Với BIM, đừng chờ đợi nữa, hãy hành động đi!

Lượt xem: 2361
7/11/2023 9:00 - Chuyên đề
Tác giả: Kiến trúc & Đời sống - HY HƯNG ghi Ảnh & minh họa Tư liệu của KTS NGUYỄN PHƯỚC THIỆN

LTS: “BIM là cơ hội để anh em nâng tầm trong xã hội bằng những tác phẩm, những sản phẩm có chất lượng trong thời đại số”, đó là nội dung được ThS.KTS Nguyễn Phước Thiện, nguyên là giảng viên Đại học Kiến trúc TP.HCM, Chuyên gia BIM ở Việt Nam, Tư vấn và thực hành BIM ở Hoa Kỳ nhắn gửi các đồng nghiệp trong Hội thảo CPD chuyên đề 10 với chủ đề “Phương pháp để áp dụng BIM ở Việt Nam” do Hội Kiến trúc sư TP.HCM tổ chức ngày 7.10.2023. “Sản phẩm có chất lượng của xã hội trong thời đại số” là gì? Một công trình/ngôi nhà là sản phẩm thực-số thời công nghệ số, sản phẩm của “BIM nay” sẽ mang đến giá trị, lợi ích gì cho chủ đầu tư/chủ nhà và các kiến trúc sư - kỹ sư phải làm gì để có được sản phẩm số đó? Mục “Câu chuyện kiến trúc” kỳ này của KT&ĐS lược trích lại ý kiến của ThS.KTS Nguyễn Phước Thiện từ hội thảo trên.

 
Chương trình Hội thảo Phát triển nghề nghiệp liên tục - CPD, chuyên đề 10 với chủ đề “Phương pháp để áp dụng BIM ở Việt Nam” đã thu hút 200 kiến trúc sư tham dự trực tuyến và trực tiếp tại văn phòng Hội Kiến trúc sư TP.HCM, số 88 Mạc Đĩnh Chi, Q.1
 
Lý do phải dùng “BIM nay”, sản phẩm thực-số dưới góc nhìn của bên bán và bên mua
Theo ThS.KTS Nguyễn Phước Thiện, quan hệ giữa kiến trúc sư - kỹ sư với chủ đầu tư/chủ nhà là quan hệ mua bán. Bên bán là kiến trúc sư - kỹ sư và bên mua, khách hàng là các chủ đầu tư/chủ nhà. Sản phẩm của giao dịch này là công trình/ngôi nhà. Dưới góc nhìn của bên bán và bên mua thì quá trình tiếp cận, ứng dụng BIM sẽ khác nhau. Tuy nhiên, BIM sẽ mang đến những lợi ích to lớn cho cả bên bán và bên mua. 
Nhưng trước hết, cần phải nêu đặc điểm chung hiện nay là hệ thống không gian mạng - vật lý - xã hội (Cyber - Physic - Social - Systems - CPSS) đã dẫn đến sự hình thành sản phẩm thực-số. Mỗi sản phẩm sử dụng trong thực tế thông thường sẽ vừa có yếu tố thực vừa có yếu tố số. Ví dụ như một điện thoại di động, yếu tố thực là sản phẩm vật chất với tính chất vật lý của nó, còn yếu tố số là các phần mềm cài đặt bên trong, là môi trường internet với các dịch vụ kèm theo. 
Với bên mua, chủ đầu tư/chủ nhà cần mua một sản phẩm thực-số là công trình/ngôi nhà có kết nối với hệ thống, vị trí mà nó đang tồn tại. “Nếu không kết nối được thì nó vô dụng không khác gì cái điện thoại mất mạng”, KTS Nguyễn Phước Thiện nói. Với một công trình/ngôi nhà thì thời gian thiết kế, thi công chỉ là phần ngắn so với tiến trình vận hành công trình sẽ kéo dài suốt vòng đời sản phẩm. Chủ đầu tư/chủ nhà có nhu cầu mua một sản phẩm thực-số để có khả năng biến nó thành tài sản thực-số.  
Với bên bán, muốn có sản phẩm thực-số đáp ứng được nhu cầu của bên mua thì bên bán bắt buộc phải ứng dụng “BIM nay”. ThS.KTS Nguyễn Phước Thiện giải thích, “BIM xưa” chỉ là “Tổ chức và số hóa thông tin về tòa nhà và công trình kỹ thuật dân dụng, bao gồm mô hình hóa thông tin công trình, nó là sản phẩm thực” còn “BIM nay” là “Quản lý thông tin, sử dụng mô hình thông tin công trình,  nó là sản phẩm thực-số”. Yếu tố thực của một công trình/ngôi nhà là sản phẩm có thực trong đời sống được thi công đúng chất lượng, đủ khối lượng đáp ứng được nhu cầu sử dụng của chủ đầu tư/chủ nhà. Yếu tố số ở đây là một gói thông tin có ít nhất ba thành phần bao gồm thông tin hình học, thông tin số và các tài liệu cần thiết để ứng dụng vào tiến trình vận hành sau này. Cách dùng từ “tệp tin” để chỉ yếu tố số của BIM như trong một số văn bản hành chính được cơ quan chức năng ban hành là chưa đầy đủ và không chính xác.  
Thời hội nhập, nhu cầu của bên mua là sản phẩm có chất lượng, đảm bảo thiết kế theo đúng tiêu chuẩn quốc tế. Khách hàng cần sản phẩm đáp ứng được kế hoạch sử dụng cho cả trước mắt và lâu dài. 
Để đáp ứng nhu cầu đó của bên mua thì bên bán phải thiết kế, thi công sản phẩm theo đúng tiêu chuẩn quốc tế, cụ thể là tiêu chuẩn ISO 9001 về Chất lượng sản phẩm, ISO 55000 về Quản lý tài sản,  ISO 21500 về Quản lý dự án và ISO 19650 về Quản lý thông tin. Đáng chú ý là bộ tiêu chuẩn ISO 19650 để quản lý thông tin khi sử dụng mô hình thông tin công trình trong quá trình sản xuất sản phẩm số của ngành xây dựng (AEC). Từ dữ liệu đơn lẻ ban đầu (data) sẽ trở thành thông tin (information), kiến thức (knowledge) và cuối cùng là sự thông thái (wisdom). 
Về cách thực hiện ứng dụng BIM, bên mua cần thông tin đầy đủ và chính xác của công trình/ngôi nhà để ứng dụng suốt tiến trình vận hành. Khách hàng của sản phẩm thực-số trong thực tế bao gồm chủ sở hữu chủ của tài sản, những người sử dụng tài sản, những người chuyển giao dự án hay quản lý tài sản và các bộ phận quản lý xã hội.
Để thỏa mãn nhu cầu đó của bên mua, bên bán cần cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin cho bên mua. Thông tin này sẽ giúp chủ đầu tư/chủ nhà kiểm soát được biến động trong quá trình sử dụng sản phẩm. 
Tóm lại là “BIM nay” sẽ giúp bên bán đáp ứng đầy đủ các nhu cầu của bên mua trong thời đại công nghệ số ngày nay ở lĩnh vực kiến trúc, xây dựng. 
 
