Ngôi nhà đã hoàn thành với kinh phí gần 100 triệu đồng
Tháng 3.2007, ngôi nhà trong dự án tái định cư phước lập đã được hoàn thành tại vùng đầm phá Tam Giang. Ngôi nhà được thực hiện bắt đầu từ ý tưởng của tổ chức N.A.V (Nordic Assistance to Vietnam là tổ chức phi chính phủ ở Bắc Âu). Tổ chức này có một chương trình nghiên cứu về hoạt động xã hội ở vùng đầm phá Tam Giang.
Đầm phá Tam Giang là đầm phá lớn nhất Đông Nam Á và năm nào cũng có bão, lũ, có tai nạn và có thiệt mạng. Đưa dân lên đất là vấn đề cấp bách.
Những gia đình người dân ở vùng này phần đông là dân đánh cá, đang sinh hoạt trong một khung gian rất đặc biệt: nơi sống của gia đình là trên thuyền, rất nhỏ hẹp, vài mét vuông. Nhưng khung cảnh bên ngoài là rộng lớn mênh mông.
Chiếc thuyền là tất cả, nơi ở, sinh hoạt và kiếm sống. Là tài sản duy nhất. Họ không thể tách ra khỏi đầm phá, vì vậy ngôi nhà và thuyền phải liền nhau.
Do đặc điểm đất ở phải gắn liền với nước (sông, mương, kênh) nên khu đất được chọn cho dự án làng tái định cư là đất thấp (đất hồ, đất ruộng), chấp nhận khả năng bị ngập úng khi mùa lũ đến. Tuy xây dựng trên cốt nền đất thấp nhưng nền nhà phải cao hơn mực nước lũ. Cách phổ biến là tôn cốt nền đất lên cao, chi phí lớn vì phải đầu tư cả vạn m3 cát, và ngàn m2 tường chấn. Cách truyền thống là làm nhà trên cọc (tre, gỗ) không thể lâu bền và đủ điều kiện an toàn. Chúng tôi đã đề nghị phương án nhà trên cột xây và sàn bê tông đúc.
Ngôi nhà được thực hiện với sự đóng góp ý kiến của người dân ở đây. Yêu cầu gia đình là kiểu nhà cho dân ở không phải là nhà ống mà là nhà vườn.
Tháng 11.2005 được bàn giao đất thì tháng 12.2005 thực hiện một hòn đảo làm nơi an toàn trung tâm của làng. Sau đó là việc xây dựng một căn nhà “thí nghiệm”, kiểu nhà vườn, với ba ngôi nhà rời: nhà chính, nhà tấm, nhà bếp. Đặc biệt là được liên kết nhau với hiên và cầu gỗ. Một kiểu nhà mới, riêng cho gia đình sinh hoạt trên nước.
Căn nhà thí nghiệm rộng 75m2 với tổng chi phí gần 100 triệu đồng, có thể làm chỗ ở cho gia đình có 6 người. Theo tính toán của tôi, nếu hướng dẫn để người dân tự thực hiện thì chỉ với kinh phí 60-70 triệu đồng là có thể làm được ngôi nhà như vậy. Trong đó, tổ chức nước ngoài có thể hỗ trợ phần đặc biệt là sàn bê tông trên cột xây gạch. Còn dân có thể tự hoàn thành phần nhà với kỹ thuật bình thường tự chọn.
Hy vọng kiểu nhà được nhân thành làng, một làng chài vừa đặc biệt, vừa tất nhiên.
Phá Tam Giang, hệ đầm phá lớn nhất Đông Nam Á
Tôn nền cao, cách xây nhà phổ biến ở vùng này
Làm nhà trên cọc tre, cách làm truyền thống ở đây
Phong cách sinh hoạt gắn liền với đầm phá của người dân vùng này
Cấu trúc bên trong nhà
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 19