Duyên cho nội thất

1/11/2019 - Chuyên đề
Tác giả: Bài KTS Thái Hoàng Dưỡng ảnh nội thất Cao Đông cung cấp

Trang trí nhà cửa luôn là câu chuyện chưa bao giờ cũ, chứa đựng nhiều mong mỏi bớt cũ thêm mới, đem lại nhiều đẹp đẽ, tươi vui hơn cho nhà cửa. Cho dù công trình có thiết kế hoành tráng từ đầu thì quá trình sử dụng vẫn cần điều chỉnh, và việc thổi một sắc thái mới vào không gian giúp khơi nguồn cảm hứng cho người sử dụng, đem lại sự hấp dẫn hơn nơi cư ngụ.

 

Mọi không gian nếu không xây mới, cơi nới thêm thì vẫn chỉ chừng đó diện tích, vấn đề là gia chủ muốn rộng hơn hay gọn lại, muốn ấm cúng hay thoáng mát... mà chỉ bản thân gia chủ mới biết mình cần gì, để quyết định thay đổi theo hướng nào với sự giúp sức, tư vấn của nhà chuyên môn. Nếu liên quan đến gu thẩm mỹ hay xu hướng thời thượng thì chỉ cần thay thế, gia giảm ở các “phần mềm”. 
Thực tế không phải gia chủ nào cũng nhận thức rõ mối quan hệ của hệ thống đồ đạc nội thất với tổng thể ngôi nhà từ ngoài vào trong, từ nhu cầu sử dụng đơn thuần đến cái duyên tiềm ẩn mà mỗi công trình một khác nhau, không thể so sánh, cóp nhặt hay coi thường, qua loa được. Bài viết này không có ý “điểm mặt chỉ tên” các kiểu làm nội thất sai lệch hay thiếu thẩm mỹ, mà muốn nhấn mạnh đến khía cạnh “kiến thức đã cần mà y thức còn cần hơn” trong chuyện chọn lựa, mua sắm, sắp xếp đồ nội thất cho nhà cửa sao cho đủ duyên sau khi đủ dùng.
 
Khi trình độ không thể lấn át thái độ
Theo kiến trúc sư T. của công ty nội thất K. thì nhà nào làm gần xong cũng gặp phải “vấn nạn đồ cũ” mà theo anh là rất khó cho bài trí nội thất. Đồ quý đồ đẹp khá ít, “thượng vàng” chả thấy mà “hạ cám” thì nhiều. Gặp đúng gia chủ có thú vui sưu tập thì nhà ngập trong đồ đạc, thậm chí phải làm kho hoặc tủ trưng bày riêng để giải phóng không gian. Các loại đồ lưu niệm, đồ chuyển từ nhà cũ qua không biết nên để đâu… luôn khó dung hòa với nhà mới nếu thiếu “quy hoạch” từ đầu.
Thực tế đã chứng minh xây nhà xong chưa phải là xong, bởi một số gia chủ có thể đã quên “đọc kỹ hướng dẫn sử dụng” nên quá trình vào ở sẽ bộc lộ bất cập, dẫn đến nhà mau bị xuống cấp, bất tiện. Ví dụ, một giàn kệ bếp có chi phí cả trăm triệu đồng với đủ thiết bị hiện đại nhất, nhưng một số người làm bếp lại thích gia công thức ăn và rửa chén ngoài sàn nước, giữ thói quen thích mắc võng, trải chiếu, ngồi lặt rau dưới đất... ắt nảy sinh nhiều bề bộn ở gian bếp hiện đại đó. Kiến trúc sư T. luôn phải xác định ngay từ đầu với gia chủ rằng: nhà anh chị có làm sàn nước, có kê bộ ván ngựa cũ hay có cái bàn nhôm nào trong bếp không? Mấy thứ đó không xấu, nhưng nếu có thì phải… nói trước để kiến trúc sư dành chỗ và binh bố cụ thể, chứ đến khi nhà sắp hoàn thiện mới lòi ra mớ đồ không giống ai thì bó tay! 
Khá nhiều nhà khi thiết kế có khu quầy bar, nhưng khi làm thực tế thì lại rơi vào tình trạng dùng sai chức năng. Một phần do gia chủ chỉ “đu theo phong trào” chứ không hiểu rõ cấu trúc và sử dụng quầy bar sao cho hiệu quả. Phần khác bởi tính chất sinh hoạt gia đình chỉ dùng quầy bar như điểm trang trí lúc có khách hay lễ tết, còn bình thường quầy bar thành nơi để đồ lặt vặt, bừa bộn và lãng phí, thậm chí làm chật không gian bếp hoặc phòng khách. Nhiều chủ nhà mỗi khi đi tân gia nhà người ta về thì lại muốn chỉnh sửa, bởi “sao nhà mình nhìn chán quá” mà không hề tự biết rằng: đồ đạc bừa bộn mới là nguyên nhân chính làm xấu nhà!
Anh G. một nhà kinh doanh nội thất trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (quận 3, TP.HCM) đã chia sẻ kinh nghiệm về các nhóm khách hàng đi chọn đồ nội thất như sau: Giới trẻ luôn tìm hiểu kỹ trên mạng, xác định kiểu dáng và mức giá nào vừa túi tiền nên khi đến cửa hàng là hỏi ngay, chỉ ngay vào món đồ cần mua, không lan man, không phân vân so đo nâng lên hạ xuống. Ngược lại, các bậc cao niên kỹ tính thì mua không nhiều mà phân vân đủ điều. Tuy nhiên, theo ông chủ cửa hàng đồ gỗ kiểu cổ điển này thì gây “mệt mỏi” nhất lại là nhóm gia chủ trung niên thành đạt. Những người nào khi mua đồ luôn miệng chê đắt chê rẻ thường rất ít khi lắng nghe tư vấn của người bán hàng. Sự tự tin thái quá vào kinh nghiệm bản thân, và có thể là do văn hóa ứng xử của những người quen suy nghĩ “có tiền là có quyền” đã khiến nhóm gia chủ này hay gặp khó khăn trong khâu chọn đồ, và có khi lại hay bị “hớ” nhiều. 
Rõ ràng là thái độ và ý thức trong việc bài trí nhà cửa, đặt để vật dụng đúng nơi đúng chỗ quyết định đến chất lượng và thẩm mỹ của không gian sống. Và thái độ biết lắng nghe ý kiến tư vấn chuyên môn cũng quan trọng không kém nhằm giúp các bên tương tác tốt hơn khi hoàn thiện nhà cửa.
 
