Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba

Lượt xem: 1400
31/3/2021 - Chuyên đề
Tác giả: Bài HƯNG LONG ảnh Tư liệu KT&ĐS

LTS: Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã được biết đến với luận án “Quá trình xác lập chủ quyền của Việt Nam tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa” (Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, 2003). Ông cũng nghiên cứu và chủ trương nhiều hoạt động quảng bá văn hóa-nghệ thuật, ca trù, ẩm thực Việt Nam. Nhân giỗ Tổ Hùng Vương năm nay (mùng 10 tháng 3 âm lịch, nhằm ngày 21.4.2021), tạp chí KT&ĐS ghi nhanh ý kiến của ông quanh việc tổ chức ngày giỗ Tổ.

 
Theo đề xuất của TS Nguyễn Nhã thì giới kiến trúc- mỹ thuật của Việt Nam nên tổ chức cuộc thi sáng tác biểu tượng Quốc Tổ Hùng Vương

Giỗ tổ Hùng Vương là cơ hội tốt để tập hợp người Việt Nam ở khắp 5 châu. Người Việt ta có cái chung rất độc đáo so với thế giới là chung một ngày giỗ Tổ, ngày Quốc giỗ, Quốc lễ. Khó có dân tộc nào như Việt Nam, đã có hàng ngàn năm Bắc thuộc mà không bị đồng hóa và vẫn giành lại độc lập. Cái hay của người Việt Nam không chỉ là tinh thần độc lập mà thực tế, từ chuyện ăn, mặc, ở đến các hình thức sinh hoạt văn hóa, biểu diễn, giải trí đều có nét riêng mang bản sắc người Việt. Vậy còn gì ý nghĩa hơn nếu lấy ngày giỗ Quốc Tổ là ngày để người Việt Nam phổ biến, quảng bá, vinh danh  bản sắc Việt Nam? 
Tính độc đáo của ngày Quốc giỗ đã có, đã được thế giới biết đến và thừa nhận. Ngày Quốc lễ cần tổ chức tốt cả về nội dung, hình thức, là sự kiện mà bất cứ người Việt Nam nào dù ở đâu cũng có thể tham dự.  
Trong đời sống hàng ngày ta hay dùng từ “ăn giỗ”. Nói đến đám giỗ thường là phải nói đến ẩm thực. Tại sao ta không nhân dịp này mà quảng bá cho ẩm thực Việt, tại sao ta không tổ chức cộng đồng gói bánh chưng, bánh giầy, nấu những món ăn đặc trưng Việt Nam cho mâm cúng? Còn cơ hội nào tốt hơn ngày Quốc giỗ để quảng bá, giới thiệu ẩm thực Việt Nam? 
Về chuyện mặc, ta có chiếc áo dài cho cả nam lẫn nữ là nét riêng của bản sắc Việt. Giỗ Tổ Hùng Vương cũng là cơ hội để ta thể hiện và giới thiệu với 5 châu bộ áo dài như quốc phục của Việt Nam.
Về phần hội, tôi cũng mong muốn trong ngày giỗ Tổ có các trò chơi dân gian Việt Nam, là các phần biểu diễn nghệ thuật mang tính đặc thù của người Việt. Ta có dân ca ba miền, ca trù, hát văn, hát thơ với thể thơ lục bát hoặc song thất lục bát rất hợp vần điệu. Còn dịp nào thuận lợi hơn giỗ Tổ để tổ chức các hoạt động này cho cộng đồng người Việt?
Đó là về nội dung, còn hình thức, tôi muốn nêu một đề xuất trên tạp chí KT&ĐS là giới kiến trúc - mỹ thuật nên tổ chức cuộc thi sáng tác biểu tượng Quốc Tổ Hùng Vương đặt tại các đình, đền, miếu. Mùng 10 tháng 3 hàng năm người Việt sẽ đến các đình đền miếu tưởng nhớ các Vua Hùng. Một biểu tượng Quốc Tổ Hùng Vương có tính mỹ thuật cao, được thừa nhận rộng rãi sẽ có tác dụng lớn về sự nhận biết, sẽ có tính tập hợp cao. 
 
Người Việt Nam có chung một ngày giỗ, gọi theo văn bản của Bộ luật Lao động hiện hành là “Ngày giỗ Tổ Hùng Vương”. Tục thờ cúng Hùng Vương đã có từ hàng nghìn năm trước và việc tôn vinh Quốc Tổ được nhân dân Việt Nam duy trì và liên tục phát triển. Theo số liệu trên trang tin điện tử Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia thuộc Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch tại địa chỉ vicas.org.vn thì cả nước có khoảng gần 1.500 nơi thờ Hùng Vương. Tháng 12.2012, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã chính thức được Ủy ban Văn hóa và Khoa học Liên Hợp quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa phi vật thể.
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 179
 

Các tin khác