Cái đẹp là cái đã qua?

16/8/2018 0:00 - Điểm đến

Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - Bài Lê Thiết Cương ảnh Dương Minh Long

Ngôi nhà của ông Lê Khải ở Nha Trang đã trên 100 tuổi, là một ngôi nhà như vậy. Trải qua bao biến động thăng trầm của thời cuộc nhưng nó vẫn còn hầu như nguyên vẹn. Ngôi nhà được thiết kế theo phong cách kiến trúc phổ thông của nhà Việt truyền thống. Nằm trong một không gian không rộng lắm nhưng dường như sự bất thường lại ẩn chứa bên trong cái vẻ ngoài bình thường ấy.

Toàn cảnh ngôi nhà của ông Lê Khải

Cầu kỳ đến mức rườm rà, rộng rãi đến mức trống trải, cao lớn đến xa cách, chính xác đến khô khan đều không phải là tư duy của người Việt. Nét độc đáo của ngôi nhà này là do yếu tố địa vùng văn hoá và sự cộng hưởng của cái “vốn là” với cái “thêm vào”.

Cũng vẫn là kết cấu ba gian hai chái, cửa gỗ bức bàn nhưng kiểu ngói và độ dốc của bộ mái lại mang dáng dấp ngôi nhà Hội An (yếu tố Nhật Bản).
Cũng sân trước vườn sau, chuối sau cau trước nhưng bên cạnh đó còn có nhiều loại cây khác điển hình của Phương Nam (dừa, xoài…). Yếu tố tự nhiên được coi trọng, không bị công thức như vườn Nhật; không bị tác động của con người một cách lộ liễu như nhà vườn Huế. Đồ gỗ trong nhà cũng là sự kết hợp nhiều phong cách ở mức độ tổng thể cũng như trong từng món đồ. Ví dụ: bộ trường kỷ thuần Việt ở khu vực thờ cúng (gian giữa) và gian kế bên là bộ bàn ghế kiểu Pháp – thuộc địa. Vẻ đẹp toát lên từ sự thống nhất của những điều khác biệt.
Sự du nhập của các yếu tố văn hoá từ các địa phương khác như những người khách đến chơi, sau khi chia tay đã để lại một chút tinh hoa của họ. Cái dấu ấn sang trọng đó là món quà thêm vào cho vùng đất với những con người đầy cởi mở và hiếu khách nơi đây.
Cái đẹp của ngôi nhà là cái đẹp của sự hài hoà. Hơn thế nữa, nó còn có cái lạ làm cho người thưởng ngoạn không những xúc động mà còn ám ảnh.