Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của các khu đô thị mới tại TP.HCM không chỉ làm thay đổi cấu trúc kiến trúc và nhịp sống xã hội, mà còn đặt ra nhiều suy ngẫm về vai trò của nghệ thuật trong không gian sống hiện đại. Nghệ thuật sẽ hiện diện ở đâu giữa những lớp kính, bê tông, tốc độ và áp lực của đời sống đô thị? Liệu nó chỉ đóng vai trò như một yếu tố trang trí cho kiến trúc, hay có thể trở thành một “khoảng nghỉ” tinh thần dành cho con người giữa guồng quay ngày càng gấp gáp của thành phố?
“Tháng 5 và 9 Người” xuất hiện trong bối cảnh đó
Triển lãm được tổ chức tại CON Art Station, một gallery tọa lạc ngay khu vực bến du thuyền Đảo Kim Cương - nơi bao quanh bởi các khối nhà cao tầng, mặt nước, ánh sáng phản chiếu và nhịp chuyển động liên tục của khu đô thị phía Đông Sài Gòn. Khác với mô hình gallery khép kín thường thấy, không gian này được thiết kế như một hành lang kính mở, cho phép hội họa đối thoại trực tiếp với kiến trúc và cảnh quan xung quanh.
Điểm đáng chú ý là người xem không nhất thiết phải “bước vào” nghệ thuật theo nghĩa truyền thống. Từ bên ngoài, khi đi ngang qua khu vực bến du thuyền hoặc các lối dạo bộ nội khu, công chúng đã có thể quan sát những tác phẩm phát sáng phía sau lớp kính. Ban ngày, tác phẩm hòa quyện cùng cây xanh, mặt nước và ánh sáng tự nhiên. Khi đêm xuống, toàn bộ gallery trở thành một “trạm dừng ánh sáng” nổi bật giữa khu đô thị cao cấp, sầm uất.
Trong không gian ấy, hội họa không còn bị tách biệt trong mô hình “white cube” trung tính. Thay vào đó, nó được đặt trở lại gần hơn với đời sống, với chuyển động, âm thanh và cả những áp lực đặc trưng của đô thị hiện đại.
Tranh của Bùi Chát
Tranh của Bùi Tiến Tuấn
Tranh của Dương Thụy
Vì vậy, “Tháng 5 và 9 Người” không đơn thuần là một cuộc trưng bày hội họa. Triển lãm giống như một vùng chuyển tiếp giữa nghệ thuật và đời sống đô thị — nơi các bề mặt tranh, kiến trúc, ánh sáng và chuyển động của thành phố cùng tồn tại trong một nhịp điệu chung.
Giữa tháng 5 oi nóng và đặc quánh của Sài Gòn, đôi khi chỉ cần một khoảng dừng như thế cũng đủ để con người nhìn lại cảm xúc của chính mình giữa tốc độ ngày càng gấp gáp của đô thị hôm nay.
Có lẽ chính vì vậy mà tinh thần của triển lãm lần này mang đậm hơi thở của đời sống đô thị đương đại.
9 nghệ sĩ tham gia triển lãm gồm Bùi Chát, Bùi Tiến Tuấn, Dương Thụy, Huỳnh Lê Nhật Tấn, Jordy Viet Phuong Givre, Ng. AnhAnh, Phan Trọng Văn, Trần Ngọc Linh và Trần Việt Đức. Đáng chú ý, họ không chỉ hoạt động trong lĩnh vực hội họa thuần túy. Trong số đó có những nghệ sĩ đồng thời thực hành thơ ca, điện ảnh, nhiếp ảnh hoặc tham gia nhiều lĩnh vực sáng tạo khác nhau. Tuy nhiên, tất cả đều gặp nhau ở một điểm chung: Xem hội họa như một bề mặt tiếp nhận cảm xúc và trải nghiệm sống hơn là công cụ mô tả hiện thực.
Tranh của Huỳn h Lê Nhật Tấn
Tranh của Jordy Việt Phương Givre
Tranh của Ng. AnhAnh
Phần lớn tác phẩm tại triển lãm mang tinh thần của trừu tượng biểu hiện. Tuy nhiên, thay vì lặp lại ngôn ngữ biểu hiện phương Tây như một công thức thị giác quen thuộc, các nghệ sĩ đã đưa vào tác phẩm cảm nhận về chính nhịp sống đô thị Việt Nam đương đại: những áp lực, căng thẳng và luôn trong trạng thái chuyển động. Người xem có thể bắt gặp những lớp màu chồng lấp và cào xước liên tục, những cấu trúc hình ảnh đứt gãy, các nhịp điệu thị giác bất ổn hoặc những khoảng tối nén chặt như phản ánh áp lực tâm lý của đời sống thành thị. Có những tác phẩm tạo cảm giác như một va đập thị giác trực diện, nhưng cũng có những bề mặt tranh tĩnh lặng, gần như hòa tan vào phản chiếu của kính và bóng tối.
Điểm đáng chú ý là phần lớn tác phẩm không hướng đến việc “kể chuyện” theo lối minh họa hay dẫn dắt người xem đến một thông điệp cụ thể. Hội họa ở đây vận hành như một dạng tín hiệu cảm xúc. Người xem không cần tiếp cận tác phẩm thông qua hệ thống biểu tượng hay kiến thức lịch sử nghệ thuật phức tạp; thay vào đó, họ bước vào tranh bằng trực giác, ký ức thị giác và trạng thái tâm lý của chính mình.
Tranh của Phan Trọng Văn
Tranh của Trần ngọc Linh
Tranh của Trần Việt Đức
Trong bối cảnh đô thị ngày càng thiếu những không gian dành cho sự quan sát và suy ngẫm, mô hình như CON Art Station mở ra một khả năng đáng chú ý: Biến gallery thành một “trạm dừng” nghệ thuật giữa đời sống thường nhật.
Công chúng có thể ghé xem tranh sau giờ làm việc, dừng lại vài phút trước một tác phẩm khi đi ngang qua, hoặc đơn giản là ngồi quan sát ánh sáng phản chiếu trên lớp kính và màu sắc. Chính tính mở này giúp nghệ thuật thoát khỏi cảm giác xa cách vốn thường xuất hiện trong nhiều không gian triển lãm đương đại.
Saigon ngày 22.5.2026
Ome