ThS.KTS Nguyễn Phước Thiện (áo trắng đứng giữa) chụp ảnh cùng các kiến trúc sư sau buổi giảng về BIM ngày 7.10.2023
 
Với BIM, đừng chờ đợi nữa 
Sau phần trình bày sâu về phương pháp sản xuất sản phẩm thực-số, kế hoạch sản xuất và tiến trình hình thành sản phẩm thực-số, KTS Nguyễn Phước Thiện đã dành thời gian cho phần hỏi đáp và đặc biệt khuyến khích mọi người tranh luận, phản biện. 
Dù đã vào cuối chiều thứ bảy, các ý kiến thảo luận vẫn diễn ra khá sôi nổi. Với câu hỏi về sự cần thiết của BIM, về những khó khăn khi áp dụng BIM, KTS Nguyễn Phước Thiện nhấn mạnh, “khách hàng cần tài sản thực-số mà ta chỉ có sản phẩm thực không biến thành tài sản thực-số được thì không ai mua cả”. 
Thái độ tích cực của kiến trúc sư là không nên hỏi BIM là gì, áp dụng BIM có khó không mà hãy luôn đặt câu hỏi tại sao để thấy sự cần thiết của BIM và nắm được phương pháp áp dụng BIM. Bạn phải làm sao cho công việc đạt chất lượng, đúng thời gian và đúng ngân sách. Hãy bắt đầu BIM là làm cách nào để biết được yêu cầu của khách hàng đối với sản phẩm thực-số? Làm sao để thiết lập kế hoạch sản xuất sản phẩm thực-số? Kế hoạch sản xuất có kiểm soát chi phí sản phẩm thực-số không? 
“Với BIM, đừng chờ đợi nữa, hãy hành động đi. Đừng bao giờ nói không, chưa thấy, chưa biết thì nói chưa thấy, chưa biết và học đi”, KTS Nguyễn Phước Thiện nhấn mạnh. 
KTS Hạnh ở Huế nêu vấn đề, “hiện nay BIM đã được đưa vào giảng dạy ở các trường xây dựng hay kiến trúc chưa? Nếu chưa thì xin quý vị hãy tìm cách đưa vào bởi vì các sinh viên như những tờ giấy trắng, học BIM từ ghế nhà trường sẽ thuận lợi hơn những người đã ra đi làm phải học thêm một lượng kiến thức khổng lồ”. 
KTS Trần Khánh Trung, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM nêu ví dụ có “độ trễ” cụ thể: Ngày trước, khi các trường kiến trúc yêu cầu sinh viên ra trường vẽ luận án tốt nghiệp bằng CAD thì sau đó 10 năm, cán bộ nhà nước trong các đơn vị quản lý mới biết vẽ CAD và đến khi đó, mới có yêu cầu nộp hồ sơ xin phép xây dựng bằng file CAD để cán bộ quản lý mở ra và đánh giá hồ sơ. Nếu bây giờ ta cũng cho sinh viên học BIM tool ngay từ đầu và bắt buộc sinh viên làm bài tốt nghiệp bằng BIM tool thì ít năm nữa, các sinh viên ra trường làm cán bộ, các cơ quan quản lý sẽ có khả năng làm BIM. 
KTS Nguyễn Phước Thiện đồng ý là nên đưa BIM vào trường nhưng vấn đề là đưa kiến thức gì và dạy như thế nào? Ông cũng cho biết đã soạn giáo trình cả ngàn trang và sẵn sàng đóng góp kinh nghiệm, kiến thức, phản biện góp phần xây dựng chương trình, nội dung, phương pháp dạy. 
