Hàng Thiếc: Phố xưa nghề cũ

Lượt xem: 7488
22/8/2025 10:00 - Điểm đến
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - HÀ THÀNH

Phố Hàng Thiếc là một phố nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội. Phố Hàng Thiếc có chiều dài 136 mét, bắt đầu từ ngã tư Bát Đàn - Thuốc Bắc tới ngã ba Hàng Thiếc - Hàng Nón, thuộc phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Phố xưa nằm trên đất thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương.

 
Phố Hàng Thiếc là một con phố nhỏ từ xưa thuộc khu phố cổ Hà Nội
 
Xưa kia, phố Hàng Thiếc nổi tiếng với nghề đúc thiếc làm đồ gia dụng, những sản phẩm nổi tiếng khi đó là lư hương, ấm pha trà, khay đựng trà… Những năm 1930-1940 là thời hoàng kim của phố Hàng Thiếc. Bên cạnh nghề làm kim loại, phố Hàng Thiếc còn có những cửa hàng làm gương, kính. Con phố nhỏ nhưng hoạt động buôn bán sản xuất luôn tấp nập. Đến những năm giữa thế kỷ 20, do nhu cầu về đồ làm bằng thiếc không còn nhiều, những người thợ ở Hàng Thiếc chuyển sang làm đồ sắt tây. Những thùng sắt tây đựng dầu hỏa do người Pháp mang sang là nguyên liệu chính để những người thợ Hàng Thiếc sử dụng để gò chậu giặt, gáo múc nước, thùng gánh nước… Cũng bởi vậy mà khi người Pháp chiếm Hà Nội có đặt tên phố là Rue des Ferblanties (Phố thợ làm hàng sắt tây). Nhưng dân ta vẫn quen gọi tên phố cũ phố theo nghề truyền thống Hàng Thiếc. Sau này, thợ phố Hàng Thiếc còn làm cả hàng từ tôn, kẽm tạo ra những sản phẩm gia dụng bền đẹp, hữu dụng. Trong những năm gần đây, phố làm nhiều sản phẩm với vật liệu mới là inox (thép không gỉ). Các sản phẩm chủ yếu phục vụ đời sống gia đình, công trình xây dựng, và cũng thay đổi theo nhu cầu xã hội. 
 
Hầu hết các ngôi nhà trên phố đều sản xuất và kinh doanh mặt hàng kim loại
 
Một cửa hàng chuyên bán các loại khuôn làm bánh, kem bằng inox và nhôm đúc
 
Phố bây giờ không sầm uất và đông đúc như xưa, nhưng có nét riêng biệt không lẫn với phố nào khác
 
Một loại sản phẩm thủ công dùng cho thiết bị công nghệ cao: Là các loại ống hút mùi bếp, ống thông gió cho hệ thống điều hoà nhiệt độ
 
Đi dọc phố Hàng Thiếc, dễ thấy đặc trưng của âm thanh búa gõ vào kim loại
 
Bây giờ do sự cạnh tranh của nhiều mặt hàng vật liệu nhựa nên nghề phố Hàng Thiếc cũng ít nhiều bị ảnh hưởng, song phố vẫn bền bỉ sống với nghề. Những người thợ phố Hàng Thiếc nhanh nhạy với thị trường để đưa ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu và thị hiếu người tiêu dùng. Quy trình, cách thức sản xuất cũng có những thay đổi, ứng dụng công nghệ mới và thiết bị hiện đại để rút ngắn thời gian, tăng năng suất, chất lượng. Hầu hết những cửa hàng trên phố là những hộ kinh doanh nhỏ gia đình, học nghề, làm nghề theo kiểu cha truyền con nối. Sản xuất tiểu thủ công nghiệp quy mô nhỏ nên quan trọng nhất không phải là vốn mà là sự khéo léo của đôi bàn tay người thợ. Không chỉ sản xuất và bán sẵn sản phẩm trên phố, thợ Hàng Thiếc còn nhận thi công lắp đặt các loại sản phẩm, thiết bị ở công trình.
 
Những không gian sản xuất vô cùng chật hẹp, nhưng những người thợ vẫn miệt mài làm việc
 
Xưa kia làm kim loại phải có bếp lò, nhưng giờ đã có các công cụ điện thay thế
 
Phụ nữ cũng tham gia công việc không hề nhẹ nhàng tưởng như chỉ dành cho đàn ông
 
Anh Long (bên trái), ở cửa hàng Vinh Long nhà số 56 cho biết: Anh là người gốc ở đây, làm nghề trên phố từ bé. Hầu hết những cửa hàng trên phố là những hộ kinh doanh nhỏ gia đình, cha truyền con nối
 
Khách nước ngoài đang hỏi mua một món đồ nhỏ, là chiếc máy xay hạt tiêu
 
Đi vào khu phố cổ Hà Nội, khi nghe thấy tiếng búa gõ vào kim loại nghĩa là đang rất gần phố Hàng Thiếc. Phố bây giờ đã khác nhiều phố ngày xưa, những ngôi nhà cổ dần vắng bóng, nhưng những ngôi nhà phố - cũng là nơi sản xuất và giao dịch kinh doanh thì vẫn mang một sắc thái riêng không lẫn với phố nào khác. Cho dù qua thời gian, xã hội có nhiều đổi thay thì Hàng Thiếc vẫn là một trong ít phố nghề vẫn giữ được nghề truyền thống. Hàng Thiếc vẫn là phố xưa - nghề cũ.
 
Người thợ phố Hàng Thiếc nhanh nhạy với thị trường. Cửa hàng Bình Bé ở số nhà 60 chuyên doanh các loại nồi điện. Yếu tố thủ công và công nghệ được tích hợp khéo léo
 
Vẫn còn những thứ đồ rất xưa tưởng như đã vắng bóng trong đô thị
 
Cửa hàng này chuyên làm bể nước treo và các loại thùng, hòm
 
Cửa hàng kế bên chuyên sản xuất các loại nồi cho nhà hàng và bếp ăn tập thể
 
Theo Kiến trúc & Đời sống số 230