Buổi tối yên tĩnh của những ngày còn tết. Từ tầng cao của một chung cư mới nhìn xuống công viên phía dưới. Trên ghế đá, dưới ánh đèn vàng, một vài cặp tình nhân yên ả tựa đầu vào nhau. Trong khoảnh khắc tôi có cảm giác như người ta đang ở đâu đó, nước ngoài… Tại sao lại nước ngoài? Khi ở ta vẫn có những con đường “tình yêu” quá nổi tiếng như Thanh Niên (Cổ Ngư) - Hà Nội, như Nguyễn Huệ - Sài Gòn khi màn đêm xuống, vô số cặp tình nhân đưa nhau đến chỗ của mình cũng ngả đầu, cũng những vòng ôm và cả những nụ hôn.
“Cái cảm giác ở đâu đó nước ngoài…” chính là vẻ tĩnh lặng hiếm có của một thành phố quá náo động và mùi hương của một loài hoa nở đêm nào đấy không rõ tên đi lang thang trong hơi gió lành lạnh.
Những nhà chuyên môn nhận định “Đô thị nhân văn” là đô thị mà ở đó ngoài nhu cầu ăn ở, đi lại, sinh hoạt còn là giải trí và có những khoảng không gian riêng dành cho những buổi hẹn hò. Nó - không phải là hotel, rạp ciné hay những nơi dù dành cho những nhu cầu cộng đồng như công viên. Nó riêng biệt hay tự mình hình thành sự riêng biệt bởi gắn với thiên nhiên, những bóng cây, tiếng chim, hoa cỏ, chiếc ghế xinh xắn. Đấy là không gian dành cho tâm hồn, sự thăng hoa của trí tưởng tượng những xúc tác cho tình cảm một mình hay từ một mình sẽ rung động cả người bên cạnh. Đấy là không gian “văn hoá tâm hồn”, nó không làm nảy sinh tệ nạn cho dù là nơi dành cho đôi lứa riêng tư.
Một quy hoạch đích thực của đô thị nhân văn. Không kiến trúc sư nào quên điều ấy. Thời gian và lịch sử đi qua sẽ hình thành nên điều khác ngoài “quy hoạch” đấy là danh tiếng của “những con đường tình” ta đi hay ta ngồi… Những con đường nhỏ ven bờ sông Seine của Paris hoa lệ, chiếc cầu Mirabeau cổ kính…, khu rừng sồi tĩnh lặng với quán rượu và tiếng chim sơn ca lảnh lót… Không khó để nhận ra những đô thị nhân văn mà kiến trúc luôn quàng vai thiên nhiên ở châu Âu hay rất nhiều nơi khác khi đã có một lịch sử đô thị lâu dài và hoàn chỉnh.
Mơ ước những con đường tình nhân đầy bóng lá cho con người (tuổi nào không được) là ước mơ cần thiết. Nơi chốn riêng tư không ai buồn xâm phạm lẫn nhau, nơi chỉ ra vẻ thăng hoa thơ mộng của tình yêu, của con người… Dường như vẫn còn ở khá xa ta lắm… Dẫu gì cũng phải ước mơ một “thiên đường nho nhỏ”. Đã xa rồi cái thời có một anh nhà báo ấu trĩ nào đó, rình rập những đôi tình nhân đã đến đúng chỗ riêng tư của mình, nơi ghế đá tựa đầu, ôm ấp - chụp hình và… bỏ chạy để hôm sau trên tờ báo nào đó xuất hiện bức hình không che mặt của cặp tình nhân đang ngơ ngác và một bài… bình luận về đạo đức mà quên rằng chính mình mới là kẻ xâm phạm tự do cá nhân…
Thôi, “thời xa vắng” ấy đã qua. Hãy mơ mộng những không gian thơm ngát dành cho những nhịp thổn thức của trái tim con người…
Hỡi những nhà quy hoạch đô thị tuyệt vời! Có nghe tiếng gọi…?
Hãy mơ mộng những không gian thơm ngát dành cho những nhịp thổn thức của trái tim con người…
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống số 11 (tháng 3.2007)