Đô thị Bình Quới-Thanh Đa: Thông tin mới, hy vọng mới

Lượt xem: 9144
10/10/2025 16:00 - Chuyên đề
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - Bài: Phạm Hy Hưng; Ảnh minh họa: tapchikientruc.com.vn

Hàng loạt thông tin về diễn biến tái khởi động khu đô thị mới Thanh Đa-Bình Quới vừa xuất hiện trên báo chí, truyền thông. thông tin mang đến niềm hy vọng rằng lần này, Bình Quới-Thanh Đa sẽ thật sự hết “treo”. Đồng thời, TP.HCM sẽ có khu đô thị mới hiện đại, mang đặc thù sông nước, có môi trường sống tốt cho những người dân vốn đã chịu nhiều thiệt thòi suốt hơn 30 năm qua.

 
 
Thông tin đầu tiên cần nhấn mạnh là ngày 11.8.2025, trang Công báo TP.HCM đưa tin UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 3456/QĐ-UBND về duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu đô thị mới Bình Quới. Theo trang này thì diện tích khu vực lập quy hoạch khoảng 423,61 ha còn diện tích khu vực nghiên cứu khoảng 549,4 ha; bao gồm ranh khu vực quy hoạch và khoảng 125,79 ha diện tích mặt nước sông Sài Gòn.
Thông tin tiếp theo được đại diện Phòng Phát triển đô thị phối hợp Phòng Quy hoạch - Kiến trúc khu vực đô thị trung tâm (Sở Xây dựng TP.HCM), chia sẻ tại buổi họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM ngày 25.9.2025. Theo đó, toàn khu vực quy hoạch Bình Quới- Thanh Đa được chia thành 3 đơn vị ở và các chức năng cấp đô thị đan xen: Đơn vị ở 1: Nằm phía Tây Bắc, dọc theo đường Bình Quới hiện hữu, dự kiến hình thành khu vực dân cư hiện hữu kết hợp tái định cư và nhà ở xã hội, có dân số khoảng 18.000 người trên diện tích khoảng 116,70 ha; Đơn vị ở 2: Nằm phía Nam, đối diện phường An Khánh qua sông Sài Gòn là khu cộng đồng dân cư chất lượng sống cao và đa dạng với dân số khoảng 20.000 người trên diện tích khoảng 155,22 ha; Đơn vị ở 3: Nằm phía Đông Bắc, đối diện khu Trường Thọ qua sông Sài Gòn đặc trưng bởi các khu vực cảnh quan ngập nước chủ động, bến du thuyền. Quy mô dân số khoảng 16.000 người với diện tích khoảng 151,68 ha.
Cũng tại buổi họp báo ngày 25.9, Phòng Quy hoạch - Kiến trúc khu vực đô thị trung tâm chủ trì phối hợp Phòng Phát triển đô thị, Phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản đã công bố kết quả lấy ý kiến cộng đồng dân cư (với 4.410 phiếu) có liên quan về điều chỉnh quy hoạch phân khu. Kết quả có 95,56% tổng số phiếu thống nhất kế hoạch; 2,54% không đồng ý; và 1,9% có ý kiến khác hoặc không có ý kiến. Việc lấy ý kiến do UBND phường Bình Quới thực hiện từ 3.7 đến 1.8.2025.
Trước đó, ngày 20.2.2025, UBND TP.HCM đã tổ chức Lễ công bố và trao giải cuộc thi tuyển quốc tế “Ý tưởng Quy hoạch - Kiến trúc bán đảo Bình Quới-Thanh Đa”. Phương án dự thi của Liên danh Skidmore, Owings & Merrill LLP (SOM) và Trung tâm Nghiên cứu Kiến trúc (ARC) đã giành giải nhất.
Chia sẻ trên tapchikientruc.com.vn, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng thi tuyển cuộc thi ý tưởng quy hoạch bán đảo Bình Qưới-Thanh Đa cho biết: “Chúng tôi đánh giá, các đồ án đạt giải là các phương án tốt và khả thi nhất, không chỉ hội tụ đủ những yếu tố cần thiết mà còn giải quyết hiệu quả các nhiệm vụ thiết kế mà TP.HCM kỳ vọng. Phương án đạt giải nhất đã giải quyết xuất sắc các vấn đề về thiên nhiên và cảnh quan, đặc biệt là khai thác các mạch nước, sông rạch xuyên suốt khu vực. Các không gian rộng lớn được tạo ra không chỉ giúp giữ nước khi mưa mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành hệ sinh thái bền vững cho toàn bộ bán đảo Thanh Đa. Giải pháp này còn kết nối hài hòa với sông Sài Gòn, tạo nên một mạch sống tự nhiên, lưu thông nước hiệu quả. Việc tổ chức công viên cảnh quan để khai thác mặt nước bên trong bán đảo là điểm nhấn ấn tượng, giúp nâng cao giá trị sinh thái, thẩm mỹ cho khu vực. Bên cạnh đó, vấn đề sử dụng đất, mà quan trọng là những dự án, công trình về đô thị cũng được giải quyết hợp lý trong ý tưởng quy hoạch. Ý tưởng hướng đến việc phát triển tích hợp, tối ưu mật độ xây dựng để một mặt gia tăng diện tích không gian mở, mặt khác sẽ đảm bảo quỹ không gian để phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ, kiến tạo một điểm đến sôi động và thu hút”.
Về chủ đầu tư, ngày 4.7.2025, trang nguoidothi.net.vn  đưa tin tập đoàn Sun Group vừa đề xuất phát triển khu đô thị Bình Quới-Thanh Đa với quy mô hiện đại, dự kiến trình chủ trương đầu tư trong tháng 10.2025 nhằm đóng góp cho mục tiêu mở rộng không gian đô thị TP.HCM. Nội dung này được nêu trong kết luận của Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được tại cuộc họp nghe báo cáo các đề xuất đầu tư của Công ty Cổ phần tập đoàn Mặt Trời (Sun Group). 
 