KTS Nguyễn Hồ đề xuất, với cơ sở vật chất sẵn có ở Hội Kiến trúc sư TP.HCM, KTS Nguyễn Phước Thiện và KTS Trần Trí Thông có thể tham gia giảng dạy về BIM cho các KTS có nhu cầu. Nhiều KTS đang hành nghề cần biết BIM sẽ can thiệp vào đâu, ứng dụng như thế nào trong quá trình thiết kế. “Phải làm sao để ta làm việc với thời gian ngắn nhất, bỏ công sức ít nhất mà hiệu quả cao nhất”, KTS Nguyễn Hồ nêu ý kiến.
Kết thúc buổi hội thảo đã hơn 17 giờ chiều cuối tuần, sau khi trả lời hết các câu hỏi, KTS Nguyễn Phước Thiện tâm sự, “Nếu vì vật chất thì không bao giờ tôi ngồi ở đây làm mất thì giờ của quý vị. Tôi đi tư vấn sẽ lợi hơn nhiều. Nhưng không vì thế mà tôi từ chối tới đây và cũng không vì thế mà tôi làm cho có lệ. Tôi làm hết lòng hết sức với quý vị chỉ vì một điều, quý vị là đồng nghiệp của tôi!”.
 
 
 
Ngày 7.10.2023, tại Hội Kiến trúc sư TP.HCM đã diễn ra Chương trình Hội thảo Phát triển nghề nghiệp liên tục - CPD, chuyên đề 10 với chủ đề “Phương pháp để áp dụng BIM ở Việt Nam”. Buổi hội thảo thu hút 200 kiến trúc sư tham dự trực tuyến và trực tiếp. Hai diễn giả là ThS.KTS Nguyễn Phước Thiện, nguyên là giảng viên đại học Kiến Trúc TP.HCM, Chuyên gia BIM ở Việt Nam, Tư vấn và thực hành BIM ở Hoa Kỳ; ThS.KTS Trần Trí Thông, nguyên giảng viên trường đại học Tôn Đức Thắng, chuyên gia BIM tool (Revit). Đây là hai diễn giả đã quen thuộc với bạn đọc KT&ĐS qua chủ đề BIM: KTS Nguyễn Phước Thiện với bài “BIM giúp gì cho người làm nhà?” đăng trên KT&ĐS số Xuân tháng 2.2018; KTS Trần Trí Thông với bài “BIM, lợi thì có lợi nhưng…” đăng trên KT&ĐS tháng 7.2019
 
Các văn bản về BIM ở Việt Nam
- Quyết định số 2500/QĐ-TTG ngày 22/12/2016, Phê duyệt Đề án áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình
- Quyết định số 1057/QĐ-BXD ngày 11/10/2017, Công bố hướng dẫn tạm thời áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong giai đoạn thí điểm
- Quyết định số 1004/QĐ-BXD ngày 31/07/2020, Về phê duyệt “kế hoạch chuyển đổi số ngành xây dựng giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030” do Bộ Xây dựng ban hành
- Quyết định số 347/QĐ-BXD ngày 02/04/2021, Công bố hướng dẫn chi tiết áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) đối với công trình dân dụng và công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị
- Quyết định số 348/QĐ-BXD ngày 02/04/2021, Công bố hướng dẫn chung áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM)
- Chỉ thị số 02/CT-BXD ngày 06/04/2022, Về đẩy mạnh chuyển đổi số ngành xây dựng
- Quyết định số 258/QĐ-TTG ngày 17/3/2023, Phê duyệt lộ trình áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng
 
Theo Kiến Trúc & Đời Sống số 209

Các tin khác