 
“Ai dư duyên có bán tôi mua” 
Đó là câu nói ví von của ông M., một gia chủ vừa mới hoàn thành căn biệt thự bên quận Bình Tân, trong đó riêng phần nội thất ông mất gần 8 tháng lặn lội các nơi với đủ nhà chuyên môn, để rồi vẫn phải chép miệng thừa nhận về cái “vô duyên” của nhà mình: nếu không quan tâm đến bố trí nội thất ngay từ đầu ở khâu thực hiện bản vẽ cơ sở, bản vẽ thiết kế nội thất, thì khâu chọn đồ rất vất vả, thậm chí nhận “cái kết đắng” khi nhà không vừa với đồ, đồ không vô được nhà. Thói quen của ông M. khá giống đa số gia chủ lâu nay, xem rằng đó là khâu mua sắm tùy ý, chỗ đó kê giường, góc kia đặt tủ, làm xong thì ráp vô. 
Các bất cập trong bài trí sẽ ít xảy ra nếu chủ đầu tư và nhà chuyên môn đều cần lắng nghe nhau để dự trù được đủ các không gian chỗ nào cần cho hiện tại, chỗ nào dự kiến tương lai. Ví dụ đơn giản như tủ giày là chi tiết ít được vẽ cụ thể trong thiết kế ban đầu nhưng khi sử dụng luôn cần phải có nếu không muốn giày dép lộn xộn đầy nhà. Các kiểu tủ giày trên thị trường thường không nhiều, và cũng ít khi “vô cùng hệ” với các đồ nội thất khác dù là cổ điển hay hiện đại. Do đó gần đây nhiều công trình nhà phố từ nhỏ đến rất nhỏ nhưng được các kiến trúc sư chăm chút thiết kế “đến tận tủ giày” đã minh chứng cho thấy sự đồng bộ và quan tâm chi tiết nội thất đóng vai trò cốt yếu đến việc ngôi nhà hoàn thiện hay không. 
Một thói quen phổ biến nữa của gia chủ là hay dao động, hay tham khảo nhà người khác nhưng chưa chắc giải pháp đó, vật liệu đó có hợp với nhà mình hay không, dẫn đến phá vỡ ý đồ thiết kế ban đầu. Ví dụ thấy nhà người khác làm giấy dán tường, mình cũng muốn dù biết nhà mình khác nhà họ! Nhiều nhà rộng rãi nhưng vẫn không đủ tiện nghi khi đưa vào sử dụng, bởi quên mất là nhà mình hay tổ chức tiệc tùng họp mặt, nên thành ra thiếu những góc riêng tư. 
Do đó, cái “duyên” riêng của mỗi nhà thường đạt được không phải vì món đồ đẹp xuất sắc hay giải pháp độc đáo chưa từng thấy, mà lại đến từ những điều hết sức giản dị trong sinh hoạt được quan tâm và xử lý đúng mức. Ví dụ như trong phòng tắm có một cái ghế chuyên dụng hoặc xây bệ ngồi cho người cao tuổi hoặc người ưa tắm lâu có chỗ ngồi thoải mái. Nhiều gia chủ có kinh nghiệm đã đúc kết: khéo chọn thứ mình thích, mình hợp, khéo sắp xếp cho vừa mắt và không gây xa hoa lãng phí, chính là thuận theo các quy luật tự nhiên. 
 
