Nhà tắm La Mã ở xứ Bath

7/5/2019 - Thế giới kiến trúc
Tác giả: Lam Phong

Để phục vụ nhu cầu hưởng thụ thú vui tắm táp của người La Mã, nhiều công trình kiến trúc hình thành, có niên đại cách đây đến hai ngàn năm và nhà tắm La Mã ở Bath, Anh quốc là một ví dụ. Đặc biệt hơn, đây là nhà tắm mang kiến trúc La Mã lớn nhất thế giới với kiến trúc bảo tồn gần như nguyên vẹn.

 

 

Hồ nước khoáng nóng sâu 1,6m chứa nguồn nước thiên nhiên từ lòng đất 

 

Công trình kiến trúc nhà tắm La Mã ở thành phố Bath được xây dựng từ năm 70 sau công nguyên, và phát triển tiếp dần sau đó trong quãng thời gian liên tục đến hơn 300 năm. Đây cũng là thời điểm lịch sử mà người La Mã chiếm đóng Anh quốc. 
Tận dụng lợi thế là nguồn nước khoáng nóng tự nhiên phun trào lên từ lòng đất, được gọi là Aquae Sulis (nguồn nước của thần Sulis), người La Mã - tương truyền là vua Bladud lúc đương thời đã kiến thiết công trình nhà tắm La Mã ở Bath với những không gian như phòng thay đồ, phòng tắm nước nóng, xông hơi, phòng tắm nước lạnh, cùng hồ nước khoáng nóng lộ thiên kích cỡ lớn. 
Nguyên liệu xây nên phòng tắm này đều tận dụng nguồn đá thiên nhiên ở xứ Bath, với đặc trưng dễ nhận là gam màu xám tươi. Những trụ cột bề thế, những đường cong của mái vòm cùng sự rộng lớn của công trình biểu đạt sự nguy nga, tráng lệ, cùng quyền lực của một đế chế hùng mạnh trên toàn cõi châu Âu. 
Những kiến thiết độc đáo của nhà tắm La Mã ở Bath dành phục vụ cho tầng lớp cai trị, thượng lưu, quý tộc người La Mã, nhưng đến thế kỷ 5, khi quân đội La Mã rút khỏi Anh, không gian kiến trúc này dần bị lãng quên. Và trong khi xây dựng, người La Mã xây nhà tắm ở địa thế trũng sâu đến 6m so với bề mặt thông thường, công trình lại nằm kề cận dòng sông Avon nên khi mưa lũ dồn về, không gian nhà tắm trở thành nơi lưu đọng các lớp bùn lâu dần vùi lấp kín cả công trình.  
Mãi đến thế kỷ 12, nhà tắm này được khai quật lại, và trải qua những thời điểm tái thiết thành phố Bath ở thế kỷ 17, 18, nhà tắm La Mã được phát lộ toàn diện. Các công trình sư đã ngỡ ngàng bởi công năng của nhà tắm này vẫn còn khả năng sử dụng, nguồn nước khoáng nóng vẫn tiếp tục phun trào. Rất nhiều công cuộc phục chế, tôn tạo, mục đích trả lại vẻ đẹp ban đầu của công trình và đưa vào sử dụng lại luôn là ưu tiên hàng đầu của cư dân xứ Bath. 
Sau rất nhiều tôn tạo, chỉnh sửa, phục chế, vẻ đẹp nhà tắm La Mã đã hồi sinh và hiện là điểm tham quan độc đáo của lữ khách thập phương khi đến Bath - thành phố chỉ cách London chừng 2 giờ xe chạy.
 
 
Hồ tắm nước lạnh (Frigidarium)
 
 
Hồ nước thiêng Aquae Sulis trong nhà tắm La Mã
 
 
 
 
Nhà tắm La Mã được xây dựng thấp hơn 6m so với mặt nền chung của thành phố 
 
 
 
Không gian của hồ khoáng nóng công cộng trong nhà tắm La Mã
 
 
 
Đường dẫn nguồn nước khoáng thiên nhiên ở Bath phun trào từ lòng đất với lưu lượng 1.170.000 lít/ngày, ở nhiệt độ 46 độ C
 
 
Trải qua nhiều thăng trầm nhưng kiến trúc nhà tắm La Mã vẫn nguyên vẹn công năng và vẻ đẹp như ban đầu
 
 
Tượng vua Bladud ở phía xa - được cho là người có công xây dựng nên nhà tắm La Mã ở Bath 
 
 
Lan can phía trên hồ tắm khoáng công cộng được trang trí tượng điêu khắc các vị vua thuộc đế chế La Mã. Chi tiết này được thêm vào ở thời kỳ tôn tạo nhà tắm La Mã thời Victoria (1819 - 1901)
 
 
Nhà thờ Abey - một kiến trúc Gothic ở xứ Bath có cùng nguyên liệu xây dựng như nhà tắm La Mã
 
 
 
Một góc thành phố Bath cổ kính với tâm điểm là kiến trúc nổi bật của nhà thờ Abbey
 
 
Lối vào nhà tắm La Mã với cột trụ vòm cong quen thuộc trong kiến trúc La Mã cổ đại
 
 
Dòng sông Avon với cầu vòm Pulteney ở kế cận nhà tắm La Mã 
 
 
Chi tiết trang trí trên mái vòm ở lối vào nhà tắm La Mã gần với lối kiến trúc thánh đường kiểu Gothic
 
 
Các mảng tường công trình, sử dụng đá xám của xứ Bath
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 133

Các tin khác