làm chỗ đậu xe vì chi phí sẽ tăng. Vậy là phải có quy định bắt buộc. Chuyện đọc được trên báo rằng ở Hà Nội, Sở Quy hoạch - Kiến trúc có gửi thông báo đến các phòng ban hướng dẫn chủ đầu tư muốn làm chung cư phải có “ba tầng hầm” để xe. Thế là các ý kiến phản đối xuất hiện. Một chuyên gia nêu, “tòa nhà bảy tầng mà có tới ba tầng hầm thì quá lãng phí, còn nếu dự án 50 tầng thì ba tầng hầm vẫn chưa đủ”. Một doanh nghiệp thì nói, “tại sao cứ phải làm ba tầng hầm, chủ đầu tư có thể xây một tầng hầm nhưng tạo thêm chỗ đậu xe ở tầng trệt, tầng lửng đều được”. Trình độ làm văn bản như vậy có thể so sánh với viên quan trong truyện cười ngày xưa viết thông báo, “ai đi đêm phải cầm đèn, trong đèn phải cắm nến, nến phải thắp; thắp hết thì phải thay nến”.
Sự thực thì chỗ đậu xe đối với chủ đầu tư chung cư là một tài sản và họ phải bỏ vốn ra làm trước. Và chắc chắn chủ đầu tư phải tìm cách lấy lại chi phí này. Cách đơn giản nhất là tính đủ chi phí đó vào giá thành căn hộ. Làm vậy thì dễ nhưng có thể lại bị tăng giá bán, giảm sức cạnh tranh so với những chủ đầu tư làm chung cư không có chỗ đậu xe hơi. 
Sự thực thì chỗ đậu xe đối với người mua căn hộ là một tiện ích. Nếu có nhu cầu thì họ sẵn sàng mua với giá thuận mua vừa bán. Nếu không có nhu cầu thì họ sẽ không muốn bỏ tiền ra mua cái mà mình không cần. 
Chuyện “bia và mồi” vì thế mới lắm chuyện. Lúc căn hộ bán chạy thì chủ đầu tư bán riêng chỗ đậu xe hoặc cho thuê mới “tối đa hóa lợi nhuận”. Lúc căn hộ bán chậm thì “khuyến mãi” thêm chỗ đậu xe. Có lẽ khách hàng hài lòng nhất là chủ đầu tư đưa vào hợp đồng như một tiện ích dành cho khách mua căn hộ. Bia nào thì cũng cần mồi, bán bia tặng mồi mà vẫn tính đủ chi phí, bán sao mà người mua trả tiền đắt mà vẫn thấy hài lòng thì mới là người bán hàng khôn khéo!

 

 

 

 

Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 138