 
Người mua lẫn người bán đều cần học hỏi 
Lâu nay nghe câu “chỉ có người mua lầm chứ người bán không lầm bao giờ” để nói lên vấn đề khi mua sắm nói chung và đồ nội thất nói riêng rất cần khách hàng có một sự hiểu biết nhất định. Trong xu thế bán hàng qua mạng, thậm chí mua sắm trọn gói online như hiện nay thì tính tương tác thực tế sẽ ngày càng ít đi, càng cần các bên được “tập huấn” nhiều hơn về văn hóa sử dụng đồ nội thất.
Thực tế cho thấy các vấn đề thuộc về ý thích riêng của gia chủ luôn cần dung hòa để có thể sống chung với một ý đồ thiết kế từ ban đầu có gặp phải các trở ngại hay không. Ví dụ như, gia chủ xác định mình không có thời gian chăm sóc cây cối thì dù có thích cũng nên xem xét chỉ để sân trống sau này đặt chậu linh hoạt, chứ đừng xây nhiều bồn hoa, tiểu cảnh. Có gia đình đã đặt cục nóng máy lạnh vào bồn hoa, hoặc biến hồ cá gầm cầu thang thành nơi để giày dép, nhét đồ lặt vặt. 
Đa số bản vẽ thiết kế cơ bản thường chỉ ghi “phòng người già, phòng ông bà” với vị trí chủ yếu nằm ở tầng thấp, diện tích vừa phải, nội thất đơn giản và đa phần là hay dùng đồ cũ kê vào... Dĩ nhiên, thực tế không thể đòi hỏi nhiều hơn về thiết kế phòng cho người cao tuổi khi nhiều gia đình có lập luận: ông bà nay cũng yếu rồi, làm phòng dự trù để lâu lâu ghé chơi, các cụ ở mỗi nhà con cháu dăm ba bữa rồi đi... Điều này dẫn đến thực tế là không gian cho người cao tuổi luôn bị sơ sài hoặc bừa bộn, thiếu sự đầu tư cả về vật chất lẫn giá trị tinh thần, khiến nhiều công trình làm xong phải theo kiểu “tốt khoe xấu che”, tức là chỉ có phòng khách hay bếp ăn, phòng ngủ chính thì mới bài trí tươm tất để có góc đẹp... chụp ảnh rồi tung lên mạng xã hội khoe nhà ! 
Những ví dụ nêu trên nhắc nhở gia chủ lẫn người làm chuyên môn cần học hỏi nhiều hơn từ thực tiễn cũng như cần nhìn lại các đặc trưng không gian để liên hệ với nhu cầu bài trí sao cho phù hợp, tạm gọi trong 3 chữ T: thiết thực, tiết chế và thân thiện. Thiết thực để cân nhắc kỹ lưỡng đồ nào cần cho nhu cầu nào, không sống ảo quá mức. Tiết chế trong mua sắm đồ đạc vì các nhu cầu luôn biến động theo thời gian và đồ nội thất cũng là một dạng thời thượng, dễ lỗi thời. Còn thân thiện là yếu tố liên quan đến văn hóa nguyên gốc của người sử dụng. Vốn quen sinh hoạt kiểu phương Tây mà không được xài đồ nội thất châu Âu sẽ thấy khó chịu, hoặc thích xuề xòa thoải mái đồng quê thì cứ chọn đồ dân dã thô mộc, hơi đâu so đo kiểu cách với thiên hạ để rồi rước về nhà cái duyên ngoại lai không phải của mình!
 
 
Chọn đồ nội thất hợp với nhu cầu sử dụng vẫn là tiêu chí cơ bản, trước khi xét đến phong cách hay xu hướng
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 162

Các tin khác