 
Như vậy, những thông tin mới cho thấy quá trình khởi động lại khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa đã bắt đầu một cách bài bản hơn so với trước đây, đặc biệt là đã có kết quả cuộc thi tuyển quốc tế “Ý tưởng Quy hoạch - Kiến trúc bán đảo Bình Quới-Thanh Đa”. 
Trao đổi với Kiến trúc & Đời sống, KTS Khương Văn Mười, nguyên chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM nhận định, TP.HCM đang có cơ hội để triển khai thực hiện khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa với tầm nhìn, xu hướng quy hoạch tốt hơn hẳn với thời điểm cách nay hơn 30 năm.  
KTS Khương Văn Mười đánh giá cao cuộc thi tuyển quốc tế “Ý tưởng Quy hoạch - Kiến trúc bán đảo Bình Quới-Thanh Đa” vì đã tập hợp được nhiều đơn vị tên tuổi của Việt Nam và thế giới tham gia. Ông cũng hoàn toàn đồng ý với phương án được chọn của Hội đồng thi tuyển. Đồ án quy hoạch Bình Quới-Thanh Đa của SOM có khu công viên ngập nước đã tạo ra sắc thái riêng, khác biệt so với Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm. Đây là cơ hội thuận lợi để xây dựng Bình Quới-Thanh Đa theo những tiêu chí bền vững của đô thị thông minh, đô thị xanh. Thanh Đa tuy là một bán đảo nhưng trong quy hoạch mới, nó được liên kết bởi hệ thống các cây cầu và đường metro. Theo KTS Khương Văn Mười, xưa làm cầu chỉ chú trọng mục đích giao thông. Bây giờ các cầu qua sông cần phải tổ chức thi thiết kế để tìm ý tưởng mới, giải pháp xây cầu bắt buộc phải có tính mỹ thuật cao. 
Về diện mạo đô thị, TP.HCM đã có đô thị Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm nay có thêm Bình Quới-Thanh Đa và trong tương lai gần, khi hết thời hạn khai thác thì khu công nghiệp Tân Thuận cũng sẽ được nghiên cứu chuyển đổi công năng phù hợp. Như vậy là dọc theo sông Sài Gòn, TP.HCM mới sẽ hình thành chuỗi đô thị mới, hiện đại, mang đặc thù sông nước có thể cạnh tranh được với các đô thị hiện đại trên thế giới và trong khu vực. 
Việc trước mắt là lập quy hoạch chi tiết đã có thuận lợi từ kết quả cuộc thi tuyển quốc tế “Ý tưởng Quy hoạch - Kiến trúc bán đảo Bình Quới-Thanh Đa”. Chủ đầu tư đang đề xuất tham gia đầu tư xây dựng đô thị Bình Quới-Thanh Đã là tập đoàn Sun Group cũng là đơn vị đã có nhiều dự án thành công, có thương hiệu ở Đà Nẵng, Phú Quốc, núi Bà Đen, Tây Ninh… Quá trình đền bù giải tỏa là công việc mà TP.HCM đã có nhiều kinh nghiệm mà mới đây nhất, dự án bờ bắc kênh Đôi, (quận 8 cũ) đã đảm bảo hài hòa lợi ích và nhận được sư đồng thuận cao từ người dân. 
Từ thực tế trên, KTS Khương Văn Mười bày tỏ kỳ vọng, Bình Quới-Thanh Đa sẽ sớm được triển khai xây dựng. Việc này không chỉ chấm dứt quy hoạch treo đã kéo dài hơn 30 năm mà còn tạo ra một đô thị có môi trường sống tốt, phù hợp, đáp ứng nhu cầu đa dạng của trước hết là hơn 16.000 cư dân tại chỗ vốn đã chịu nhiều thiệt thòi suốt thời gian hơn 30 năm qua.
 
