Naoto Fukasawa và triết lý thiết kế hòa tan

17/11/2017 - Thế giới kiến trúc
Tác giả: Tổng hợp Phương Nguyên

Naoto Fukasawa: Trong nhiều năm trời đã phát triển một khái niệm thiết kế hết sức mới lạ có tên là “không cần nghĩ”. Đây là một nỗ lực để khám phá lại cách loài người vô thức sử dụng những gì tiện lợi và có sẵn xung quanh để giúp bản thân cảm thấy thoải mái -chúng vận hành hiệu quả - và mang hình dáng “hoà tan” để hỗ trợ những hoạt động.

 
 
 
 
Để hiểu được những thiết kế của Naoto Fukasawa, việc đầu tiên bạn cần làm là tạm quên đi cái thế giới quay cuồng hỗn loạn ngoài kia và để cho tâm trí mình được tự do chu du đến vùng trời của sự tĩnh lặng. Việc đó thiên về mặt cảm thụ và nhận thức hơn là cố nặn óc để suy nghĩ. Trong nhiều năm trời, Fukasawa đã phát triển một khái niệm thiết kế hết sức mới lạ có tên là “không cần nghĩ”. Đây là một nỗ lực để khám phá lại cách loài người vô thức sử dụng những gì tiện lợi và có sẵn xung quanh để giúp bản thân cảm thấy thoải mái - chúng vận hành hiệu quả - và mang hình dáng “hòa tan” để hỗ trợ những hoạt động. Khi nói đến “hòa tan” tức là ta đang nói đến các vật thể hoàn toàn hòa hợp vào môi trường của chúng. Trong hoàn cảnh lý tưởng nhất, theo Fukasawa: khi thiết kế được hoàn chỉnh, mục đích đã đạt được, thì khi ấy vật thể được thiết kế sẽ hầu như biến mất - tan vào trong bối cảnh và môi trường xung quanh. Sự tồn tại của thiết kế khi ấy sẽ trở thành sự thật hiển nhiên. Nhà thiết kế người Nhật đã xây dựng triết lý thiết kế của mình dựa trên một khái niệm tâm lý học có tên là “affordances” (tương tác) được tìm ra bởi nhà tâm lý học James.J.Gibson (1904-1979). Fukasawa tin rằng chúng ta liên tục tương tác với môi trường xung quanh - ví dụ như khi leo lên một triền núi dốc, ta thường men theo các hòn đá nằm dọc theo sườn núi, ta sử dụng chúng như những bậc thang, là động vật bậc cao, ta có thể đọc được các dấu hiệu và cảm nhận chúng khi đi, khi nhìn và khi đụng chạm...
Còn về những thiết kế ghế của ông thì sao? Khi thiết kế, Fukasawa luôn tìm ra cách trích xuất những mối quan hệ tiêu biểu và ban sơ nhất giữa con người và môi trường khi ta chuẩn bị ngồi xuống trong các hoàn cảnh khác nhau. Thậm chí khi ông cố gắng giảm thiểu tối đa sự chú ý của người dùng lên vật thể, thì nét thông minh trên thiết kế của ông vẫn hiển hiện vô cùng rõ ràng. Vì những thiết kế của ông thấu hiểu: khi con người ta chuyển động khắp thế giới này, môi trường đã chuẩn bị sẵn và sẽ hồi đáp lại ta, thường là theo một cách vô cùng tử tế.
 
 
 
 
Ghế soho có thiết kế tối giản, nhưng với màu sắc nổi bật mang lại nét chấm phá khi được đặt trong không gian công cộng. Ảnh woont.com
 
 
Ghế Déjà vu đẹp lạ và hiện đại, dễ dàng phù hợp trong mọi loại không gian. Ảnh hivemodern.com
 
 
 
Ghế Hiroshima là sự kết hợp cân bằng giữa nét khỏe khoắn và mềm mại. Ảnh themethodcase.com
 
 
Ghế dài Titikaka làm bằng những mảnh gỗ tếch dài ghép lại, đẹp mạnh mẽ chắc chắn nhưng vô cùng sinh động. Ảnh archiexpo.com
 
 
Đồng hồ Tempo với thiết kế tối giản, hiện đại nằm trong bộ sưu tập Fukasawa thực hiện cho Magis. Ảnh dimensiva.com
Ghế Nextmaruni ghế tựa không tay nằm trong bộ sưu tập các thiết kế mà Naoto Fukasawa thực hiện cho hãng Maruni, đây cũng là một trong số những sản phẩm tiêu biểu nhất trong số đó. Ảnh seehosu.com.au
 
 
Kệ sách Shelf-X màu trắng với chữ X nằm ở trung tâm và cách chia ngăn vô cùng độc đáo sẽ đem lại sự tươi mới cho không gian phòng đọc. Ảnh bebitalia.com
 
 
 
Chậu cây Serralunga với các tông màu trung tính trang nhã, có hình dáng đầy đặn với các đường cong mềm mại. Ảnh Vitra
 
 
 
Ghế Grand Papilio với khung ghế to bản nhưng vô cùng thanh thoát nhờ vào những đường uốn lượn rất đúng chỗ. Ảnh archiexpo.com
 
 
 
Ghế Cloud sofa với thiết kế thanh thoát và bề mặt bọc da sang trọng. Ảnh bebitalia.com
 
(Theo Noriku Takiguchi 2007, Chair Design: Naoto Fukasawa, Vitra Database)
 
 
Theo TC Kiến Trúc & Đời Sống, số 114

Các tin khác