Cầu Kinh, chiếc cầu nới giữa bán đảo Thanh Đa và trung tâm thành phố
 
Khu đô thị Bình Quới-Thanh Đa qua một số mốc thời gian 
- 1992: UBND TP.HCM phê duyệt dự án
- Ngày 18.12.1998, UBND TP.HCM ban hành quyết định 6788/QĐ-UB-QLĐT phê duyệt quy hoạch tỷ lệ 1/5000 chung cho quận Bình Thạnh, bán đảo Bình Quới-Thanh Đa được xác định là khu du lịch sinh thái- văn hóa- giải trí và dân cư
- Ngày 14.6.2004 UBND TP.HCM ban hành Quyết định 2740/QĐ-UB thu hồi, tạm giao đất cho Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn đầu tư xây dựng khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa
- Ngày 3.2.2010, UBND TP.HCM ban hành Quyết định 614/QĐ-UB thu hồi, hủy bỏ Quyết định 2740/QĐ-UB ngày 14.6.2004 do quá trình triển khai của Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn kéo dài
- Ngày 19.3.2011, UBND TP.HCM có văn bản 110/UB-ĐTMT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ định nhà đầu tư của dự án là Liên danh Công ty TNHH SXKD XNK Bình Minh (Bitexco) và Tập đoàn Emaar (Các Tiểu vương quốc Ả Rập)
- Ngày 6.9.2011, Thủ tướng có văn bản 47/TTg-KTN đồng ý chủ trương theo đề nghị của UBND TP.HCM
- Ngày 20.12.2013 UBND TP.HCM có quyết định 6919/QĐ-UB về phê duyệt điều chỉnh nhiệm vụ quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2000 khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa
- Ngày 13.7.2015 UBND TP.HCM có Quyết định số 3408/QĐUB về phê duyệt đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa
- Ngày 26/11/2015, UBND TP.HCM có Quyết định 6288/QĐ-UBND chính thức chỉ định Liên danh Tập đoàn Bitexco và Emaar Properties PJSC làm nhà đầu tư thực hiện dự án Khu đô thị mới Bình Quới-Thanh Đa 
- Ngày 10/10/2016, Công ty Emaar Properties PJSC đề nghị không tiếp tục tham gia Dự án 
- Ngày 18/10/2016, Bitexco và Emaar Properties PJSC ký Thỏa thuận chấm dứt Liên danh 
- Tháng 11/2019, Bitexco đã rút lui khỏi dự án, UBND TP.HCM cho biết đã có 5 nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đầu tư 
- Ngày 10/11/2023, UBND TP.HCM ban hành Quyết định 5111/QĐ-UBND phê duyệt kế hoạch tổ chức “Thi tuyển quốc tế ý tưởng quy hoạch – kiến trúc bán đảo Bình Quới–Thanh Đa, Thành phố Hồ Chí Minh” 
 
Theo Kiến trúc & Đời sống số 232